Аслияб гьумералде

ДугIаялъул къуват

ДугIаялъул къуват

ДугIаялъул къуват

ДугIа бусурбанчиясул ярагълъунги гIибадаталъул гIадал-нахлъунги рикIкIуна. Гьединго дугIа гIибадаталъул бищун лъикIаблъун кколинги абула. ТIадегIанав Аллагьасе ﷻ вокьулила Жинде ﷻ ахIи балев чи. ДугIа гьабизеги суннатаб буго.

 

Балагье жакъа бусурбабазде тIаде рачIунел балагьазухъ. Гьезие кумек гьабиялдаго цадахъ дугIаги гьабизе ккеларищ? Цо-цояз дугIа гьаби малъи гьабичIого тола. Щибха ккезе бугеб дугIа малъи гьабичIого тараб мехалда? ДугIаялъул магIна кколарищ ТIадегIанав Аллагьасе ﷻ хIели, гъалатIал рихьун Гьесие мукIурлъи, дудаго тIад хIалтIи гьаби.

БетIергьанас ﷻ абуна: «Къварилъи-балагь щварав чияс ахIи бараб мехалъ, гьесие жаваб кьезе кIолев ва гьесдаса къварилъи борхизе кIолев чи вугищ? (ГьечIо, цохIо Аллагь ﷻ гурони). Аллагь ﷻ вуго жинца ракьалда тIад халипзаби гьарурав. Аллагьгун цадахъ цоги аллагьищха вугев? Гьаб жо бичIчIулев ва гьалъул вагIза босулев чи цIакъго дагь гурони гьечIо» (сура «Намл», аят 62).

Имам Фахруддин Разияс абуна: «ГIемерисел гIалимзабаз абуна дугIа кколин гIибадатазул кIудияб макъамлъун», - илан.

Абу Сулайман ХатIабияс абуна: «ДугIаялъул магIна ккола ТIадегIанав Аллагьасде ﷻ кумек гьабеян ахIи. ДугIаялъул хIакъикъат ккола дур бугеб хIажат Аллагьасда ﷻ бихьизаби ва гьединго загIиплъиги, ай лъикIаб гьабизе, квешаб тезе Аллагьас кумек гьабун гурони кIоларелъул. Гьеб гIаламатлъун ккола Аллагьасе ﷻ лагълъи гьабиялъе ва загIиплъи бихьизабиялъе. Гьединго щукру гьабула Аллагьасул сахаватлъиялъухъ. Гьелъин Аварагас ﷺ абулеб, дугIа - гIибадат кколин абун.

Имам Нававияс абуна: «Аварагас ﷺ дугIа гьабулаанин мунагьал чурейинги абун. Гьебгиха, цере аралги хадур рукIине ругелги мунагьалги гьесул ﷺ чурун рукIаго. Бугониги аварагас ﷺ дугIа гьабулеб букIана Аллагьасе ﷻ хIелун. Щайгурелъул, дугIа гIибадат кколеб букIун».

Ибну ГIабасица абун буго, Аллагьасда ﷻ гьаризе бокьидал гьарейин, Гьесдаса ﷻ кумек тIалаб гьабизе бокьидал, тIалаб гьабейин абун. (Имам Тирмизи)

ХIафиз ибн Ражаб ХIанбалияс абуна: «ДугIа ккола гIибадат. ГIемер нуцIида кIутIидал жаваб щвечIого букIине рес гьечIо. Гьединлъидал дугIа гIемер гьабизе рекъола. Абун буго бачIине бугин цо заман, тIадчIун, гIемер гьабун гурони дугIа къабуллъулареб. Гьебги ккола питнаби гIемерлъараб заман».

 

Шамил МухIаммадов

2026-04-01 (Шаввал 1447 с.) №7.


Нахъе къан чIоге

Лъица Аллагьасул диналъул рахъ кквезе ва гьеб цебе бачине кколеб? Гьеб суал буго цIакъ кIвар бугеб. ХIатта гIадатго нилъеца кколин абуниги. Как балел, мажгитазде хьвадулел, диналде гIагарлъизе хIаракат бахъулел чагIи руго, тIоцебесеб иргаялда, имамасдеги, гIелмуялдеги гIагарал чагIи.   Нилъеда...


Лъималазе динияб тарбия

Лъималазе тарбия кьеялъулъ эбел-инсул, гӀагарлъиялъул ва цогидалги гӀадамазул асар букӀуна. Гьелъулъ щаклъи гьечӀо. Амма социалиял ва физиологиял гурелги, руго рухӀиял къваригӀелалги. Гьеб ккола лъимералъе кьолеб динияб тарбият. Лъимер Аллагьасукьа хӀинкъулеб, ритӀухъаб лъугьине ккани, кин тарбия...


МугIазие гьабураб насихIат

Аварагас ﷺ Йеменалде ритIана Абу Муса ал-АшгIарий ва МугIаз бину Жабал. Гьезие гьадинал малъа-хъваялги гьаруна:   «Нужеца гьезие бигьалъи гьабе, захIмалъи гьабуге, гьел гIагар гьаре, тIуризаруге, нуж кIиялгоги цоцазде адаб-хъатиралда рукIа ва цоцазда гьоркьоб хилиплъи ккеялдаса цIуне....


Рибаялъул баркатбахъи

ХIурматиял бусурбаби, «Инсан» фондалъул баяналда рекъон, гIезегIанго дандчIвалел руго процентал кьезелъун чияхъа гIарац босарал яги банкалдасан лъикIаланго кIудияб къадар гIарцул кредиталъеги босун кIуди-кIудиял налъабакье ккун жидее кумек гьарун фондалде рачIунел гIадамал....


РекIел тIиналдаса...

Аллагь ﷻ рехсей, Гьесие ﷻ тасбихI-тагьлил гьаби буго кутакалда кIвар цIикIкIараб гIамал. Гьеб, гIицIго мацIалъ рехсей гуребги, буго тIадегIанаб гIибадатлъун, чи живго инсанлъун вукIиналъул магIналъун ва Къиямасеб къоялъ цIадирабаздаги бищун бакIаблъун букIине бугеб гIамал.   ТIадегIанав...