Аслияб гьумералде

Ралагьугеян абулеб буго

Ралагьугеян абулеб буго

Ралагьугеян абулеб буго

Гьаб ахирзаман букIин балъгояб жо гуро. Гьеб бихьулебги буго къо бахъанагIан Аварагас хIадисазда рицарал ахирзаманалъул гIаламатал загьирлъулел рукIиналдалъун. Абизе бегьула гIисинал гIаламатал загьирлъанин, чIахIиялги гьанжесеб гIелалда рихьилин. Киниги нилъеда кIочене бегьуларо нилъ ТIадегIанав Аллагьас Жиндие лагълъи гьабизе рижарал рукIин.

 

Лагълъи гьабизе рижун ругеблъи бичIчIараб мехалда, щивас халгьабизе ккола жиндихъго, гьабулеб бугищ БетIергьанасе ﷻ гIибадат яги гьечIищали, хьвадулев вугищ Гьевги ﷻ Гьесул Аварагги ﷺ разилъулеб хIалалда, яги гьелъул гIаксалдайищ вугевин абун. Гьадин хIисаб гьабичIони, нилъ кватIун ккезе ресги буго. ГIумар-асхIабас абун буго: «ГIарасаталде рахъинарун хIисаб гьабизегIан, чIаго рукIаго нужеца нужерго хIисаб гьабе, гIамалазул пикруги гьабе», - абун.

ХIисаб гьабизе ккола щибаб лагаялъул. Имам Гъазалияс «Бидаятул гьидаят» абураб тIехьалда хъван буго: «Дуда лъай, Аллагьас ﷻ нигIматлъун кьурал, дуда аскIор аманатлъун гьарурал лугбаздалъун мун гIасилъи, гьеб рагIа-ракьанде щвараб къосен кколеблъи. Лугбал руго цIунизе кколел жал, мун балагье, кин гьел цIунулел ругелали», - ин.

Лугбаздаса лъугьунел мунагьал рехсолаго, гIалимзабаз тIоцебе рехсола берал. Гьел ругелъулха бищун гIемерал мунагьал кколеб лугби.

Бер цIуниялде бусурбаби ахIун, хирияб Къуръаналда, Аварагасдехун ﷺ хитIаб гьабун ТIадегIанав Аллагьас ﷻ абун буго (магIна): «Дуца муъминзабазда абе, МухIаммад ﷺ, хIaрамаб жоялде ралагьиялдаса цIунейин, гьединго, гIавратги цIунейин абун. Гьединаб хIалалда хьвади гьезие лъикIаб буго ва гьел къабихIаб, хIарамаб жоялдаса цIунулебги буго. Аллагьги ﷻ нужеца гьабулеб (балъгояб, загьираб) гIамал Жинда лъалев вуго», - ян (сурату «ан-Нур» 30 аят).

ХIарамалдаса бералгун гIаврат цIунун хьвади ракIал рацIцIалъиялъеги, дин цIуниялъеги бищун лъикIаб буго.

Щиб гIамал гьабулеб бугониги муъминзаби Аллагьасдаса ﷻ хIинкъизе ккола. Аллагьасдаса ﷻ балъго щибго жо хутIуларо.

Рехсараб аяталда бер цIуни, гIаврат цIуниялдаса цебе рехсана, гьеб зина гьаби гIадал ишазде тIамулеб чапар букIиналъ. 

Бер балагьиялдаса байбихьула чияр руччабазул чорхол халгьаби. Цинги рачуна къваригIел гьечIеб ишалдеги. Аллагь ﷻ разилъаяв имам АхIмадица бицараб хIадисалда буго: «Нужер цояв чIужугIаданалъул берцинлъиялде балагьун хадуб гьес бачIинахъего бер нахъе босидал, гьесие БетIергьанасе ﷻ гIибадат гьабиялъе квербакъи ва гьуинлъи кьола», - абун.

ГIали-асхIабас абун буго Аллагьасул ﷻ Расулас ﷺ абунин: «Мун чIагояв яги хварав чиясул мачIчIалде валагьуге», - ян.

Цебе рехсараб аяталъул хадуселда, бусурбанал руччабаздехун хитIаб гьабунги абун буго (магIна): «Дуца муъминал руччабаздаги абе, МухIаммад ﷺ, жидеца берал хIарамаб бакIалде ралагьиялдаса руссинарейин ва гIавратги цIунейин абун. Жидер берцинлъиги загьир гьабугейин абе, жиб загьирабго бахчун букIунареб гурони…», - ян.

Аяталда рехсараб загьираб берцинлъиялде тафсир гьабулел гIалимзабаз абулеб буго, гьеб кколин тIад ретIараб ретIел ва гьумергун кIиябго квер.

Аварагас ﷺ абунин абун, ГIали-асхIабас бицун буго: «Я ГIали! Цо нухалъ бер щвараб хIарамаб бакIалде дуца кIиабизеги бер буссинабуге. Дуе изну буго (мунагьалде кколаро) авалаб бер балагьиялъулъ, амма кIиабилелъулъ гьечIо», - ян.

Нагагь ралагьун хутIани, тавбу гьабиялде ругьун гьабизе ккола гIамал. Аллагьас ﷻ кумек гьабеги хIарамалде ралагьунгутIизе, тавбуялда даимлъизе!

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


ТалихIаллъун рукIине ккани…

Исламалъ нилъеда малъула ТIадегIанав Аллагьас кьураб, кигIан гьитӀинабги нигIматалъухъ шукру гьабизе. Нилъедайин абуни, Аллагьас Жиндир рахIмуялдалъун кьураб нигIмат, нигIматлъунцин бихьулеб гьечӀо. Аллагьас Къуръаналда абун буго (магIна): «Нужеца шукру гьабуни, Дица нужее цIикIкIинабила,...


Шайих Ахlмад-афанди

Дагъистан гвангъараб Файизалъул нур, Дуниялго цIураб Иршадалъул бакъ. ГIаламго баччарав Къуватав устар, ХIакъалде ахIулев ГIелмудал ралъад. Дир хирияв устар, АхIмад-афанди. ХIакъаб иршадалъул Камилав устар. Нижер ургъел гьабун ГIумру кIочарав, Нижер ургъел гьабун Гьарделев...


Аварагасул ﷺ ирсилазул цояв

Аварагасул ﷺ ирслъун жиб кколеб гIелму тIалаб гьабидал, Къуръан рекIехъе лъазабидал, нус-нус тIехь цIалидал, вукIунищха гьев чи Аварагасул ﷺ ирс босаравлъун? Аварагасул ﷺ ирс босаравлъун вукIине ккани, гьеб киналдаго цадахъ хирияв Аварагасул ﷺ тIабигIатал лъазарун ва жинцагоги гьездаса мисал босун...


Ана цоги лъагIел …

ХIурматиял бусурбаби, гьале ана цоги лъагIел. Гьижрияб тарихалъул 1447 соналъулгун къо-мехги лъикI гьабун, дандчIвай гьабуна 1448 соналда. ЛъагIел ккола гIумруялъул саламатаб бутIа. Гьелда жаниб ккезе рес буго гIемерал лъугьа-бахъинал. Цо лъагIида жаниб цIияб дунялалде рачIуна гIемерал гIадамал,...


ЛъикIалъе аслу

Аварагас ﷺ абунин имам Муслимидасан бицун буго: «БетIергьан Аллагь ﷻ вацIцIадав вуго, бацIцIадаб гурони Жинца къабулги гьабуларо. Аллагьас ﷻ муъминзабазде, расулзабазда амру гьабуралдалъун амруги гьабуна “Ва, гьал расулзаби, нужеца бацIцIадаб кванай ва лъикIал гIамалалги гьаре”,...