Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ цо-цо вакъигIатал

Аварагасул ﷺ цо-цо вакъигIатал

Аварагасул ﷺ цо-цо вакъигIатал

 

Хъурмил нугIлъи

 

Абу-СагIид Худриясдасан бицана: «Хъумуралъ гIиялъажо бикъун унаго гьелда хадув гъуна вехь ва гьелдаса чахъу нахъе бахъана. Хъумур гIодоб чIана ва, вехьасдехун буссун, гIадамазул мацIалдалъун кIалъана: «Мун Аллагьасдаса хIинкъуларищ?! Щай дуца дидаса бахъулеб Аллагьас дие кьураб ризкъи?» – ян.

 

Вехьас гIажаиблъи гьабуна: «Гьабго щиб гIажаиблъи? ГIодобги чIун хъумур кIалъалеб буго дунгун гIадамазул мацIалда», - ян. Хъурмица абуна: «Гьалдаса гIажаибаб жо бицинищ дица дуда? Ясрибалда (Мадинаялъул цебе букIараб цIар) МухIаммадица ﷺ бицунеб буго цебехун букIараб жо», - ян. Вехь, жиндирго гIиялги цере гъун, Мадинаялде къокъана ва, гьелъул рагIалда гIиялги тун, Аварагасухъе ﷺ ана, кканщинаб хабар гьесие бицана. Цинги, гIадамал какде ракIаридал, Бичасул Аварагас ﷺ вехьасде абуна гьезда жиндиего ккараб бицейилан. Вехьас жиндирго ккараб къиса ракIараразе бицун бахъиндал, Хирияв Аварагас ﷺ абуна: «БитIараб бицана гьес. МухIаммадил черх Жиндир кверщаликь бугев АллагьасхIаги, Къиямасеб къо чIезе гьечIо гIалхул жанаварал гIадамазда кIалъазегIан (инсанасда кIалъазе буго гьесул цIалалъул рагIал, хьитазул чIалал), Гьев гьечIеб мехалъ гьесул хъизаналъ щиб гьабунищали гьесул мачIчIалъги бицинегIан», - абун (Гьаб хIадис кьучIаб иснадалдалъун бицана Тирмизияс ва имам АхIмадица).

 

Хъурмазул чапар

Абу-Усайдил вас ХIамзатидасан бицана: «Ниж Халкъалъул Хириявгун ﷺ цадахъ, ансариязул цо чиясул жаназаги босун БакъигIалде унаго нухда бугоан жиндирго квачIазда тIад бетIерги лъун бегараб хъумур. Хирияс ﷺ абуна: «Гьаб буго хъурмаца нужехъе битIараб чапар, жидее бутIа чIезабейилан, чIезабеха нужеца гьеб, нужеца бихьизабуралдаса тIокIаб босизе гьечIо гьелъ», – ан. АсхIабзабаз абуна: «Дуда битIараблъун бихьараб куцалъ гьабила, Бичасул Авараг!» - ян. Халкъалъул Хирияс ﷺ абуна: «Щибаб рехъадаса санайил цо-цо чахъу», - ян. АсхIабзабаз абуна гьеб гIемераб бугилан. Гьеб мехалъ Аварагас ﷺ хъурмиде лъабго килищалдалъун ишара гьабуна бикъеян ва хъумур жиндирго нухде къокъана», - ян (Гьаб хIадис бицана Байгьакъияс. Гьалда релълъараб магIна бугел хIадисал рицана гьединго Абу-НугIаймица ва Баззарица).

 

ХIабиб МухIаммадов

2026-04-01 (Шаввал 1447 с.) №7.


ХIакъикъат тIаса бищана

ГIабдуллагь ибн Салам вукIана Мадинаялъул бусурбабазда гьоркьов бищунго хIурматиязул цояв: гIалимчи ва Тавраталъул махщелчи. Гьесул хIакъалъулъ абулаан: «Гьев вуго нилъер бищун лъикIав, бищун лъикIазул вас, бищун лъай бугев», - ян.     МухIаммад авараг ﷺ Мадинаялде щведал,...


ГӀусманиязул империялда рамазан моцӀ

Ахирал соназда турказул тарихиял сериалазухъ ралагьулел ракьцоязул къадар тIадеялдаса-тIаде цIикIкIунеб буго. ГIемерисез бицуна Эртугрулил, ГӀусманил, МехӀметил ва ГӀабдулхӀамид КIиабилесул хIакъалъулъ.   ГӀусманиязул империялъул турказги кӀвар кьечӀого течӀо рамазан моцӀ. ТӀаде щолеб...


МугIазие гьабураб насихIат

Аварагас ﷺ Йеменалде ритIана Абу Муса ал-АшгIарий ва МугIаз бину Жабал. Гьезие гьадинал малъа-хъваялги гьаруна:   «Нужеца гьезие бигьалъи гьабе, захIмалъи гьабуге, гьел гIагар гьаре, тIуризаруге, нуж кIиялгоги цоцазде адаб-хъатиралда рукIа ва цоцазда гьоркьоб хилиплъи ккеялдаса цIуне....


Лъималазе динияб тарбия

Лъималазе тарбия кьеялъулъ эбел-инсул, гӀагарлъиялъул ва цогидалги гӀадамазул асар букӀуна. Гьелъулъ щаклъи гьечӀо. Амма социалиял ва физиологиял гурелги, руго рухӀиял къваригӀелалги. Гьеб ккола лъимералъе кьолеб динияб тарбият. Лъимер Аллагьасукьа хӀинкъулеб, ритӀухъаб лъугьине ккани, кин тарбия...


Ахиралда рещтIраб аят

ХIираалъул нохъода халваталдаги чIун, Аллагьасе ﷻ гIибадат гьабулев вукIана Авараг ﷺ. Заманалдасан нохъо гвангъун бачIуна ва ЖабрагӀил малаик вачIуна Аваргасухъе ﷺ вахIюги босун. Гьеб букIана Къуръаналъул тIоцебесеб аят, «ЦӀале» абураб.     Гьедин байбихьана 23 соналъ Къуръан рещтIине. Гьеб...