Аслияб гьумералде

Балагьал нахъчIвалеб

Балагьал нахъчIвалеб

Балагьал нахъчIвалеб

Цо-цо чагIи рукIуна зигардулел налъаби ругин яги балагьазулъ къан ругин абун. Нилъеда бичIчIулеб гьечIо балагь нахъе босиялъе аскIобго цун сабаб бугеблъи. Гьеб ккола ТIадегIанав Аллагьас ﷻ нилъеда тIадкъараб паризаяб щуябго как.

Гьелъул асар нилъее щола как тIобитIараб куцалда. Цо нухалъ цояв вачIана дида аскIове чанго суал бугинги абун. КигIан дица как баниги гьелъ дун цIунулев гьечIила гIасилъабаздаса, гьелъ цIунулин абураб жо дида гьересилъун бихьулила абуна гьес. Гьесда ракIалда ккараб къагIидаха, как бараб мехалъ жив балагьаздаса цIунулин абун.

Гьесда ракIалдего ккун гьечIо как кин балеб бугебали балагьизе. Гьесие гьеб хIал баян гьабидал, мукIурлъана.

ХIадисалда буго рогьалил как жамагIаталда барав чи тIубараб къоялъ Аллагьасул ﷻ цIуниялда гъоркь вукIунин абун. ВукIинаха нилъеца кIвар кьун, мухIканго, берцинго, Аллагьги ракIалда ккун как бани. МагIарда ругел цIцIаниги ракIалда ккун бараб какалъул щиб мунпагIат букIинеб?

Фузайл бин ГIиязица абуна: «Къаси вахъун как базе ва къад къоялъ суннатаб кIал кквезе бажаричIеб мехалъ, дуда лъай, дуца гIемерал мунагьал гьарун рукIин. Мунагьаз нилъер лугбал рикIкIад гьарула гIибадат гьабиялдаса.

Какалъ ризкъи тIаде цIала, черх цIунула. Гьединго гьелъ рацIцIуна рекIел унтаби, гьурмада нур чIвазабула, кIвахIаллъи инабула, лугбазе тиха-кIирчи кьола, баракат тIаде цIала, шайтIан рикIкIалъизабула, Аллагьасул ﷻ рахIмат щола.

Какалъ кIудияб асар гьабула дунялалъул рокъор ругел балагьал нахъчIваялъеги. Гьеб кинабго букIуна загьиралдаги батIиналдаги нилъеца кколеб хIакъ какил тIубараб мехалда. Какилъе лъугьиндал, кидадай бан лъугIилаян вукIунев чиясе щиб асар гьелъ гьабилеб?

Как ккола Аллагьасулгун ﷻ нилъер бугеб хурхен. Нилъер хурхен кигIан бугебали балагьун, лъикIлъиялъул нуцIби рагьула, гьедигIанасеб къадаралда дунялалъул балагьал нахъчIвала. Аллагьасдасан ﷻ гьесие тавпикъги щола. Гьеб тавпикъ камун нилъ тогеги.

Какалъ нилъер гъалатIалги рацIцIуна. Гьединго какилъ кIарчанлъи гьабурасе, Аллагьас ﷻ гьукъула, холеб мехалъ «Лаилагьа илла Ллагь» абизеги.

НафигI абурав табигIунас бицана, ибну ГIумарица къаси сордоялъ какал ралаго гьикъулаанила рогьанищин абун. Жинца жаваб гьабулаанила рогьинчIин абун. Гьев цинги цIидасан какде вуссунаанила. КIиабилеб нухалда гьикъидал, жинца жаваб кьолаанила рогьанин абун. Гьеб мехалъ тавбу ва дугIа гьабун, тIаде вахъунаанила.

Тагьажуд какалда тIадчIей гьабурал гIадамазул гьурмазда нур букIуна. ХIасанул Басриясда гьикъидал гьединазул гьурмал щай берцинго рукIунелин абун, гьес жаваб кьуна Аллагьасул рахIмат щвеялъ, гьелъ гьезие нурги щванин абун.

ТIалхIат ибн Масрафица абуна: «Дихъе хабар щвана къаси инсан тагьажуд базе вахъиндал малаикас абулин рохел бугин гьесие», - абун.

Цебе иблис бихьулеб букIана. Цо нухалъ гьелда цояс гьикъула, дуда релълъун вукIине ккани, щиб гьабизе кколебилан?

ШайтIаналъ абула дида релълъун вукIине бокьани, какилъ кIарчанлъи гьабейин. Гьес шайтIаналда абула, дица къотIи гьабунин ТIадегIанав Аллагьасе ﷻ как тезе гьечIин абун ва гьедизеги гьечIин киданиги. Гьеб мехалда шайтIаналъ абула, дун махсароде ккун букIинчIин лъицаниги, гьанжеялдаса нахъе гьедулин лъиениги насихIат гьабизе гьечIин абун.

ХIатаму Загьид уна ГIасим бин Юсуфихъе. ГIасимица гьесда гьикъула как берцинго балищ дуцаян. Гьес абула балин. ГIасимица гьикъула кин балебали бицеян?

ХIатамица бицуна какил гIуж щведал, мухIканго какие чурулин. Хадуб вахъун чIолин как балеб бакIалда, киналго лугбал ритIун чIезегIан. ЦебечIезабулин КагIба-рукъ, каранда цебечIезабулин Макъаму Ибрагьим. Дида кколин дир хIатIал СиратIалъул кьода ругин ва алжанги кваранаб рахъалдасан, жужахIги квегIаб рахъалдасан бугин абун. РакIалдеги кколин хвалил малаик нахъа вугин ва дир ахирисеб какги гьаб бугин абун. Берцинаб куцалда Аллагьу акбар абулин, цIалулеб жоялъул пикруги гьабулин. РукугIги сужудги хIелун гьабулин. АттахIият цIалулин Аллагьасде хьулгун, саламги кьолин ракIбацIцIадго, цинги вукIунин хIинкъиялдаги хьулалдаги гьоркьов.

ГIасимица абула: «Я, ХIатим, дуца гьединищха как балеб?», - ян. Гьедин балелдаса 30 сон бугин абидал, ГIасим гIодула ва абула дуцагIадин цониги как дица бачIин абун.

Шамил МухIаммадов

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


Ният халгьабун…

Къокъаб, амма магIна гъваридаб аби буго: «РакIбацIцIалъиялъ, ай ихласалъ гIажаибал жал гьарула», - ян абураб. Гьел рагIабаз мухIканго загьир гьабула муъминчиясул гIумруялъул аслияб магIна. Ахир-къадги исламалда бокьараб гIамалалъе къимат гьабула гьелъул сипат-сураталдалъун яги кIодолъиялдалъун...


Ахирисел хириял къоял

ТIаде щолеб бугеб иргадулаб моцI ккола ЗулхIижа. Гьеб ккола исламалда жаниб Ражабгун, ЗулкъагIидагун ва МухIаррамгун цадахъ, ункъабго хирияб моцIалъул, цояб. Гьел моцIазда жаниб ТIадегIанав Аллагьас ﷻ хIарам гьабуна рагъ-кьал, тунка-гIусиял, би тIей.   Гьеб моцIалъул тIоцебесеб анцIго...


Суал-жаваб

ХIежалъ гIисинал ва чIахIиял мунагьал чурулищ? ГIемерисел гIалимзабазда аскIоб хIежалъ гIисинал мунагьал чурула, амма кIудиял мунагьал ва гIадамазул хIукъукъал чуруларо. Бухари ва АхIмадица бицараб хIадисалда буго: «ХIеж гьабураб мехалда жинца абичIони квешаб рагIи ва гьаричIони фискъуялде...


Конкурсалъул хIасилал гьаруна

Гумбет районалда тӀобитӀараб конкурсалъул финалистазе лъай кьеялъул управлениялъул начальникас сертификатал ва гӀарцулал сайгъатал кьуна. Лъай кьеялъул управлениялъул начальник МухӀамадвакил Забидовас шапакъатал кьуна, битIун какие чуриялъул ва как баялъул конкурсалъул районалъулаб этапалда...


Нужее баяналъе

ГIумар-асхIаб кин чIварав? – Рогьалил как балаго чIвана. Абубакарил ясазул бищун гIелму бугей щий йикIарай? – ГIаишат. Аварагасул чIужу ХIафсатица чан сон бараб? – 69 сон. Суратул «Намлаялда» цоги щиб цIар абулеб? – Суратул...