Аслияб гьумералде

Аварагасул цо-цо асхIабзаби

Аварагасул  цо-цо асхIабзаби

Аварагасул асхIабзабазул 14 асхIаб вукIана чIегIераб тIомалъул. Гьезул цо-цоял рукIана аварагасе хириял ва гIезегIан исламалъулъ машгьурал. Гьелги ккола:

Билал

Гьев вукIана исламалъул нухда мушрикиназдаса гIемераб гIакъуба бихьарав, АбуБакар асхIабас тархъан гьавурав лагъ. Гьев вуго исламалда тIоцевесев будунги. Гьесие рес щвана хирияб Маккаялдаги, Мадинаялдаги, Иерусалималдаги как ахIизе. Авараг чIаго вугеб мехалъги ва гьев ахираталде накълолъидалги гIемерал гъазаватазда гIахьаллъана. Цо къоялъ Аварагас : «Дур хIатIазул сас дида Алжаналъуб рагIана», - ян абидал, гьев кутакалда гIодана. Билалил хоб буго Дамаскъалда.

Нажаши (Негус)

Цевехун Авараг вихьичIониги ва хIакъикъаталда гьесул асхIаблъун жив вукIинчIониги, гьев ккола Мадинаялда Аварагасдасан жаназалъул как барав чи. Мушрикиназул рахъалъан тIаде кIанцIи цIикIкIиндал, Аварагас Эфиопиялде ритIарал бусурбабазе жанир чIезе бакIги кьуна Нажашица. Гьелгун дандчIваралдаса Исламги босана гьес.

Усама ибн Зайд

Зайд ибн ХIарисатилги Умму Айманилги вас вукIана гьев. ГьитIинаб къоялдаса нахъе Аварагасе кутакалда вокьулаан Усама. АнцIила щуго сон байдал, жиндиего бокьун Хандакъалъул гъазаваталдаги гIахьаллъана. Цогидал рагъаздаги кутакаб бахIарчилъиги цIодорлъиги бихьизабуна. 20 сон барав Усама, византиязулгун букIараб рагъда, бусурбабазул цевехъанлъунги тана Аварагас .

ВахIши

Ислам къабул гьабизегIан гьес УхIудалъул гъазаваталда Аварагасул имгIал ХIамзат чIвана. Ислам къабул гьабилалде гьев вукIана лагълъун. Аварагас гьесул шагьадат къабул гьабуна, амма жиндирго имгIал гьес чIвай кIочене кIвечIого вихьулев бакIалде вачIунгеян абуна. Авараг ахираталде накълолъидал, Абу-Бакр асхIабас Халид ибн Валидил бетIерлъиялда бугеб бусурбабазул бо битIана Ямамалъул мутIигIлъуларел тухумал мукIур гьаризе. Аварагасул имгIал чIвараб хочоца гьениб гьересияв авараг Мусайлимаги чIвана ВахIши ибн ХIарбица.

СагIд ал-Асвад

Гьев асхIабас Аварагасда абула тIом чIегIераб букIиналда бан, цониги чияс лъадилъун яс кьолей гьечIин. Цинги Аварагас жиндирго асхIаб ГIамрихъе витIана гьев яс гьарун. Гьесул яс йикIана кутакалда берцинай. ЧIегIераб кьералъул СагIд вихьидал ГIамрил ццин бахъана ва гьес гьариялъе жаваб гьабичIо. Цинги ясалъ, Аварагасул гьариялъе жаваб гьабичIого теялдаса хIинкъун, инсуда абуна жий гьесие инилан. Гьес гьей ячиндал бусурбаби гъазаваталде ахIизе байбихьана. Аварагас нахъе витIичIого вукIине гьумерги бахчун вагъулев вукIана СагIд. Гьеб гъазаваталда СагIд шагьидлъана. Гьевги кодов ккун Аварагас абуна: «Дун гIодулев вукIана дир вокьулев асхIаб нилъедаса ватIалъанин абун, амма Аллагьасда аскIоб гьесул даража бихьидал, дун гьимана», - ян.

ХIАМИД МУХIАММАДОВ

2026-03-15 (Шаввал 1447 с.) №6.


Духъе вачIарав чапар

Рамазан моцI ккола гIумруялда жанир ккарал гIунгутIаби рацIцIине ва нилъерго иман щула гьабизе кьураб моцI, гьебги ТIадегIанав Аллагьасул ﷻ рахIматалдалъун. Гьаб моцIалъе чияс букIине кколеб адаб-хIурмат гьабуни, гьелъул баракат щвела.   Рамазан моцI лъугIизе дагьалго къоял хутIун ругониги,...


НуцIби рагьун рукIаго, гIедегIе

ГIадамаз гIемер ракIалде щвезабула жидерго гIолохъанлъи. Гьел ракIалдещвеял гвангъарал ва рохалилаллъун рихьизе бегьула гIолохъанлъи нилъер къуваталъул ва чIаголъиялъул цIураб мех букIиналъ.   Амма гIолохъанлъиялъул щибаб ракIалдещвеялъ гуро рохел кьезе кколеб. ГIолохъанлъи мунагьазулъ ва...


Нужее баяналъе

  «ХIавамим» абурал сураби чан ругел? – Анкьго руго. Щал гьел кколел? – «Гъафир», «Фуссилат», «Шура», «Зухруф», «Духан», «Жасият», «АхIкъаф». Щай гьезие...


Рагъухъабазул гIумру хвасар гьабуна

ГIадатияб гуреб ва рекIее асар гьабулеб лъугьа-бахъин ккана СВОялда. Дагъистаналдаса школлъималаз гьабураб ва гуманитарияб кумек хIисабалда битIараб гьиналъ кумек гьабуна тушманасул дроналъ гьужум гьабичIого букIине ва нилъер рагъухъабазул гIумру хвасар гьабизе.    Гьеб кумек щварав...


Медалалдалъун кIодо гьаруна

РФялъул Оборонаялъул министерствоялъул медаль ва цогидалги шапакъатал кьуна «Инсан» фондалъул хӀалтӀухъабазе ва кумекчагIазе. Медалалдалъун кIодо гьаруна СВОялъул заманалда гьез гьабураб ва гьабулеб бугеб кумекалъухъ, гьединго, ВатIаналъул унго-унгоял патриотал жал рукIин бихьизабулеб...