Аслияб гьумералде

Хвезелъун рижарал руго киналго

Хвезелъун рижарал руго киналго

Гьаб дунялалде вачIанщинав инсанас чIамизе буго хвалил кьогIлъи. Гьеб буго нилъеда я цебеккезабизе ялъуни нахъбахъизабизе кIолареб хIакъикъат. ТIадегIанав Аллагьасул Каламалдаги буго бихьизабураб заманалда щивав чияс хвалил кьогIлъи чIамизе ккезе букIиналъул хъван.

 

 Гьеб аятги буго Аллагьасда божулезе унго-унгояб рахIмат. Щайгурелъул рукIунелъулха гIадамал, гIемер хIинкъиялъ хIакъикъаталдаги хвезегIан чIечIого, нусцIул холел. Гьединазда лъазе рекъарабги буго щивасе бихьизабураб болжал бугеблъи. Гьеб заман тIаде щвечIого хвезе гьечIеблъиги, болжал щведал, кигIан зигарданиги, кир рахчаниги ракьалда чи толареблъиги.

Аллагьги кIочон тун гIумруялъ данде гьабураб бечелъиялъ щивго хвасар гьавизе гьечIеблъиги хIакъаб буго. Гьелъ, ай бечелъиялъ, дунялалъул магIишаталъ инсан талихIавлъунги гьавуларо. Гьеб буго цIараб болжал лъугIидал расги лъачIого тIаса унеб, тIагIун унеб жо. РакIбацIцIадал, лъикIал гIадамазул хIакъалъулъ тIахьал цIалидал, якъинго бичIчIула гьадинаб кIиго хIужа:

  1. Аллагьасде руссиналъул бакIалда бечелъиялде, лъималазде, хъулухъ-ишалде ва гьединабго куцалда дунялалъул пишабазде машгъуллъун рукIарал Аллагьас гьелдего машгъуллъун тола ва гьеб гIиллалъунги чIола гьединазул талихIкъиналъе.
  2. Аллагь ккурал, Аллагьасе мукIурал, Аллагьасул рахIмат-цIоб щвеялъул мурадалда гIумру тIамулел Аллагьасги ккола ва кIодоги гьарула. Гьединал кIиябго рокъоб (дунялалдаги ахираталдаги) талихIаллъунги рукIуна.

ПиргIавн вукIана кверщел кодосев, гIемераб бечелъиялъул бетIергьан. Салманул Фарисийин абуни вукIана мискинчи. Амма гьел кIияздаго гьоркьоб хIакъикъаталдаги бугеб кIудияб батIалъиялъухъги балагьеха. «Аллагьасда божуларесул калам БетIергьанас цIакъго гIодобегIан гьабуна, Аллагьасул Калам сундасаго тIадегIан бугеб мехалда. Аллагь вуго сундаго ХIалкIолев, ГIакъилав». Гьадин бугелъулха хирияб Каламалда.

Салат-салам лъеяв аварагасда гьикъидал, гIадамазул бищунго гIемер балагьал тIаде риччан, Аллагьас хIалбихьулел щал кколелин абун, гьес жаваб гьабуна: «Аварагзаби, Аллагьасул вализаби, хадур Аллагьасде цIикIкIун гIагарал», - ан. Нилъеда лъазе ккола, аварагзаби, вализаби мунагьал гьечIел, ай рацIцIадал ругониги, гьезде рачIунел балагьал-унтаби гьезул даража цIикIкIиналъе рукIин. ТалихIавги гIакъилавги чи ккола жинца дунял-ухраялъул тавпикъ, сахлъи-саламалъи даимго Аллагьасда гьарулев ва кинаб букIаниги балагь-къварилъи тIаде бачIиндал, гьелде сабруги гьабун, мунагьал чуреян, кирилъун хъваян Аллагьасде хIели балев. ТIадегIанав Аллагьас Къуръаналда абулеб буго: «Дица нужер хIалбихьизе буго, тушманасдаса зарал нужеде щвеялдалъун, ракъи-къеч биччаялдалъун, боцIи нахъе босиялдалъун, нужеде тIаде батIи-батIиял унтаби, хвелал риччаялдалъун, ракьалдаса баркат бахъун, магIишат мукъсан гьабиялдалъун. Гьезде сабру гьабурав чиясе кIудияб рохел буго Аллагьасда аскIоб», - ан. Цогидаб аяталда буго: «Нужеде щвараб балагь-къварилъи нужецаго гьарурал мунагьаздалъун буго», - ян.

Ибну ГIаббасидасан бицана, гьаб рехсараб аят рещтIараб мехалъ, жинда свалат-салам лъеяв аварагас абунин: «Дир напс жинда кодоб бугев Аллагьасул цIаралдалъун дун гьедула, цо бакI хъарсарабгIан ялъуни хIетIе хъущтIарабгIан, къаркъала сорорабгIан къадаралдацин балагь-къварилъи бусурманчиясде тIаде бачIунаро, гьесул мунагь чуризелъун гурони», - абун. Гьаб рехсараб аят Къуръаналда жаниб нилъ бищунго рохизе ккараздасанги буго. ГIали-асхIабас гьаб аяталъул хIакъалъулъ бицунеб буго, жинда Аллагьасул расулас абунин: «Я, ГIали! Нужеде тIаде бачIунеб кинабниги балагь-къварилъи, унта-щокълъи, цогидаб гIакъуба-къварилъи, нужедаса ккарал мунагьаздалъун буго. ТIадегIанав Аллагьас дунялалдаго гIакъуба-балагьалдалъун чурараб мунагьалъухъ ахираталда гIазаб гьабуларо», - ян.

 

ХIабиб МухIаммадов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Тафсир агьлуялъул маяк

Имамзабазул, хасго чIахIиял гIалимзабазул къимат лъала гьезул таржама гъваридго лъазабидал. Гьелдаго цадахъ имам вокьизеги вокьула. Амма лъаларев чи вокьизе кIоларо. Аварагас ﷺ абухъе, гIалимзаби ккола гьесул ирисилал. Щайгурелъул, Аварагас ﷺ жинда хадуб тола гIелму. Гьел ккола гьеб ирс босулел ва...


Пашманлъи тIаса инабулеб

ТIадегIанав Аллагьас инсанияталъе гIемерал нигIматал рижун руго. Хирияб Къуръаналда хъван буго (магIна): «Гьев инсан кин валагьуларев Аллагьас ﷻ жиндие ризкъилъун кьун бугеб батIи-батIияб тIагIамалде». (Сура «ГIабаса», 24 аят).   Гьел нигIматазул цояб ккола хъабахъ....


ХIалтIи лъикI букIине

Гьабулеб хIалтIи-пиша лъикI букIине (баракат) бокьарас тIадчIей гьабила щуго жоялда.   ХIалтIи сабаблъун Аллагьас ﷻ тIадкъарал жал нахърахъуге ва кIарчанлъиги гьабуге. Жиндир заманалда тIадкъарал жал тIурани, хайир батила. ХIалтIи сабаблъун Аллагьасул ﷻ махлукъат хIакъир гьабуге. Нилъер...


Щал кколелали бихьизабуна

Нилъер диналда жаниб кутакаб бакI кколеблъун буго аманат, божилъи гьабураб тIубазаби, ритIухълъи цIуни абураб иш. Гьебги гIицIго гьабулеб гIадатияб ишалда хурхин гуреб, муъминчиясул гIумруялъул Аллагьасулгун ﷻ жиндир бугеб гьоркьоблъиялдаса байбихьун ва хIатта хIайваназул ургъел гьабиялде щвезегIан...


Кин цIуни гьабилеб?

Адамил лъимер битIараб нухдаса къосинабизе, квешаб гIамал гьабизе гьесизабизе кидаго хIаракат бахъула иблисалъ. Гьелдаса цIунизе инсанасе бищун кумек гьабула Аллагьасдаса ﷻ кумек тIалаб гьабиялъ.   Гьедин гьабейин Къуръаналда абулебги буго (магIна): «…рахIматалдаса бачахъараб...