Аслияб гьумералде

Кинаб хоно пайдаяб

Кинаб хоно пайдаяб

Нилъеца кванилъ гIемер хIалтIизабула гIанкIудал хоно. Гьелъул буго бухIарабгун цIорой бугеб тIабигIат.

«ХIаяту хIайванил кубра» абураб тIехьалда буго инсанасе бищунго лъикIаб хоно кколила гIанкIудалгун мокъокъил. Гьелъул цIикIкIараб пайдаги букIунила тIубанго къвакIизегIан гуреб, гьоркьохъеб хIалалда белъун бугони, ай бетараб хоно. КъвакIизегIан белъараб хоноялъ чехь гьорозабула, цIа-кан бахинабула. Гьединго гьелъул хъахIхоноялъ пунцIероялда гамачI лъугьинабизе рес буго.

Бетараб хоно пайдаяб буго щокърол унтиялъе, хIалценалъе. Гьединго гьелъ гьаракьги бачIинабула, гьуърузе, ургьисалабазе ва понцIороялъе пайдаяб буго. Ибн Синаца багIархоно рикIкIунаан ракIалъе ругел дарабазда гъорлъ. Гьединго багIархоно гIакдал нахгун ва чакаргун хIалтIизабуни, гIадалнахалъеги пайдаяб буго. Бичасул аварагасухъе ﷺ цо чи вачIанила жиндие лъимал лъугьунел гьечIинги абун. Хоно кванайинги абун витIанила аварагас ﷺ гьев. Жеги тIадвуссун вачIунги цIеханила, я Бичасул авараг ﷺ , сундул хоно хIалтIизабилебин абун. ЦIунцIрадал батаниги гьабеян абунила аварагас ﷺ.

Бищунго лъикIаблъун рикIкIуна тIубан къвакIизегIан белъинчIеб бетараб хоно. Бищунго пайдаяб кколин хъвалеб буго гьалулеб лъелъ 100-ялде рикIкIинегIанги тун, нахъе босараб хоно. Гьеб ккола гIага-шагарго 2-3 минут. Къаси мехалъ лъикIаб гьечIо къвакIизегIан тараб белъараб хоно квине. Имам ШафигIияс абун буго, къаси мехалда лъикIго белъараб хоно кварав чи сахлъи бугевлъун хутIичIин абун. ТIубанго къвакIизегIан белъинчIеб ханилъ руго гIемерал витаминал, хасго витамин В2. Гьеб гьечIого рес букIунаро белкабазул, углеводазул къуват къаркъалаялъе щвеялъе ва гьеб цIилъиялъе.

Бетараб ханилъ бугеб «холин» ккола нервабазул импульсал хIалтIизарулеб гьоркьохъанлъун. Гьединго гьелда жаниб буго аминокислотабиги. Гьезда гьоркьоб бугеб «тирозин» ккола инсанасул ДНК заралаздаса цIуниялъе хIалтIулеб жо. Гьединго гьелъулъ руго гIемерал минералалги. Гьезда гьоркьоб бугеб «селеналъ» кумек гьабула ургьимесалда лъикIал гурел жал рижичIого гьукъиялъе ва тIул цIуниялъе. Бетараб ханилъ букIунеб белокалъ квербакъи гьабула ччорбал цIигьариялъе.

ХАЛИД САЙФУЛАЕВ, ГЪИЗИЛЮРТ ШАГЬАР

2026-04-01 (Шаввал 1447 с.) №7.


Аварагасул ﷺ кванай

Абу Давудица бицана ГӀаишатида гьикъанин Аварагас ﷺ пер кванаялъул хӀакъалъулъ. Гьелъ жаваб кьун буго: «Нилъер Аварагас ﷺ ахирисеб кванараб квен жинда жаниб пер бугеб букӀана», - ян. Тафсир гьабулез абулеб буго гьеб батулин белъун кванараб пер, махI букIинчIо букIине.   «Ахирисеб кванараб квен...


Нахъе къан чIоге

Лъица Аллагьасул диналъул рахъ кквезе ва гьеб цебе бачине кколеб? Гьеб суал буго цIакъ кIвар бугеб. ХIатта гIадатго нилъеца кколин абуниги. Как балел, мажгитазде хьвадулел, диналде гIагарлъизе хIаракат бахъулел чагIи руго, тIоцебесеб иргаялда, имамасдеги, гIелмуялдеги гIагарал чагIи.   Нилъеда...


МугIазие гьабураб насихIат

Аварагас ﷺ Йеменалде ритIана Абу Муса ал-АшгIарий ва МугIаз бину Жабал. Гьезие гьадинал малъа-хъваялги гьаруна:   «Нужеца гьезие бигьалъи гьабе, захIмалъи гьабуге, гьел гIагар гьаре, тIуризаруге, нуж кIиялгоги цоцазде адаб-хъатиралда рукIа ва цоцазда гьоркьоб хилиплъи ккеялдаса цIуне....


Муфти дандчIвана хIафизгун

ДРялъул муфти, шайих АхӀмад-афанди дандчӀвана, хирияб рамазан моцӀалъ таравихӀалъул каказда гӀахьаллъизе республикаялде вачӀун вукIарав машгьурав хӀафиз Сиратуллагь Рауповгун. Гьез бицана хирияб Къуръан малъиялъул, рекӀехъе лъазабиялъул къагIидабазул хIакъалъулъ.


Къабуллъизе ккани

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ нилъ ахIулел руго Гьесда гьареян ва гьарараб къабул гьабизе бугилан. Амма бусурбанчиясул щибаб ишалъул руго шартIал, суннатал, бегьулел ва хIарамал жал.   ДугIа къабуллъиялъе руго рихьизарурал бакIал ва заман. Гьедин гьабурасул дугIа къабуллъиялде цIикIкIун хьулги...