Аслияб гьумералде

Риидалил курсал байбихьана

Риидалил курсал байбихьана

ХIурматиял бусурбаби. Гьале исанаги байбихьана нилъер гьитIичазе Дагъистаналъул киналго мажгитазда риидалил курсал. Дицаго рикIкIуна лъималазул эбел-инсуе гьеб кIудияб талихIлъун. Балагьеха гьанже, щивав эбел-эмен жиде-жидер лъимергун рокъор хIалтIизе ккун рукIаралани кигIан захIмат букIинароан.

 

Гьелде тIаде рокъобго щиб бугониги жо малъун гIемер чиясухъа лъугьунеб жо гуро. БажаричIони щибха ккезе букIараб? Лъимал гIадада рокъор эркенго хутIилаан.

Дун жеги гьитIинавчи вугеб заманалда кIудиял харабаз бицунеб рагIулаан жал гьитIинаб заманалда мажгиталде цIализе унел рукIанин, цинги совет-хIукуматги бачIун гьениса рачахъанин абун. Гьел гIадамал рукIана инкъилабалъул заманалда жеги лъималлъун рукIараб гIел. Бадиб магIуги ххулун, гьеб заманалъухъги урхъун бицунан гьез, хIатта гIодобиччараб гьаракьалъ, балъго нагагь жасусазда рагIизе гурин.

Балагьеха бусурбаби заман хисараб куц. Совет союзалъул дин гьукъараб заманги ана, диналъе эркенлъиги бачIана, мажгит-мадрасабиги рагьана. Гьанже кинабго буго нилъер кIваралда бараб. Гьаб заманалда гIурав чиясда исламиял ахIкамал малъун ратичIони эбел-инсуе ахираталда бугеб тамихI бигьаяб букIинаро. ГIинкъасдагицин рагIулеб, беццасдагицин бихьулеб хIалалда гьарзаго кьун руго нилъее исламияб дин лъазабизе киналниги санагIатлъаби. Гьаб заманалда гьелде гьетIичIев чиясе щибго гIузруги гьечIо, хIатта гьесул тасамахIлъи дандечIейлъунцин рикIкIине рес буго.

ГьитIинаб кIвахIалъ кIудияб зарал гьабулин буго умумузул аби. Лъимал мажгиталде щвезаризе, гьел рахъинарун къачIазе, гьединго жалго регаралъуса рахъине кIвахIаллъани зарал гьитIинаб букIунгутIиялда щибго шаклъи гьечIо.

Дагъистаналъул Муфтияталъ гIуцарал гьел курсазда гъорлъе бачинчIого щибго жо тун гьечIо. ХIатта программаялда руго лъималазе лъай кьолел хIаялгицин. Гьел курсазе Муфтияталъ рахъун руго хассал тIахьал. Бихьизабун буго щибаб дарс, рокъобе хIалтIигун хъвазе кколел масъалаби. Абизе бегьула цебеккун заманалда Дагъистаналда жаниб гьединаб гIуцIи киданиги букIун батиларин абун. Амма кигIан лъикI бугониги нилъеда гьеб бихьичIони, гьелдаса пайдаги босичIони щолеб хайиралдаса махIрумлъулаха.

Хирияб хIадисалда буго, эбел-инсуца лъималазе гьабулеб сайгъаталъул бищунго лъикIаб кколин исламияб тарбия абун. Гьаб заманалда эбел-инсуе гьеб киналъего кумек гьабулеб буго мажгиталда ругел мугIалимзабаз. Гьелъухъ нилъеца шукру гьабизе ккола тIоцебе БетIергьанасе, хадуб гьелъие сабаблъун ккаралщиназе, Муфтияталъул нухмалъелездасан байбихьун киналго мажгитазул хIалтIухъабазе.

Пикру гьабе цо гьадинаб жоялъулги. Жакъа къоялда жаниб мухь кьечIого щибго жо щоларо. Кинаб мурад нилъер батаниги гьелъухъ бихьизабун буго хассаб харж. Амма диналда хурхарал суалал Аллагьас нилъее кьун руго чIорого. Гьеб нигIматалъе шукру гьабиги ккола букIунеб куцалда гьелдаса пайда боси.

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

 

 

 

 

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


РакI чIаго гьабулеб

Гьаб заманалда гIемерисеб мехалда дунялалъул ишазда сверун лъугьун рукIиналъ нилъ лъугьунел руго аслияб иш кIочон толеллъун. Нилъер ракI буго черх чIаго гьабун би жиндасан сверулеблъун гуребги иманалъул ракIбацIцIалъиялъул унго-унгоял бусурбабазул хасияталъул бакI ва нилъ Халикъасда ﷻ хурхинарулеб...


Фарукъ абураб цIар щвей

Жинда Аллагь разилъаяв ГIумар-асхIаб исламалде вачIун хадуб, бусурбабазда бугеб хIал бихьун гьесул ракI хIалхьун букIинчIо. Бусурбабаз ислам боси балъго гьабулеб букIараб заманалда ГIумар-асхIаб Аварагасухъе ﷺ вачIана ва абуна: «Я, Бичасул Авараг ﷺ, нилъ битIараб нухда гьечIищ, хваниги чIаго...


Кванил адабал

Кваназе байбихьилалде цин кверал чурила, гьелъ кванида баракат лъола, цинги «Бисмила» бахъила ва абила: «Аллагьумма барик лана фима разакътана ва къина гIазаба ннари», - абун. Кваналев чиясул ниятги букIина диналъе къуват бачIинеян абураб. Гьединаб ниятгун кванани, квенги...


ГIибадат гьабизе рес

ХIурматиял бусурбаби, гьале тIаде щвана хаслихълъиялъул къоял. БагIарараб рииги тIаса ун, гьогьомиялъ кверщел гьабуна ракьалда. Гьайгьай, сордоги кIодолъана, къоги саламатго гьитIинлъана. ГIибадат гьабизе заманги лъикIаланго эркенлъана.   БагIарараб риидалил гьитIинаб сордо бугеб мехалда...


Нужее баяналъе

Авараг гьавураб сон щиб сон букIараб? – Пилалъул сон. Пилалъул сон абун щай гьелда цIар тараб? – Гьеб соналъ Абрагьат аскаргун ва пилалги рачун КагIба биххизе вачIун вукIана. Аварагасе ﷺ кьураб бищун кIудияб мугIжизат щиб букIараб? – Къуръан. Муса аварагасул...