Аслияб гьумералде

Бищун кIудияб нигIмат

Бищун кIудияб нигIмат

Алжаналъул агьлуялъе хIадурараб бищун кIудияб нигIмат ккола, БетIергьан Аллагь вихьун талихI бати, Гьесухъе зиярат гьабизе щвей

 

Имам Муслимица бицараб хIадисалда хирияв аварагас ﷺ абулеб буго: «Киналниги алжаналъе мустахIикъал гIадамал алжаналде лъугьиндал, БетIергьанас гьезде хитIаб гьабун абула: «Нужее бокьилищ дица цоги нигIмат тIаде цIикIкIинабизе», - ян. Алжаналъул агьлуялъ абула: «Дуца нижер гьурмал нуралдалъун хъахI гьаруна, алжаналъул нигIматал кьун рохизеги гьаруна, жужахIалъул цIаялдасаги цIунана, тIокIабги тIаде нигIмат кинаб букIунеб», - ан. Цинги, Аллагьас гьезул беразда цебеса хIижаб нахъе босун жиндирго нуралда бер чIвазе изну кьедал, гьел суждаялде рортула ва гьезда алжаналъул киналниги нигIматал кIочона», - ян.

Гьеб кIудияб нигIмат лагъзадерие щвейги, гьезул гIамал бихьун букIуна. Гьездасан рукIуна цо нухалъ гурони БетIергьанасда берчIвазе щоларел, лъагIалида ва моцIида жаниб цо нухалъ Аллагь вихьулел ва гьединго рукIуна щибаб къойил БетIергьанасда берчIван рохел щолелги.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ гьеб нигIмат баян гьабун Къуръаналда абулеб буго: «Жидеца лъикIаб гIамал гьабуразе алжанги, гьелде тIаде цIикIкIенги буго», - ян. ГIалимзабаз аяталъул тафсир гьабулеб буго: «ТIаде цIикIкIен абураб рагIиялъул мурад, БетIергьан вихьун рохел бати буго», - ян. Жинда Аллагь ﷻ разилъаяв Абугьурайратица, свалат-салам лъеяв аварагасда гьикъана: «Я Аллагьасул расул! Нижеда нижерго БетIергьан вихьулищ?» - ан. Хирияв аварагас ﷺ абуна: «Нуж щакдарулищ, гургинлъараб сордоялъ моцIги, роцIцIараб къоялъ бакъги бихьиялда», - ян. АсхIабзабаз жаваб гьабуна: «Щакдаруларо», - ян. Цинги аварагас ﷺ абуна: «Гьединго, нуж щакдаруге ахираталда БетIергьан Аллагь вихьиялда», - абун. Амма дунялалда Аллагь ﷻ вихьи цохIо нилъер аварагасда ﷺ хаслъана. Гьелъие далилги живго аварагас ﷺ асхIабзабазда бицараб хIадис буго: «Дида мигIражалъул сордоялъ БетIергьан вихьана», - абун.

Гьединго ибну ГIаббасица бицараб хIадисги буго: «Ибрагьим аварагасул Аллагьасулгун гьудуллъи букIана, Муса аварагасул гьесдехун кIалъай букIана, МухIаммад авараг БетIергьанас живго вихьиялдалъун тIаса вищана», - ян.

Нилъеда тIахьазда ратула гьадинал рагIаби: «Цо пуланал гIалимзабазда, вализабазда, устарзабазда макьилъ яги якъзаталда Аллагь вихьана», - ян абурал. Гьезул магIна ккола: «Инсанасул жанисан къачIаялда рекъон, гьесда Аллагь лъана, гьев гьесде гIагарлъана», - ян абураб. Щайгурелъул, аварагас ﷺ хIадисалда абулеб буго: «Нужеда лъай! Нужер цонигиясда БетIергьан вихьуларо, гьаб дунял тун ахираталде инегIан», - абун.

Аллагьас ﷻ киналниги бусурбабазе ахираталда БетIергьан вихьун рохел щвей насиб гьабеги.

 

АхIмад МухIумаев

2026-07-15 (Сафар 1448 с.) №14.


РакI - инсанасул рагъул майдан

Исламалда тарбия кьеялъул бищунго кIвар бугел масъалабазул цояб ккола рекIел ургъел гьаби. РакIалъ чIезабула Аллагьасда цебе лагъасул хIакъикъияб хIал, гьесул къасдал, ракIбацIцIалъи, цогидаздехун ва жидерго БетIергьанасдехун бугеб бербалагьи. Инсанасул къватIисел ишал ккола гIицIго жаниб бугеб...


Румазул ханас Абусуфяние кьурал суалал

Жиндаго цевегIанги вачIинавун, румазул ханас Абусуфянида гьикъана: «Аварагилан жинца дагIба балев чиясул нужеда гъорлъ насаб щиб бугеб?» - абун. Абусуфяница абуна: «Насаб бищун бацIцIадаб буго», - ян.   КIиабизеги ханас гьикъана: «Досдаса цеве, дос бицунеб...


Сахлъиялъе зарал гьечIеб тIагIам

Инсанасул сахлъи бараб буго квана-гьекъолеб жоялда. Гьаб заманин абуни буго кванилъ химия гIемерлъараб мех. Гьединлъидал цIакъ захIмалъулеб буго экологиялъул рахъалъ рацIцIадал кванил нигIматал ралагьизе. Ленинкет поселокалда гIумру гьабун вугев Шамил районалъул Гьоориса ХIасаница рагьун буго...


КIванагIан хех гьабе

Жакъа унтараб суал буго гьабураб къотIи-къай тIубангутIи ва кьураб рагIи ккунгутIи. Гьеб сабаблъун цоцада гьоркьоб гьуинлъи ва цолъи хола. Инсанас, Аллагьас ﷻ абухъе, цогидасул хIакъ тIубани ва Аварагас ﷺ хIадисалда абухъе жидиего гьабизе бокьулеб гIадин цогидасеги гьабуни, букIинищ гьениб...


Куркъиялъул пайда

Риидалил заман тIаде щведал базараздагун тукабазда загьирлъула бищунго хириял нигIматазул цояб - куркъи. Гьелъул къимат гьабула лъикIаб махIалъухъ, гьуинаб ва беэнаб тIагIамалъухъ. Амма куркъи ккола тIагIамаб гьуинлъи гуребги, сахлъиялъе гIемерал пайдаял жал гъорлъ бугеб къиматаб кванил...