Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ щуго васият

Аварагасул ﷺ щуго васият

Аварагасул ﷺ щуго васият

Аллагьасул Расуласул васиятаздасан ругин абун МагIаз ибну Жабалидаса рачIарал руго:

 

– Парзлъун гьабураб как, щиб кканиги бокьун тоге. Щайин абуни, бокьун, лъан как тарав чи Аллагьасул цIуниялдаса вахъун ккола.

Паризаяб как буго чиясул гIамал жинда бараб, гьеб тейги кIудиял мунагьаздасан ккола. Аварагас ﷺ абун буго, цо как теялъухъ тамихI гьаби 70 сон жужахIалъуб гIазаб гьаби бугин абун.

– Киданиги гIакълу хисизабулеб мехтизарулеб жо гьекъоге, гьеб буго къваригIел гьечIебщиналъул бетIер.

Мехтизарулеб жоялъул гIемер бицинего ккеларо, гьеб бугин кинабниги нахъегIанабщиналъул бетIерин абураб жо гIела гIакълу бугеб чиясе.

– Щиб хIалалъулъ вугониги дурго эбел-инсухъ гIенеккичIого вукIунге, гьез хIалалай лъади яги магIишат-яшав рехун теян дуде амру гьабулеб батаниги.

Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Нужеца Аллагьасе гIибадат гьабе, Гьесдехун щибго жо гIахьалги гьабуге, эбел-инсуе лъикIлъиги гьабе», - ян (сурату «Ан-Нисаъ», аят 36). Эбел-инсул адаб тей, гьезухъ гIенеккунгутIи шаригIаталда кIудиял мунагьаздасан буго, хIатта Аллагьасе ﷻ гIибадаталъулъ цогияв гIахьал гьавиялда хадубгоги рехсола. Лъимал кидаго гIенеккизе ккола эбел-инсухъ, щиб гьез малъаниги (Аллагьас ﷻ гьукъараб жо хутIун, гьелъулъги берцинаб къагIидалда бичIчIизабизе ккола) нахъбахъичIого тIубазабизе жигарги гьабила. Гьезул ццим бахъин Аллагьасул ﷻ ццим бахъин бугин абун буго аварагас ﷺ хирияб хIадисалда.

– Аллагьас гьукъараб гьабун Гьесде гIасилъиялдасаги цIуни гьабе, гьелъ тIаде цIала БетIергьанасул ццим бахъин.

Цере арал чIахIиял чагIазул аби буго: «Чияс гьабураб цо квешаб гIамалалъул тамихI буго гьелда хадуб цогиги мунагь гьабиялде гьелъ гьев вачин. Гьелдаго релълъун буго лъикIаб гIамалги, цо лъикIаб гIамал гьабидал гьелъги вачуна гьев жеги гьабиялде». Гьединлъидал, гьабун ккараб мунагьалдаса чияс нахъбахъун течIого тавбу гьабизе ккола. БетIергьанасул ﷻ ццим бахъин щварав чи цоги жоялъ хвасарги гьавуларо, Гьесул ﷻ тамихI гьабиялдаса ворчIизе бакIги букIунаро.

– Рагъ байбихьараб заманалда, гьенир гIадамал холел ратаниги, рагъул майданалдаса лъутуге.

 

МухIаммадшапи ГIисаев

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Тебетараб хоно

Инсанасул гӀумруялъе хӀажа-табщинаб бижарав, нилъеда рикӀкӀун хIалкIоларел гӀемерал нигӀматал нилъее кьурав, гӀаламалъулго БетӀергьан Аллагьасе ﷻ буго рецц. Гьединал нигIматазул цояб ккола гӀанкӀодул хоно - гӀадатияб ва хӀалтӀизабизе рес бугеб, сахлъиялъе гӀемераб пайда кьолеб...


КIудияб бергьенлъи щвела

ЗулкъагIида ккола бусурбабазул моцIрол календаралъул анцIила цоабилеб. Жибго «къагIада» абураб рагIул магIна ккола «гIодов чIей», яги хIалтIи гьабичIого чIей. Гьедин моцIалда цIар тарабги букIана гьеб заманалда гIадамал рагъ-кьал гьабиялдаса нахъекъан чIолеллъун...


ХIафиз ибн Башкъул КъуртIуби

Имам, хIафиз, факъигь, тарихчи Абулкъасим Халаф ибну ГӀабдулмалик ибну МасгӀуд ибну Муса ибну Юсуф ибну Дакъагь ибну Наср ал-Ансари ал-Хазражи ал-Андалуси. Гьесул тIокIцIар ккола ибну Башкъул КъуртIуби. Гьев гьавуна гьижрияб 494 соналъ.   Ибну Башкъулица гӀелму босизе байбихьана гӀолохъанаб...


ХIежалъул хIакъалъулъ бицана

ХӀежалде ине заман щолеб букIиналда бан, МахӀачхъалаялда тӀобитӀараб данделъиялда гIахьаллъана хӀеж борхиялъул рахъалъ жавабиял идарабазул ва гӀуцӀабазул вакилзаби. Гьенир гьоркьор лъурал аслиял суалал рукӀана авиатранспорталда, сапаралъул шартӀал, СагӀудиязул ГӀарабиялъул Къираллъиялъул тӀалабазда...


Бергьенлъиялъул къо

Дагъистаналъул тарих ккола гIасрабаз жидерго ракьал ва рухIиял къиматал цIунараб халкъазда гьоркьоб бахIарчилъиялъул ва къвакIиялъул цIар араб ракь. Бищун захIматал балагьазул заманалда Дагъистаналъул бусурбаби цогидал халкъазул ва диналъул вакилзабазда цадахъ рахъана хIажатазе кумек гьабизе ва...