Аслияб гьумералде

Ригьнал моцI

Ригьнал моцI

Шаввал ккола ригьин гьабиялъул моцI. Бичасул аварагас ﷺ ГIаишатги гьеб моцIалъ ячана.

Хириял диналъул вацал ва яцал, нилъеда бихьулеб буго хъизан гьабиялъулъ кинаб пайда бугебали дунялалдаги ахираталдаги. Аварагас ﷺ абун буго: «Нужеца нужерго васазе руччабиги раче, ясал рукъалдеги кье», - ян. Цоги хIадисалда буго: «Рос жиндирго чIужуялъухъ валагьидал, ТIадегIанав Аллагь ﷻ гьел кIиязухъго рахIматалъул балагьиялдалъун балагьула», - ян.

 

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ  нагIана кьун буго жидеца хъизан гьабиларилан абулел бихьиназе ва гьединго рукъалде инарилан абулел руччабазеги. Бакълъухъа КIудияс абулеб букIун буго, чирахъ баканиги канлъи букIунарила чIужу гьечIеб рокъобилан.

Хъизан гьабиялъулъин абуни руго диналда, дунялалда ва ахираталда хурхарал гIемерал пайдаби. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда рехсон гьечIо хъизан гьабурав гурони, цониги авараг. Хъизан гьабиялъул хиралъи жиндиего щвезе ва суннат ккуравлъунги вукIине гIоло ЯхIя аварагасги хъизан гьабун буго, амма аскIов гIагарлъун гьечIо, дозул шаригIаталда гьеб гIазаимаздаса букIун. Гьедин гьеб гIазимат кквеялдалъун гьев ТIадегIанав Аллагьас веццунги вуго.

МухIаммадияб шаригIаталдайин абуни, хъизан бугев чиясул хиралъи, гьечIесде дандеккун, рокъов гIодов чIарасде данде жигьадалъ вахъарасда релълъун буго. Гьединго хъизан бугев чиясул какил цо ракагIат хъизан гьечIесул 70 ракагIаталдаса хирияб бугинги абула. Хъизан гьаби ккола наслаби нахъе хутIиялъеги, зина-хатIаялдаса цIуниялъеги сабаблъун.

ГIиса аварагин абуни, ракьалде рещтIун хадуб гьесги хъизан гьабизе бугин ва гьесул лъималги рукIине ругин хъван буго тIахьазда.

Аварагас ﷺ абун буго: «Нужер квешал – хъизан гьабичIел руго, нужер хваразул гIодорегIаналги – хъизан гьечIого хварал руго», - ян.

Аллагьас ﷻ нилъ Жиндирго каламалдалъун гьесизарулел, кантIизарулел руго шаргIалда рекъон хъизан гьабиялде, щайгурелъул хъизан гьабиялъ нилъер иман-дин щула гьабула, шайтIан гIодобегIан гьабула, гьелъул заралалдаса, васвасаздаса цIунула, хIарамаб балагьиялдаса нилъер бералги, хIарамаб пиша-гIамалалдасаги нилъгоги цIунула. Гьединго Аварагас ﷺ нилъ ахIулел руго хъизан гьабиялде, гьелдасан ккола гьаб хIадисги: «Хъизан гьаби дир нух, суннат буго, дида цере рукIарал аварагзабазулги нух буго. Щив чи вугониги дир нухдасан вуссун, гьев чи дидасан кколаро (дир нух суннат ккуравлъун кколаро)», - ян.

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


ЗахӀматбихьи Аллагьасе ﷻ бокьулеб иш

Исламалда жаниб хасаб бакӀ ккола захӀматалъ, хасго творческияб хӀалтӀиялъ ва ракьалда хурхараб хӀалтӀиялъ.   Росдал магӀишат ккола бищунго хириял пишабазул цояблъун, ракьалъул ургъел гьабиялъул, гьелъул лъикӀлъиялъул, Аллагьасул хIикматалда рекъон гӀадамазе квен-тӀех чӀезабиялъе ва гIмру...


ДугIаялъул къибла

Аллагьасда ﷻ гьардолеб мехалда бусурбаби, квералги рорхун, зодоре ралагьула. РакIалде ккезе рес буго ТIадегIанав Аллагь лъова тIад вугин абун. Амма гьеб бичIчIи мекъаб буго.   Цо-цо гIалимзабаз баян гьабуна, как базе КагIба къибла букIунеб гIадин, зобги дугIаялъе къибла бугин абун. Гьелъие...


Сафия бинт ХӀуяйя

Сафия гьаюна ва гӀуна Мадинаялъул жугьутӀазда гьоркьой. МухӀаммад аварагасул ﷺ йикӀинесей чӀужуялъул тухум букӀана Муса аварагасул вац Гьарун аварагасул наслуялъул чагӀи. ЯгIкъуб аварагасулги цӀар буго гьезул умумузда гъорлъ. Гьелъул эмен вукӀана Мадинаялда гӀумру гьабулеб букӀараб Бану Назир...


Бергьенлъиялъул къо

Дагъистаналъул тарих ккола гIасрабаз жидерго ракьал ва рухIиял къиматал цIунараб халкъазда гьоркьоб бахIарчилъиялъул ва къвакIиялъул цIар араб ракь. Бищун захIматал балагьазул заманалда Дагъистаналъул бусурбаби цогидал халкъазул ва диналъул вакилзабазда цадахъ рахъана хIажатазе кумек гьабизе ва...


ГIараб мацIалда гIуцIараб тарихияб мажлис

ХIурматиял магIарулал, инкъилаб ккелалде цебе букIараб заманалде раккани, нилъее якъинлъула тIубараб Дагъистаналъулго хъвай-хъвагIай гIараб мацIалда букIараблъи. Гьелде тIаде цо дагьа-макъабго гIажамалдаги букIун буго.   Балагьеха, гьадигIан гIемер батIи-батIиял мацIал жанир ругеб Дагъистан...