Аслияб гьумералде

Бищун Аллагьасе бокьулеб гIамал

Бищун Аллагьасе  бокьулеб гIамал

ТIадегIанав Аллагьас абулеб буго (магIна): «Дур БетIергьанас амру гьабуна, нужеца Гьесие гурони цогидазе гIибадат гьабуге, эбел-инсуе лъикIлъи гьабе…», - абун.

Аллагь цо гьавиялда хадубго эбел-инсул хIурмат гьабизе кколеблъи рехсеялъ бихьизабулеб буго гьелъулъ кIудияб амру букIин. Ахираб заманалда гIемер кколел руго жидерго умумузде данде лъимал рахъиналъул хIужаби. Лъидаха лъалареб кигIанасеб захIматги бихьун гьел гIезарулелали, гьелъул гIемерисеб захIмалъи эбелалъ баччизе кколеблъи. Хирияб хIадисалда буго:

«Ибну МасгIудица аварагасда гьикъана Аллагьасе бищун бокьулеб гIамал щибилан. ГIужда как бай бугин абуна гьес. Хадуб щиб бугебилан цIехедал, гьес абуна эбел-инсуе лъикIлъи гьаби бугин. Хадубги щибилан гьикъидал, аварагас жаваб кьуна Аллагьасул нухда жигьад гьаби буго», - ян.

Капурал ругониги эбел-инсул адаб тезе бегьуларо. ХIадисалда буго: «Асмаица бицун буго, къурайшиязулгун кьалда рукIаго жеги бусурбанлъичIей дир эбел ячIанин нижехъе. Дица аварагасда гьикъанин гьелъулгун гьуинлъи гьабилищин, гьей къабул гьайилищин абун. Къабул гьаейин жаваб гьабунин гьес», - ян.

Тирмизияс бицараб хIадисалда буго: «Аллагь разилъи эбел-эмен разилъиялъулъ буго. Гьесул ццим бахъин – умумузул ццим бахъиналъулъ буго», - ян.

Абугьурайратица эбелалъул рокъоса къватIиве вахъунеб мехалда, нуцIикIалтIаги чIун, абулаан: «Ассаламу гIалайка, я умматагь! Ва рахIматуллагьи ва баракатугьу», - абун. МагIана: (Аллагьасул саламги баракатги лъеги дуда, дир эбел). Гьелъ жаваб кьолаан: «Ва гIалайка я буная, ва рахIматуллагьи ва баракатугьу», - абун.

МагIна: (Дудаги лъеги Аллагьасул саламги баркатги). Хадубги гьес абулаан: «РахIимакуллагьу кама раббайтани сагъиран», - абун. МагIна: (Аллагь гурхIаги дуда дун хьихьаралъухъ). Гьелъги абулаан: «РахIимакаллагьу, кама саррартани кабиран», - ян. МагIна: (Дудаги Аллагь гурхIаги, гьадин кIодо гьаюн дун йохизаюрав).

АРСЛАНГIАЛИ ГIУМАРОВ

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Бусурбабазул тарихчи ва географ

ГIизудин ибну Шаддад ХӀалаби гьавуна Сириялъул ХIалеппоялда бугеб ХӀалаб шагьаралда, 1217 соналъул лъабабилеб зулхӀижа моцIалъ, гьижрияб 613 соналда. Тарихалъул ва географиялъул рахъалъ жиндирго хIалтIабазул кумекалдалъун ибну Шаддад вахъана жиндир гIасруялъул машгьурал тарихчагӀазул...


«Инсаналъ» къотIи гьабуна

«Инсан» фондалъул генералияв директор щвана РФялъул президентасда цебе бугеб Дагъистан Республикаялъул вакиллъиялде ва гьенив дандчӀвана республикаялъул вакиласул ишал тӀуралев Нагиев Руслангун ва гьесул гьалмагъзабигун. Данделъиялда бицана цадахъ рекъон хӀалтӀиялъул бугеб кIваралъул, цадахъ...


Къинал руччабазе малъа-хъваял

Лъимер гьабизе йигеб заман буго цIакъ кIвар бугеб гIуж. Гьеб заманалда, хасго чIужугIаданалъ, жиндирго сахлъи ва рацIцIалъи, кванил ва цогидалъулги низам цIунизе ккола. Гьединго халкквезе ккола тIад ретIунеб ратIлида хадубги. Лъимер ва жийго квачалдаса цIунизе ккола, тIадкъараб ретIел, угъдул...


РакI чIаго гьабулеб

Гьаб заманалда гIемерисеб мехалда дунялалъул ишазда сверун лъугьун рукIиналъ нилъ лъугьунел руго аслияб иш кIочон толеллъун. Нилъер ракI буго черх чIаго гьабун би жиндасан сверулеблъун гуребги иманалъул ракIбацIцIалъиялъул унго-унгоял бусурбабазул хасияталъул бакI ва нилъ Халикъасда ﷻ хурхинарулеб...


Цоцазе мисал

Нилъер хъизам букIине ккола сахлъи бугеб щулияб жамгIияб гIуцIилъун. Рокъоб гIадлу гьечIони, хъизан-лъималаз гIумру гьабизе гьечIо исламалда рекъон, бажаризе гьечIо гьел лъикIал бусурбабилъун лъугьинарун.   Аслияб масъала буго Аварагасул ﷺ уммат гьоркьоса къотIичIого цIикIкIунеб хIал...