Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ щуго васият

Аварагасул ﷺ щуго васият

Аварагасул ﷺ щуго васият

Аллагьасул Расуласул ﷺ васиятаздасан ругин абун МагIаз ибну Жабалидаса рачIарал руго:

 

– Парзлъун гьабураб как, щиб кканиги бокьун тоге. Щайин абуни, бокьун, лъан как тарав чи Аллагьасул ﷻ цIуниялдаса вахъун ккола.

Паризаяб как буго чиясул гIамал жинда бараб, гьеб тейги кIудиял мунагьаздасан ккола. Аварагас ﷺ абун буго, цо как теялъухъ тамихI гьаби 70 сон жужахIалъуб гIазаб гьаби бугин абун.

– Киданиги гIакълу хисизабулеб мехтизарулеб жо гьекъоге, гьеб буго къваригIел гьечIебщиналъул бетIер.

Мехтизарулеб жоялъул гIемер бицинего ккеларо, гьеб бугин кинабниги нахъегIанабщиналъул бетIерин абураб жо гIела гIакълу бугеб чиясе.

– Щиб хIалалъулъ вугониги дурго эбел-инсухъ гIенеккичIого вукIунге, гьез хIалалай лъади яги магIишат-яшав рехун теян дуде амру гьабулеб батаниги.

Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Нужеца Аллагьасе ﷻ гIибадат гьабе, Гьесдехун ﷻ щибго жо гIахьалги гьабуге, эбел-инсуе лъикIлъиги гьабе», - ян (сурату «Ан-Нисаъ», аят 36). Эбел-инсул адаб тей, гьезухъ гIенеккунгутIи шаригIаталда кIудиял мунагьаздасан буго, хIатта Аллагьасе ﷻ гIибадаталъулъ цогияв гIахьал гьавиялда хадубгоги рехсола. Лъимал кидаго гIенеккизе ккола эбел-инсухъ, щиб гьез малъаниги (Аллагьас ﷻ гьукъараб жо хутIун, гьелъулъги берцинаб къагIидалда бичIчIизабизе ккола) нахъбахъичIого тIубазабизе жигарги гьабила. Гьезул ццим бахъин Аллагьасул ﷻ ццим бахъин бугин абун буго аварагас ﷺ хирияб хIадисалда.

– Аллагьас ﷻ гьукъараб гьабун Гьесде ﷻ гIасилъиялдасаги цIуни гьабе, гьелъ тIаде цIала БетIергьанасул ﷻ ццим бахъин.

Цере арал чIахIиял чагIазул аби буго: «Чияс гьабураб цо квешаб гIамалалъул тамихI буго гьелда хадуб цогиги мунагь гьабиялде гьелъ гьев вачин. Гьелдаго релълъун буго лъикIаб гIамалги, цо лъикIаб гIамал гьабидал гьелъги вачуна гьев жеги гьабиялде». Гьединлъидал, гьабун ккараб мунагьалдаса чияс нахъбахъун течIого тавбу гьабизе ккола. БетIергьанасул ﷻ ццим бахъин щварав чи цоги жоялъ хвасарги гьавуларо, Гьесул ﷻ тамихI гьабиялдаса ворчIизе бакIги букIунаро.

– Рагъ байбихьараб заманалда, гьенир гIадамал холел ратаниги, рагъул майданалдаса лъутуге.

 

МухIаммадшапи ГIисаев

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Сахаватав инсан

Нижер росулъа сахаватав инсан Чарандал вас ГIамиргIалица жиндирго инсул букIараб мина къачIазеги къачIан кьуна росдал мадрасалъе. Киналго росдал гIадамал кутакалда рохун ва разиго руго ГIамиргIалица гьабураб гьеб баракат цIикIкIараб ишалдаса. Гьанже рес рекъана мадрасаялда лъимал ва чIахIиял...


ГIажаибаб мугIжизат

Къуръан ккола жибго бищун кIудияб мугIжизат. Ва щибаб нухалъ гьеб лъазабидал гIажаиблъизеги гьарула. Гьелда жаниб географиялъулги хIикматал руго.   Аллагьас ﷻ Къуръаналда абуна: وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُون   МагIна:...


Мадраса рагьана МагIлибги

Хьаргаби районалъул МагIли росулъ рагьана цIияб мадраса. Гьелъие цIарги кьуна Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афандиясул. Мадрасалда чIезарун руго киналго шартIал. Руго цIалул кабинетал, библиотека ва мутагIилзабазе хIажатабщинаб. Мадраса рагьиялъул хIурматалда тIобитIана динияб мажлисги....


Фарукъ абураб цIар щвей

Жинда Аллагь разилъаяв ГIумар-асхIаб исламалде вачIун хадуб, бусурбабазда бугеб хIал бихьун гьесул ракI хIалхьун букIинчIо. Бусурбабаз ислам боси балъго гьабулеб букIараб заманалда ГIумар-асхIаб Аварагасухъе ﷺ вачIана ва абуна: «Я, Бичасул Авараг ﷺ, нилъ битIараб нухда гьечIищ, хваниги чIаго...


Бусурбабазул тарихчи ва географ

ГIизудин ибну Шаддад ХӀалаби гьавуна Сириялъул ХIалеппоялда бугеб ХӀалаб шагьаралда, 1217 соналъул лъабабилеб зулхӀижа моцIалъ, гьижрияб 613 соналда. Тарихалъул ва географиялъул рахъалъ жиндирго хIалтIабазул кумекалдалъун ибну Шаддад вахъана жиндир гIасруялъул машгьурал тарихчагӀазул...