Аслияб гьумералде

Риидалил курсал байбихьана

Риидалил курсал байбихьана

ХIурматиял бусурбаби. Гьале исанаги байбихьана нилъер гьитIичазе Дагъистаналъул киналго мажгитазда риидалил курсал. Дицаго рикIкIуна лъималазул эбел-инсуе гьеб кIудияб талихIлъун. Балагьеха гьанже, щивав эбел-эмен жиде-жидер лъимергун рокъор хIалтIизе ккун рукIаралани кигIан захIмат букIинароан.

 

Гьелде тIаде рокъобго щиб бугониги жо малъун гIемер чиясухъа лъугьунеб жо гуро. БажаричIони щибха ккезе букIараб? Лъимал гIадада рокъор эркенго хутIилаан.

Дун жеги гьитIинавчи вугеб заманалда кIудиял харабаз бицунеб рагIулаан жал гьитIинаб заманалда мажгиталде цIализе унел рукIанин, цинги совет-хIукуматги бачIун гьениса рачахъанин абун. Гьел гIадамал рукIана инкъилабалъул заманалда жеги лъималлъун рукIараб гIел. Бадиб магIуги ххулун, гьеб заманалъухъги урхъун бицунан гьез, хIатта гIодобиччараб гьаракьалъ, балъго нагагь жасусазда рагIизе гурин.

Балагьеха бусурбаби заман хисараб куц. Совет союзалъул дин гьукъараб заманги ана, диналъе эркенлъиги бачIана, мажгит-мадрасабиги рагьана. Гьанже кинабго буго нилъер кIваралда бараб. Гьаб заманалда гIурав чиясда исламиял ахIкамал малъун ратичIони эбел-инсуе ахираталда бугеб тамихI бигьаяб букIинаро. ГIинкъасдагицин рагIулеб, беццасдагицин бихьулеб хIалалда гьарзаго кьун руго нилъее исламияб дин лъазабизе киналниги санагIатлъаби. Гьаб заманалда гьелде гьетIичIев чиясе щибго гIузруги гьечIо, хIатта гьесул тасамахIлъи дандечIейлъунцин рикIкIине рес буго.

ГьитIинаб кIвахIалъ кIудияб зарал гьабулин буго умумузул аби. Лъимал мажгиталде щвезаризе, гьел рахъинарун къачIазе, гьединго жалго регаралъуса рахъине кIвахIаллъани зарал гьитIинаб букIунгутIиялда щибго шаклъи гьечIо.

Дагъистаналъул Муфтияталъ гIуцарал гьел курсазда гъорлъе бачинчIого щибго жо тун гьечIо. ХIатта программаялда руго лъималазе лъай кьолел хIаялгицин. Гьел курсазе Муфтияталъ рахъун руго хассал тIахьал. Бихьизабун буго щибаб дарс, рокъобе хIалтIигун хъвазе кколел масъалаби. Абизе бегьула цебеккун заманалда Дагъистаналда жаниб гьединаб гIуцIи киданиги букIун батиларин абун. Амма кигIан лъикI бугониги нилъеда гьеб бихьичIони, гьелдаса пайдаги босичIони щолеб хайиралдаса махIрумлъулаха.

Хирияб хIадисалда буго, эбел-инсуца лъималазе гьабулеб сайгъаталъул бищунго лъикIаб кколин исламияб тарбия абун. Гьаб заманалда эбел-инсуе гьеб киналъего кумек гьабулеб буго мажгиталда ругел мугIалимзабаз. Гьелъухъ нилъеца шукру гьабизе ккола тIоцебе БетIергьанасе, хадуб гьелъие сабаблъун ккаралщиназе, Муфтияталъул нухмалъелездасан байбихьун киналго мажгитазул хIалтIухъабазе.

Пикру гьабе цо гьадинаб жоялъулги. Жакъа къоялда жаниб мухь кьечIого щибго жо щоларо. Кинаб мурад нилъер батаниги гьелъухъ бихьизабун буго хассаб харж. Амма диналда хурхарал суалал Аллагьас нилъее кьун руго чIорого. Гьеб нигIматалъе шукру гьабиги ккола букIунеб куцалда гьелдаса пайда боси.

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

 

 

 

 

2026-10-01 (РабигIул ахир 1448 с.) №19.


ТIаса ине гурин

НигIматалде гIадамал хехго ругьунлъула. Дагьалъ цере хIажалъиялда рукIун, Аллагьасдаса кумек гьарун, захIмалъаби рихьун, жидерго ахIвал-хIал хисиялъул анищазда хьулалда рукIана. Амма гьоркьоб заман уна, ТIадегIанав Аллагьас гьезие талихIги, сахлъиги, гIелмуги, адаб-хIурматги кьола, цинги...


Нужее баяналъе

Ирс щолел чагIазул хIакъалъулъ баян щиб сураялда рехсараб? – Сура «Алу ГIимраналда». Щиб сураялъ баянго рехсараб Бадруялъул гъазават? – «Анфал» сураялъ. Юсуф аварагасда макьилъ бихьараб бакъулги, моцIролги, анцIила цо цIваялъулги магIна щиб...


Баркала, лъикӏал гӏадамазе

Аллагьасул кумекалдалъун дицаги хъизан Бариятицаги исана хӏеж борхана.Тӏоцебе хирияб ракьалде сапар бухьунев щивав чиясул букӏунеб батила ургъел, рекӏел рахӏатхвей. Амма нижер къукъаялъе битӏккана: къукъаялъе нухмалъулев, Унсоколо районалъул Хъахӏабросулъа Гъазиясул Мухӏаммад-хӏажи ватана кутакалда...


Алжаналда вихьарав

Аварагасул ﷺ асхIабзаби ккола чIаго Авараг ﷺ вихьарал, гьесда ﷺ божарал ва исламалда хварал гIадамал. Гьез кумек гьабуна Аварагасе ﷺ ислам тIибитIизабизе, гьесул ﷺ каламги, гIамал-хасиятги, суннатги хадусел наслабазе цIунана. Хадур рачIарал бусурбабаз гьезул кIудияб адабги гьабуна. Гьел руго...


Бекилалде бухьине ккола бетIер

ХIурматиял бусурбаби, лъимал руго нилъехъе Аллагьас кьураб аманат. Нилъеца гьезие кьезе ккола битIараб, лъикIаб тарбия. Гьединго нилъеда тIадаб буго гIун бачIунеб гIелалъе исламияб лъай кьезеги. Гьелъие гьаб заманалда цIакъ гIатIидал ресалги руго. Щибаб мажгиталда руго лъималазда Къуръан ва...