Аслияб гьумералде

Гьекъолдиялъул балагь

Гьекъолдиялъул балагь

Бищун кIудияб - диналъе зарал

Мехтелги, хIаялги, хъанчалги, чIоралги цадахъ руго Аллагьас Къуръаналда рехсон. Щайин абуни, мехтел хъанчазда хадубго гъураб кIудияб мунагь букIун.

Жинда Аллагь разилъаяв ибну ГIаббасица бицун буго: «Мехтизарулеб жо гьукъун аят рещтIиндал асхIабзабаз цоцахъе хьвадун бицунеб букIана: «Аллагьас хамрги гьукъана, ширкалда бащадги гьабуна», - ян. ГIададайищ асхIабзабаз гьедин абулеб букIараб гьеб квешаб букIинчIебани. ЦIуне, вацал, нужерго дин, черх, къадру, агьлу, магIишат, сахлъи.

Хириял асхIабзабазда гьоркьоб бахIс ккун буго мунагьазул бищун кIудияб кинаб бугебин абураб суалалда тIасан. РагIиги данде ккечIого, гьез суал битIун буго ГIабдуллагь бину ГIумарихъе. Гьес абун буго гьеб мехтел гьекъей бугин. Гьелъие далилалъе рехсон буго гьадинаб къиса, жибги Аварагас ﷺ бицун букIараб. «Цебе заманалда вукIана цо хан.

Гьес цо чиясе шартI лъун буго гьал хадур рехсарал мунагьазул цояб гьабеян: чи чIвай, зина гьаби, болъонил гьан кванай ва чIагIа гьекъей. Цоябниги гьабичIони живгоги чIвазе. Гьасги бищун бигьаяблъунги бихьун, чIагIа гьекъон буго. Цинги мехтарав гьес чиги чIван вуго, зинаги гьабун буго, болъонил гьанги кванан буго».

Муслимица бицун буго Аллагь разилъаяв Джабирица бицараб хIадис: «Аллагьас гьабураб къотIи буго хамру гьекъеялда тIадчIей гьабурав чиясда «ТIинатульхабал» гьекъезабизе буго», - ян. АсхIабзабаз гьикъула гьеб щиб кколебилан абун. Цинги Аварагас ﷺ абула: «Гьеб буго жужахIалъул агьлуялдаса Аллагьас бецIцIизабулеб хьвердги, биги, гIетIги», - ян.

Цо-цояз батIи-батIиял багьанаби ратун тола, ай сахлъи гьечIин, гIарац гIоларогойин абурал. Амма бегьулебани гьекъелаанин абураб хиялги ракIалде ккун. Гьесиеги хIинкъи гьечIищха? Сахлъиги ресги щванани гьекъезехъин бугогурищ? Щибха гьабилеб? Тавбу гьабила, гьебги тун, ракIги бухIун, тIокIаб гьекъеларин хивалги гьабун. Аллагь разилъаяв имам АхIмадица «Муснад» абураб тIехьалда хъвалеб буго: «Жинда Аллагь разилъаяв Абу Гьурайратица абуна: «Жинда Аллагьасул свалат-салам лъеяв Аварагас абун буго: «Хамруялда даимав чи хъанчие лагълъи гьабулесда релълъун вуго», - ян.

Дагьаб-макъаб гьекъон толин абулезеги жаваб хIадисалда буго: «ГIемер гьекъон мехтулеб жо дагьабги хIарамаб буго», - ян. Цоги хIадисалда буго: «Щив чи вугониги хамруги гьекъон, гьелъги мехтичIев, Аллагь гьесдаса кIикъого къоялъ вуссуна», - ян. Аллагьасул рахIматалдаса махIрумлъулев вуго кIикъого къоялъ. Гьедин хвани, гьев рахIматалъул малаикзабиги аскIоре щвечIого холев вуго, ахир мекъи ккеялда хIинкъиялда. ХIисаб гьабе, вацал.

Хадубги добго хIадисалда буго: «Гьебги гьекъон мехтарав чиясул я какал я кIалал Аллагьас къабул гьаруларо кIикъого сордо-къоялъ. Гьедин мехтун гьев хвани, хъанчие лагълъи гьабулаго хварав гIадин вукIина», - абун. Гьалдаса хадубги сунда мугъчIвайги гьабун гьекъелеб?

«ЦIогьорас цIогь гьабиларо иманалдаги вукIун, зиначияс зина гьабиларо иманалдаги вукIун ва хамруги гьекъеларо иманалдаги вукIун», - ян абулеб буго Абу Гьурайратица бицараб хIадисалда.

Цояс абула метер телин, анкьидаса телин абун. Гьединасухъ Малакул Мавтас гьабураб къотIийищ бугеб гьеб тезегIан чIаго телин абураб? Хьул халат гьабуни мунагьал гIемерлъула. Къокъ гьаре хьулал, гьабе тавбу, те квешлъи, русса Аллагьасде. Тавбу гьабурав чи, кинав вугониги, кигIан гIемерал мунагьал ругониги Аллагьас къабул гьавула. Аллагь гурхIулев вуго гьарун вачIарав лагъасда.

МУХIАММАД НУРМУХIАММАДОВ, ГIАХЬАЛЧIИ РОСДАЛ ИМАМ

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Гьорхъохъеб дин

Ислам буго гьоркьохъеб ва бигьаяб дин. ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ хирияб Къуръаналда абуна: «Нижеца нуж умматлъун гьаруна гьоркьохъеб хIал ккураб», - ян («Бакъара» сурат, 143). Гьелъул магӀна ккола муъминчиясул нух хӀинкъиялдаги хьулалдаги гьоркьоб букӀине кколин...


Аварагасул ﷺ гIумру щай лъазабилеб?

Аварагасул ﷺ бицунелъул гIенеккун ругеб мехалда нилъер къасд букIине бегьуларо гIицIго харбихъ гIенеккун ругеб гIадинаб. Ниятгун къасд букIине ккола Аварагасул ﷺ хIакъалъулъ рехсолел сипатаздалъун нилъее лазат щвей, ай гIишкъуялда гIенекки ва гьеб рекIелъе биччай. Аварагасул ﷺ бицунаго нилъ гьесде...


Щал кколелали бихьизабуна

Нилъер диналда жаниб кутакаб бакI кколеблъун буго аманат, божилъи гьабураб тIубазаби, ритIухълъи цIуни абураб иш. Гьебги гIицIго гьабулеб гIадатияб ишалда хурхин гуреб, муъминчиясул гIумруялъул Аллагьасулгун ﷻ жиндир бугеб гьоркьоблъиялдаса байбихьун ва хIатта хIайваназул ургъел гьабиялде щвезегIан...


Курми росдал къо

Курми росулъ тӀобитӀана росдал къоялда хурхун байрамалъулаб тадбир. Гьеб къоялъул аслияб лъугьа-бахъинлъун букӀана щивав чияс жидерго къуват, гьунар, бергьенлъи босизе бугеб гъира бихьизабизе рес кьураб спортивияб къец. Гьелдаса хадуб киналго гьалбал кваназаруна ва цо-цо церехъабазе кьуна...


ХIузуралъул нух

БетIергьанас щивав бусурбанчиясда тIадаблъун гьабун буго сордо-къоялда жаниб щуго как бай. Гьебги ккола диналда жаниб чара гьечIого лъалеб жо. Лъимералъ анкьго сон байгун гьелда как базе малъейин, анцIго сон байдал, кIарчанлъи гьабуни тамихI гьабейинги абун буго Бичасул аварагас ﷺ.   Цоги...