Аслияб гьумералде

ХIуби жагъаллъизе тоге

ХIуби жагъаллъизе тоге

ХIуби жагъаллъизе тоге

Как буго диналъул хIуби. Гьеб буго чияс шагьадат битIун хадуб бищун кIвар кьезе кколеб гIамалги. Гьелъул мухIканлъи гьаби ккола Аллагьасда унго-унгояб куцалъ чи божиялъул гIаламат. Гьеб буго ТIадегIанав Аллагьас Къуръаналда парз ва гIамалазул аслиябин абураб, гьединго хирияв Аварагасги , воре, какил кIвар гьабичIого тогеян васият гьабураб.

 

Аварагас ﷺ абун буго как бугин Алжаналде рачиналъул кIулилан. Иман лъеялда хадуб гьеб бугин лагъасдасан Дие бищун бокьулеб гIамалин абун буго Аллагьасги ﷻ. Как ккола бусурбабазул жанисеб рахъ бацIцIад гьабулеб, гьарурал гIамалазул пикру гьабиялде рачун, мунагьаздаса тавбу гьабиялде кантIизарулеб. Как балелъул (хасго мажгиталда жамагIатгун) гьелъ черхалде бачIинабула гIодобе биччай, рухIияб рахъалъе парахалъи, кумек гьабула иман щулалъизе.

Аллагьасул ﷻ руго хасал малаикзаби, бусурбабаз какилъ гьарулел пишабазул цо-цоял гьарулел рукIунел. Гьезул цоял руго кидаго АлхIам цIалун рахъун чIун рукIунел, цогидал - рукIугI гьабулел, хадусел - суждаялда ругел, гьезда хадусел - кIиябго суждаялда гьоркьор чIоледухъ гIодор чIарал, ай нилъеца как балелъул гьарулел гIамалал гьарун кидаго гьелда машгъуллъарал. ХIадисалда буго, ЖабрагIил малаикас кIикъоазарго соналъ бан бугин кIиго ракагIат какилин абун. Гьелдаса хадуб Аллагьас ﷻ абун буго гьесда, МухIаммадил умматалдаса чияс бараб кIиго ракагIаталъул как Жиндие хирияб бугин дур гьелдасаян. Гьедин Аллагьас ﷻ абиги буго нилъер Авараг ﷺ кIодо гьави.

ХIисаб гьабидал, как баялъулъ нилъер лъабго батIияб хIал буго. Цоял руго как ахIидал хантIан тIадеги рахъун гьеб балел, кIиабилеб къокъа буго жамагIаталда цадахъ балел, лъабабилел абуни руго дагьаб хадуб балиланги абун, кIарчамлъи биччалел. Къуръаналда ТIадегIанав Аллагьас ﷻ абун буго (магIна): «Нужеца какал цIуне, гьел гIужда тIоритIиялдалъун», - ин («Бакъарат»). Жеги абулеб буго (магIна): «Нужерго БетIергьанасул ﷻ рахъалъан мунагьал чури тIалаб гьабиялде гIедегIе», - ян («Алу-ГIимран»).

ГIужда бараб как мунагь чуриялъе сабаблъунги буго. ХIадисалда буго: «БукIине кколедухъ какичури гьабурав чиясул гьарун арал мунагьал чурула, бараб какихъги мажгиталде иналъухъги жеги тIадеги кири хIасуллъула», - ян (Муслим).

Жабир-асхIабасдасан бицараб цогидаб хIадисалда буго: «Щуябго как балев чи релълъун вуго жиндир рукъалда цебесан чвахулеб гIурулъ къойида жаниб щуго нухалъ чвердолев чиясда. Гьединасул черхалда кинаб бугониги чороклъи хутIилищ?» ХутIиларин аскIор рукIараз жаваб гьабидал, Аварагас ﷺ абуна: «Лъеца чороклъи чурулеб кинниги, къойил балеб щуябго какги ккола жинца мунагьал инарулеблъун», - ин (Муслим).

Аварагасда ﷺ гIамалазул бищун лъикIаб щиб кколебин цIехедал, гьес ﷺ абун буго жиндир заманалда бараб как бугин.

ГIужил авалалда как баялъул даража чиясе щвечIого букIунаро гьев как базелъун лъим балагьи, какичури гьаби, как ахIи гIадаб гьелъие къваригIунел жалазда хадув лъугьиналдалъун.

Ибну ГIумаридасан бицана: «ГIужил авалалда бараб как Аллагь ﷻ разилъи буго, гьелъул ахиралда бараб как Аллагь ﷻ тIаса лъугьин буго», - ян. Абу-Бакарица абуна Аллагь ﷻ разилъи цIикIкIун бокьулила жидее, Аллагь ﷻ тIаса лъугьиналдасаян. ГIужил авалалда жинцаго как барав чиясеги хирияб буго хадуб жамагIат гьабун балеб бихьидал, гьезда цадахъги цIигьабун бани, щайин абуни жамагIатгун баралъул кири къоло анкьго нухалъ цIикIкIараб бугелъул.

ЖамагIаталда как балел муъминзаби цолъизарула, цоцаздехун гьуинлъи цIикIкIинабула. Какалъ Аллагьасде ﷻ гIагарлъи бижизабула, Гьесул ﷻ лагъзал рукIин бичIчIизабун дунялгун ахираталъул пикру гьабиялде рачуна.

Аллагьас ﷻ кумек гьабеги щивав чиясе диналъул хIубилъун бугеб какил кIвар гьабизе ва гьелда тIад чIезе! Амин!

 

АхIмад Къурбанов

 

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Имам Маликилги ШафигIилги тIабигIат

Имам Малик ворхатав, берцинаб лагаялъул чи вукӀана. Гьев гӀахьаллъулел мажлисал гIодоре риччарал, лъаялъул цӀурал рукӀана. Байбихьуда имам Маликица лъазабулаан хӀадисазул кьучӀ: хIадисал рицунезул гӀадамазул гӀумру, асарал.   Имам Маликил 20 сон букӀана шаргӀалъул фатваби кьезе байбихьараб...


ЛъикIазулгун гьалмагълъи гьаби

Гьудул-гьалмагълъи лъи-кIасулгун гьабизе ккеялъул хIакъалъулъ гIемер бицуна имамзабаз мажгитахъ гьарулел вагIзабазда, гIалимзабазул мажлисазда. Гьебги гIадахъ босун лъикIал гIадамазулгун цIикIкIараб гьоркьоблъи гьабизе хIаракатги бахъула гIемерисев чияс. ХIакъикъаталдаги кутакалда лъикIаб, беццараб...


Къимат тIадегIанав

Щаклъи гьечIо, МухIаммад аварагасул ﷺ гIумру кигIан лъазабуниги нилъее дагьаб букIиналда. ХIакъикъаталда, Аварагасулъﷺ руго рикIкIен гьечIел лъикIлъаби. Гьединлъидал нилъеца, гьоркьоса къотIичIого, гьесда хурхарабщинаб жо лъазабизе ккола, хасго «аш-Шамаил МухIаммадия» абурал тIахьал...


ГIолохъанал гIалимзабигун дандчIвана ГIолилазул форум

Гьал къоязда Хасавюрт шагьаралда тӀобитӀараб, Саидбег Даитовасул цӀаралда бугеб къецалда бергьарал гӀолохъанал гӀалимзабазегун хӀафизазе гьоболлъи гьабуна Дагъистан республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандица. Данделъиялда шайих АхӀмад-афандица баркана щварал бергьенлъаби ва бицана диналъе...


ТIаса лъугьайин гьарилищ?

Гъибат-бугьтан гьаби ккола мацIалъ гьарулел мунагьазул бищунго гIемеразул цояб. ГIемерисеб мехалъ инсанас бигьаго абула диналъул вацасул яги яцалъул хIакъалъулъ рагIаби, ТIадегIанав Аллагьасда цебе гьеб мунагь кигIан кIудияб букIине бегьулебали хIисаб гьабичIого.   ТIадегIанав Аллагьас ﷻ...