Аслияб гьумералде

РабигIул аввалалде хIадурлъи

РабигIул аввалалде хIадурлъи

РабигIул аввалалде хIадурлъи

ХIурматиял бусурбаби, гьале тIаде щолеб буго жинда жанив халкъалъулго хирияв МухIаммад авараг ﷺ гьавураб рабигIул аввал моцI. Гьеб моцIалде хIадурлъи гьабизе кин рекъараб букIинебин абураб суалалъе жаваб балагьизе ракIалда буго гьаб макъалаялда.

 

Лъиего балъгояб жо гуро рабигIул аввал моцI Бичасул Авараг ﷺ жинда жанив гьавураб заман букIин. Гьединлъидал гьеб тIубараб моцIго хирияв МухIаммад аварагасул ﷺ гIумру лъазабулаго, гьесде салават гIемер битIулаго тIобитIизе лъикIаб буго. Къуръаналда  абулеб буго: «Нужее Аллагьас кьурал нигIматал нужеца рехсе, рице», - ян. Цоги аяталда буго: «Дуца гьезда бице, Аллагьасул рахIмат-цIобалдалъун нужеца рохел загьир гьабеян абун» (сура «Юнус», аят 58). Бичасул Аварагасдасаги ﷺ кIудияб рахIматги цIобги кинаб букIине рес бугеб? Гьединлъидалин хирияв Авараг ﷺ гьавураб моцI тIаде щвейгун нилъеца рохел загьир гьабун гьесде гIемер салават битIулеб, гьесул гIумруги лъазабулеб.

Соналда жаниб цогидал моцIазда гьоркьоб рабигIул аввалалъгIаги Бичасул Авараг ﷺ ракIалде щвечIони, гьесдехун нилъер рокьи кин цIикIкIине рес бугеб? Рокьи бачIине ккани, гьесул гIумру лъазе ккола. ГIумру лъалеб бугони, нилъеда бихьула гьесул камилал тIабигIаталги, букIараб берцинаб рукIа-рахъинги, диналъе букIараб жигарги ва цогидабщинабги.

Бичасул Аварагасул ﷺ гIумру лъазе рес буго гьелъул хIакъалъулъ хъварал тIахьал цIалун. Гьединго руго назмуялда хъварал мавлидал, туркаби. Руго хIадисазул тIахьал. Гьединго рес буго хирияв Аварагасул ﷺ гIумру бицунел вагIзабазухъ гIенеккизе.

Дагъистаналъул халкъалъул гIадатлъун лъугьун буго Бичасул Авараг ﷺ кIодо гьавун хасаб мажлис гIуцIулеб, гьелда цIарги мавлид абун буго. Гьеб мажлисалда данделъула гIага-божарал, мадугьаллъи ва лъале-хъвалел. Гьенир цIалула ва ахIула хирияв Аварагасул ﷺ гIумруялъул хIакъалъулъ ругел назмаби ва мавлидал. Гьабула садакъа.

 

 

 

 

Гьелде тIадеги дица лъикIаблъун рикIкIуна рабигIул аввал моцI бачIинегIанго цебе, Аварагасул ﷺ гIумру лъазабизе байбихьизе лъикIаб букIинин абун. Кинабго хъизамго данделъун, сордо-къоялда жаниб цо хасаб заман бихьизабун, гьесул гIазизаб гIумруялъул хIакъалъулъ хъвараб назму, мавлид ва цогидаб тIехь цIализе. Гьединаб гIадат лъугьани, лъималазул чорхолъги бессула гьеб пикру. Щибаб соналъ гьебго заман бачIиндал, лъазе буго Бичасул Авараг ﷺ ракIалде щвезавизе рекъараб букIин.

Жеги гьелда жаниб гIемерал пайдабиги руго. Иргадулаб нухалъ Бичасул Аварагасул ﷺ гIумру ракIалде щвезабулаго, къасд ккола цебехун гьабулеб букIинчIеб цониги суннат гьабизе. Гьединго кколел рукIарал карагьатал ишал ва мунагьал тезе щулияб къасд ккола. Аслияб мурадго гьеб гурищ нилъер, ай тIубараб гIумруго Бичасул Аварагасулалда ﷺ релълъинаби, гьесул киналго суннатал тIуразари. Балагье Бичасул Аварагасул ﷺ асхIабзабазухъ, хириясул ﷺ кинаб суннат букIанин рагIаниги, гьез хIаракат бахъулаан гьеб тIубазабизе. Масала, къарзалъе жо кьеялъул ва налъи гьабиялъул хиралъиялъул хIакъалъулъ Аварагасул ﷺ хIадисал рагIидал, асхIабзабаз гьеб суннат тIубазе букIине цоцахъа налъи босулаан. ГьедигIанги хIаракат бахъулаан Аварагасул ﷺ цониги суннат гьоркьоб биччачIого тезе. Гьездаго нахърилълъун нилъееги къваригIун буго гьединаб кIвар Аварагасул ﷺ суннаталъул гьабизе.

Цоги, рекъараб букIина хъизан-лъималазе Аварагасул ﷺ моцIалда хурхинабун хасал сайгъатал гьарулеб гIадат гьабуни. Гьединал ишаз лъимазул чорхолъ бессизе буго хириясдехун ﷺ рокьи. ТIубараб соналъ гьел ралагьун чIунги рукIине руго гьел сайгъатазухъ.

Рекъараб букIина рокъоб, рабигIул аввал тIаде щвеялда хурхинабун, байрамалъул гIаламатал гьаруни. Цогидал байрамазего гьарулелгIадал хъвай-хъвагIаял ругониги, цоги къачIа-кIатIаял ратаниги.

Жеги рекъараб букIина бокьараб данделъиялда гIададисеб хабар бицунеб бакIалда гьеб моцIалъгIаги Бичасул Аварагасул ﷺ хIакъалъул хабар, дагьаб заманаялъ бугониги, бицани.

Гьединал хIаракатал нилъеца гьаруни, хьул буго Бичасул Аварагасул ﷺ гIумруги нилъеда лъалин, гьесдехун рокьиги нилъелъ цIикIкIинин ва гьесул шафагIаталъе киналгоги мустахIикълъилин абураб.

Аллагьас тавпикъ гьабеги!

 

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Президентас ХасмухIаммадида баркана

Россиялъул президент Владимир Путиница баркана Дагъистаналъул хӀурматияв инсан, 95 сон тӀубарав ХасмухӀаммад Абубакаровасда гьавураб къо. Дагъистаналъул кӀудияв эменин абула гьесда гьев лъалел чагӀаз. Гьесул гӀумру буго къвакӀиялъул ва исламалъе хъулухъ гьабиялъул мисаллъун. Гьес гӀумру гьабуна...


Фарукъ абураб цIар щвей

Жинда Аллагь разилъаяв ГIумар-асхIаб исламалде вачIун хадуб, бусурбабазда бугеб хIал бихьун гьесул ракI хIалхьун букIинчIо. Бусурбабаз ислам боси балъго гьабулеб букIараб заманалда ГIумар-асхIаб Аварагасухъе ﷺ вачIана ва абуна: «Я, Бичасул Авараг ﷺ, нилъ битIараб нухда гьечIищ, хваниги чIаго...


Берцинлъи гьаби

Инсанас ретIулеб ретIелги берцинлъиялъе хIалтIизе гьарулел жалги хIалалал рукIуна, гIаммаб куцалда босани. Кинниги гьезда гъорлъ руго хIалтIизаризеги ва гьездалъун къачIадизеги бегьуларел жалги.   Гьел киналго хIалтIизаризе бегьулел жал руго Аллагьас нилъее дунялалда ругебгIан заманалъ...


ОРВИялде данде

Щибаб санайил дунял квачазе байбихьидал, цIикIкIуна вирусалъулаб инфекциялъ (ОРВИ) унтаразул къадар. Хасго гIадамал унтула хаслихълъиялдаса бахъараб ихдалил байбихьуде щвезегIан. Гьединлъидал гьеб заманалда жаниб кIвар бугеб жо ккола унтул аслиял гIаламатал лъай.   ОРВИ ккола батIи-батIиял...


Цоцазе мисал

Нилъер хъизам букIине ккола сахлъи бугеб щулияб жамгIияб гIуцIилъун. Рокъоб гIадлу гьечIони, хъизан-лъималаз гIумру гьабизе гьечIо исламалда рекъон, бажаризе гьечIо гьел лъикIал бусурбабилъун лъугьинарун.   Аслияб масъала буго Аварагасул ﷺ уммат гьоркьоса къотIичIого цIикIкIунеб хIал...