Аслияб гьумералде

ХIуби жагъаллъизе тоге

ХIуби жагъаллъизе тоге

ХIуби жагъаллъизе тоге

Как буго диналъул хIуби. Гьеб буго чияс шагьадат битIун хадуб бищун кIвар кьезе кколеб гIамалги. Гьелъул мухIканлъи гьаби ккола Аллагьасда унго-унгояб куцалъ чи божиялъул гIаламат. Гьеб буго ТIадегIанав Аллагьас Къуръаналда парз ва гIамалазул аслиябин абураб, гьединго хирияв Аварагасги , воре, какил кIвар гьабичIого тогеян васият гьабураб.

 

Аварагас ﷺ абун буго как бугин Алжаналде рачиналъул кIулилан. Иман лъеялда хадуб гьеб бугин лагъасдасан Дие бищун бокьулеб гIамалин абун буго Аллагьасги ﷻ. Как ккола бусурбабазул жанисеб рахъ бацIцIад гьабулеб, гьарурал гIамалазул пикру гьабиялде рачун, мунагьаздаса тавбу гьабиялде кантIизарулеб. Как балелъул (хасго мажгиталда жамагIатгун) гьелъ черхалде бачIинабула гIодобе биччай, рухIияб рахъалъе парахалъи, кумек гьабула иман щулалъизе.

Аллагьасул ﷻ руго хасал малаикзаби, бусурбабаз какилъ гьарулел пишабазул цо-цоял гьарулел рукIунел. Гьезул цоял руго кидаго АлхIам цIалун рахъун чIун рукIунел, цогидал - рукIугI гьабулел, хадусел - суждаялда ругел, гьезда хадусел - кIиябго суждаялда гьоркьор чIоледухъ гIодор чIарал, ай нилъеца как балелъул гьарулел гIамалал гьарун кидаго гьелда машгъуллъарал. ХIадисалда буго, ЖабрагIил малаикас кIикъоазарго соналъ бан бугин кIиго ракагIат какилин абун. Гьелдаса хадуб Аллагьас ﷻ абун буго гьесда, МухIаммадил умматалдаса чияс бараб кIиго ракагIаталъул как Жиндие хирияб бугин дур гьелдасаян. Гьедин Аллагьас ﷻ абиги буго нилъер Авараг ﷺ кIодо гьави.

ХIисаб гьабидал, как баялъулъ нилъер лъабго батIияб хIал буго. Цоял руго как ахIидал хантIан тIадеги рахъун гьеб балел, кIиабилеб къокъа буго жамагIаталда цадахъ балел, лъабабилел абуни руго дагьаб хадуб балиланги абун, кIарчамлъи биччалел. Къуръаналда ТIадегIанав Аллагьас ﷻ абун буго (магIна): «Нужеца какал цIуне, гьел гIужда тIоритIиялдалъун», - ин («Бакъарат»). Жеги абулеб буго (магIна): «Нужерго БетIергьанасул ﷻ рахъалъан мунагьал чури тIалаб гьабиялде гIедегIе», - ян («Алу-ГIимран»).

ГIужда бараб как мунагь чуриялъе сабаблъунги буго. ХIадисалда буго: «БукIине кколедухъ какичури гьабурав чиясул гьарун арал мунагьал чурула, бараб какихъги мажгиталде иналъухъги жеги тIадеги кири хIасуллъула», - ян (Муслим).

Жабир-асхIабасдасан бицараб цогидаб хIадисалда буго: «Щуябго как балев чи релълъун вуго жиндир рукъалда цебесан чвахулеб гIурулъ къойида жаниб щуго нухалъ чвердолев чиясда. Гьединасул черхалда кинаб бугониги чороклъи хутIилищ?» ХутIиларин аскIор рукIараз жаваб гьабидал, Аварагас ﷺ абуна: «Лъеца чороклъи чурулеб кинниги, къойил балеб щуябго какги ккола жинца мунагьал инарулеблъун», - ин (Муслим).

Аварагасда ﷺ гIамалазул бищун лъикIаб щиб кколебин цIехедал, гьес ﷺ абун буго жиндир заманалда бараб как бугин.

ГIужил авалалда как баялъул даража чиясе щвечIого букIунаро гьев как базелъун лъим балагьи, какичури гьаби, как ахIи гIадаб гьелъие къваригIунел жалазда хадув лъугьиналдалъун.

Ибну ГIумаридасан бицана: «ГIужил авалалда бараб как Аллагь ﷻ разилъи буго, гьелъул ахиралда бараб как Аллагь ﷻ тIаса лъугьин буго», - ян. Абу-Бакарица абуна Аллагь ﷻ разилъи цIикIкIун бокьулила жидее, Аллагь ﷻ тIаса лъугьиналдасаян. ГIужил авалалда жинцаго как барав чиясеги хирияб буго хадуб жамагIат гьабун балеб бихьидал, гьезда цадахъги цIигьабун бани, щайин абуни жамагIатгун баралъул кири къоло анкьго нухалъ цIикIкIараб бугелъул.

ЖамагIаталда как балел муъминзаби цолъизарула, цоцаздехун гьуинлъи цIикIкIинабула. Какалъ Аллагьасде ﷻ гIагарлъи бижизабула, Гьесул ﷻ лагъзал рукIин бичIчIизабун дунялгун ахираталъул пикру гьабиялде рачуна.

Аллагьас ﷻ кумек гьабеги щивав чиясе диналъул хIубилъун бугеб какил кIвар гьабизе ва гьелда тIад чIезе! Амин!

 

АхIмад Къурбанов

 

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Шамаилал сунда абулеб?

Аллагьас ﷻ нилъ, бусурбаби, тIадегIан гьаруна исламияб динги кьун ва гьелдаго цадахъ гьеб дин малъизе витIана МухIаммад авараг ﷺ. БетIергьанас ﷻ гьев тIадегIан гьавуна кинабго жоялдаса. ГIаишатида гьикъидал гьесул ﷺ тIабигIаталъул хIакъалъулъ, гьелъ абуна, гьесул тIабигIат Къуръан букIанин...


Иманалъул бутIа

Сабру ккола инсанасул тӀабигӀаталъул бищун берцинал гӀаламатазул цояб. ЗахӀматаб ахӀвал-хӀалалде ккарал гӀадамазе заман къваригӀуна жидерго ракӀ гIодобе биччазабизе. Гьединаб заманалда сабру гьаби ккола нилъер иманалъул чара гьечIеб бутIалъун.   Аварагас ﷺ Абу-Гьурайратидасан бицараб...


Мордовиялъул муфти ва волонтерал

Лъим кIанцIиялдалъун къварилъи ккаразе кумекалъе Дагъистаналде вачIун вукIана Мордовиялъул муфти Раил Асаинов ва нусгогIанасев волонтер. ДРялъул муфти, шайих АхIмад-афандихъеги щвана Мордовиялъул муфти. Гьениб АхIмад-афандица баркала загьир гьабуна гьесие ва гьесда цадахъ рачIаразе...


КIудияб бергьенлъи щвела

ЗулкъагIида ккола бусурбабазул моцIрол календаралъул анцIила цоабилеб. Жибго «къагIада» абураб рагIул магIна ккола «гIодов чIей», яги хIалтIи гьабичIого чIей. Гьедин моцIалда цIар тарабги букIана гьеб заманалда гIадамал рагъ-кьал гьабиялдаса нахъекъан чIолеллъун...


Муъминчиясул хасият

Иман щулалъиялъе, рухIияб рахъ камиллъиялъе ва напсалъул гIодорегIанал хасиятал лъикIлъиялъе квербакъи гьабулел аслиял жалазул цояб ккола гурхIел-рахIму гьаби.   Гьеб ккола инсанасул цогидаздехун бугеб гурхIел лъикIлъи, лъикIал къасдал рихьизариялъе бищунго тIадегIанаб хаслъи....