Аслияб гьумералде

Лъабго гIаламат

Лъабго гIаламат

ГIабдуллагь ибн ГIамридасан бицана, Бичасул Расулас ﷺ абунин: «Пасалъи, саяхълъи (квешаб калам гьаби), гIагарлъи къотIизаби, мадугьалихъ квеш рукIин тIибитIидал, къиямасеб къо тIаде щвела», - ян. (АхIмад, ХIаким)

Анасидасан бицана: «Къиямасеб къоялъул гIаламатаздасан ккола пасалъи, къабихIлъи (къабихIаб калам гьаби), гIагарлъи къотIизаби тIибитIи». (ТIабарани)

Ибну МасгIудица бицана: «Къиямасеб къоялда цебе гIагарлъи къотIизаби (цIикIкIина)», - ян. (АхIмад)

ХIадисалда бугеб «пасалъи», ай «фухIш» абураб рагIул магIнаги ккола зина ва гьелда релълъарал нахъегIанал ишал гьарейин абураб. Гьеб мунагь кидаго букIана, амма цере арал киналниги гIадамазул тайпабаз гьеб пиша какулаан. Кинниги жакъа гьеб пиша гIадамазул берзукь гIадатияб ишлъун лъугьун буго. Хасго бусурбан гурел гIадамаз гIумру гьабулел бакIазда. Зинагун цадахъ жеги цIакъго гIемер тIибитIун буго интернеталдасан гьеб къабихIаб иш гьабулел видеоялги. ЦIех-рех гьабидал баянлъана, гIемерисел гIадамал интернеталдасан гьелъухъ балагьулел рукIин.

Телефонал гьечIеб заманалда гIадамазул ва хасго гIагарлъиялъул тIаде-гъоркье хьвади букIана. Гьел ракккидал, тIаде-гъоркье хьвади дагьлъана. Гьелдаго цадахъ руго чанго соналъ барщун чIарал, цоцада кIалъаларел яц-вацалгицин. Гьеб гурищ кIудияб балагь!? Бичасул Расулас ﷺ гIагарлъи къотIизабулел гIадамазул хIакъалъулъ абуна: «ГIагарлъи къотIизабулев Алжаналде лъугьунаро», - ян. (Муслим)

Гьебго хIал буго мадугьаллъиялъулги. АскIоб цун нуцIа бугониги, лъалеб гьечIо гьениб гIумру гьабун щив вугевали. Бичасул Расулас ﷺ абуна: «Къиямасеб къоялда иман лъурав, мадугьалгун лъикI вукIа», - ян. (Муслим)

ЛъикIлъи гьабун бажарулеб гьечIони, заралгIаги гьабизе бегьуларо. Аварагас ﷺ абун буго: «Къиямасеб къоялда божулес мадугьалзабазе зарал гьабуге», - ян. (Муслим)

Камил МухIаммадов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Къинал руччабазе малъа-хъваял

Лъимер гьабизе йигеб заман буго цIакъ кIвар бугеб гIуж. Гьеб заманалда, хасго чIужугIаданалъ, жиндирго сахлъи ва рацIцIалъи, кванил ва цогидалъулги низам цIунизе ккола. Гьединго халкквезе ккола тIад ретIунеб ратIлида хадубги. Лъимер ва жийго квачалдаса цIунизе ккола, тIадкъараб ретIел, угъдул...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Якьадги росги   Дир якьадалъе бокьун букIана жиндирго квартира къачIан лъугIизабизе ва гьелъ нижеда гьарана кумек. Дир росас, дидаги гьикъичIого, хIажатаб гIарац къарзалъ кьуна. ЛъагIел ана ва гьеб гIарац нахъбуссинабизе гIедегIунев чиги гьечIо. Дир рос нечола ракIалде щвезабизе ва дида...


Бусурбабазул тарихчи ва географ

ГIизудин ибну Шаддад ХӀалаби гьавуна Сириялъул ХIалеппоялда бугеб ХӀалаб шагьаралда, 1217 соналъул лъабабилеб зулхӀижа моцIалъ, гьижрияб 613 соналда. Тарихалъул ва географиялъул рахъалъ жиндирго хIалтIабазул кумекалдалъун ибну Шаддад вахъана жиндир гIасруялъул машгьурал тарихчагӀазул...


Авараг ﷺ лъай – гьев вокьи

Аллагьасул Аварагасде ﷺ бугеб рокьиялъ гьесул асхIабзабазул ракIазулъ хасаб бакI кколаан. Гьеб рокьи гьез загьир гьабулаан рагIудалъун ва пишабаздалъун гуребги Аварагасул ﷺ къадру цIунулел, гьесул лъикIлъаби рицунел, гьесул тIокIаб гIамал-хасият беццулел шигIрабаздалъунги.   АсхIабзабазда...


Цоцазе мисал

Нилъер хъизам букIине ккола сахлъи бугеб щулияб жамгIияб гIуцIилъун. Рокъоб гIадлу гьечIони, хъизан-лъималаз гIумру гьабизе гьечIо исламалда рекъон, бажаризе гьечIо гьел лъикIал бусурбабилъун лъугьинарун.   Аслияб масъала буго Аварагасул ﷺ уммат гьоркьоса къотIичIого цIикIкIунеб хIал...