Аслияб гьумералде

Риидалил курсал байбихьана

Риидалил курсал байбихьана

ХIурматиял бусурбаби. Гьале исанаги байбихьана нилъер гьитIичазе Дагъистаналъул киналго мажгитазда риидалил курсал. Дицаго рикIкIуна лъималазул эбел-инсуе гьеб кIудияб талихIлъун. Балагьеха гьанже, щивав эбел-эмен жиде-жидер лъимергун рокъор хIалтIизе ккун рукIаралани кигIан захIмат букIинароан.

 

Гьелде тIаде рокъобго щиб бугониги жо малъун гIемер чиясухъа лъугьунеб жо гуро. БажаричIони щибха ккезе букIараб? Лъимал гIадада рокъор эркенго хутIилаан.

Дун жеги гьитIинавчи вугеб заманалда кIудиял харабаз бицунеб рагIулаан жал гьитIинаб заманалда мажгиталде цIализе унел рукIанин, цинги совет-хIукуматги бачIун гьениса рачахъанин абун. Гьел гIадамал рукIана инкъилабалъул заманалда жеги лъималлъун рукIараб гIел. Бадиб магIуги ххулун, гьеб заманалъухъги урхъун бицунан гьез, хIатта гIодобиччараб гьаракьалъ, балъго нагагь жасусазда рагIизе гурин.

Балагьеха бусурбаби заман хисараб куц. Совет союзалъул дин гьукъараб заманги ана, диналъе эркенлъиги бачIана, мажгит-мадрасабиги рагьана. Гьанже кинабго буго нилъер кIваралда бараб. Гьаб заманалда гIурав чиясда исламиял ахIкамал малъун ратичIони эбел-инсуе ахираталда бугеб тамихI бигьаяб букIинаро. ГIинкъасдагицин рагIулеб, беццасдагицин бихьулеб хIалалда гьарзаго кьун руго нилъее исламияб дин лъазабизе киналниги санагIатлъаби. Гьаб заманалда гьелде гьетIичIев чиясе щибго гIузруги гьечIо, хIатта гьесул тасамахIлъи дандечIейлъунцин рикIкIине рес буго.

ГьитIинаб кIвахIалъ кIудияб зарал гьабулин буго умумузул аби. Лъимал мажгиталде щвезаризе, гьел рахъинарун къачIазе, гьединго жалго регаралъуса рахъине кIвахIаллъани зарал гьитIинаб букIунгутIиялда щибго шаклъи гьечIо.

Дагъистаналъул Муфтияталъ гIуцарал гьел курсазда гъорлъе бачинчIого щибго жо тун гьечIо. ХIатта программаялда руго лъималазе лъай кьолел хIаялгицин. Гьел курсазе Муфтияталъ рахъун руго хассал тIахьал. Бихьизабун буго щибаб дарс, рокъобе хIалтIигун хъвазе кколел масъалаби. Абизе бегьула цебеккун заманалда Дагъистаналда жаниб гьединаб гIуцIи киданиги букIун батиларин абун. Амма кигIан лъикI бугониги нилъеда гьеб бихьичIони, гьелдаса пайдаги босичIони щолеб хайиралдаса махIрумлъулаха.

Хирияб хIадисалда буго, эбел-инсуца лъималазе гьабулеб сайгъаталъул бищунго лъикIаб кколин исламияб тарбия абун. Гьаб заманалда эбел-инсуе гьеб киналъего кумек гьабулеб буго мажгиталда ругел мугIалимзабаз. Гьелъухъ нилъеца шукру гьабизе ккола тIоцебе БетIергьанасе, хадуб гьелъие сабаблъун ккаралщиназе, Муфтияталъул нухмалъелездасан байбихьун киналго мажгитазул хIалтIухъабазе.

Пикру гьабе цо гьадинаб жоялъулги. Жакъа къоялда жаниб мухь кьечIого щибго жо щоларо. Кинаб мурад нилъер батаниги гьелъухъ бихьизабун буго хассаб харж. Амма диналда хурхарал суалал Аллагьас нилъее кьун руго чIорого. Гьеб нигIматалъе шукру гьабиги ккола букIунеб куцалда гьелдаса пайда боси.

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

 

 

 

 

2026-06-01 (ЗулхIижа 1447 с.) №11.


ШайтIаналдаса гIамал

Ццим бахъин ккола инсанасул тIабигIияб рекIел хIал, нилъер диналда жибги муъминчиясе кIудияб хIалбихьилъун рикIкIунеб. Ццим бахъун лъугьараб заманалда жиндаго тIад кверщел гьабизе бажари ккола, хирияв Аварагас ﷺ абураб кинниги, черхалъул загьирияб гуреб, унго-унгояб къуваталъулаб (рухIияб)...


ХIикматал махлукъатал

Осьминог   Осьминогалда буго лъабго ракI. Аслияб ракI хIалтIула би чорхолъ сверизабизе, хутIараб кIигояб хIалтIула жабрабаздасан кислородги щун, би цIидасан кьабизе. ХIухьел гьез босула жабрабаздасан. Гьел кIиязулго цоялъул хIалтIи гьабулеб нерв хвани, лага хIалтIула бигьаяб хIалалда, жиндир...


Кида ццим бахъине кколеб?

Ццим бахъин кидаго гуро лъикIаб гуреблъун бугеб. Руго гьеб бахъине бегьулелги, бахъине рекъаралги ва бахъине кколелги бакIал. КIвар бугеб жо сундуе гIоло гьеб бахъунеб бугебали лъай, ай жиндирго напсалъул мурадазе гIолойищ яги Аллагьасе гIоло хIакъаб жоялдайищ абураб.   ГIаишатидасан бицун...


ЗахӀматаб заманалда иман ва хьул

Лъимер камидал ракӀ къварилъуларев чи вукIуневго ватиларо. Исламалъин абуни хасаб кӀвар кьола бищун захӀматал къварилъаби хӀехьезе кколеб куцалде, гурхӀел-рахӀмуялде, сабруялде ва иманалде.   Диналъ къварилъи бахчизе ахӀуларо. МухӀаммад аварагас ﷺ ками хIехьана ва къварилъи загьир гьабуна,...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

ХIинкъаби кьолел руго   Дир росас гьоркьоса къотIичIого хIинкъаби кьолел руго ратIалъизе ругинги абун. Гьев нахъе къаларо лъималазда цеве дун какизеги. Гьес гIемер абула дун эбел-инсухъе йитIизе йигин «цIидасан тарбия кьезе». Дун свакан йиго гьесул къул-къудиялдаса. Росасул...