Аслияб гьумералде

ГIузру бугесе бигьалъи

ГIузру бугесе бигьалъи

ГIузру бугесе бигьалъи

ТIоцебе кIалгьикъи гьабизе бугелдасан ккола как. Гьединлъидал щивав чияс хIаракат бахъизе ккола букIине кколеб куцалда как базе, ай киналго шартIалги цIунун. Гьединго цIунизе какилъ рихьизарурал суннатал гIамалалги.

 

Фикъгьиялъул тIахьазда хъван буго как балелъул вахъун чIезе бажарулеб батичIони, бажарулеб хIалалда байилан абун

Паризаяб как балелъул рахъунчIей ккола гьелъул рукнабазул цояб. Гьединлъидал, кIолев чиясе как базе бихьизабун буго эхетун. Амма цо-цо хасал гIиллабаздалъун как базе бегьула къулун, гIодовчIун яги вегун.

Ибну Бурайдидасан бицун буго ГIимран ибну ХIусайница абунин: «Дун вукIана бавасур унтиялъ тату хвезабун, цинги дица Аварагасда ﷺ цIехана кин дица как балебин абун. Гьес ﷺ абуна: «ВахъунчIун бай, амма гьедин базе кIолеб гьечIони, гIодовги чIун бай. Гьединги базе кIолеб хIал дур батичIони, хьибилалдаги вегун бай», - абун (Бухари).

Гьедин бараб как хадубккун бецIизе кколаро, гьелъухъ ажруги мукъсан гьабуларо. Абу Мусал АшгIариясдасан бицун буго Аварагас ﷺ абунин: «Лагъ унтараб яги сапаралда вугеб мехалъ, (гьесул гьабичIого хутIараб гIамалалъухъ) гьесие хъвала сахго вугеб яги рокъов вугеб мехалъ гьабулеб букIарабго гIадаб гIамалалъул кири», - абун (Бухари).

ГIодовги чIун как базе изну кьезе ккани, унго-унголъунги вахъун чIезе захIмалъулеб гIилла букIине ккола. Амма вахъунчIун как баялъ хадубккун унти хIалуцинаби, сахлъи нахъбахъизаби гIадал захIмалъаби ккеялда хIинкъи бугони, гIодовги чIун базе бегьула. Гьелда тIадеги, гIодовги чIун базе квалквал букIунеб бугони, хьибилалда вегунги базе бегьула, гьединги захIмалъи бугони, гьумерги Къиблаялде буссинабун, мугъзада вегунги бегьула. Гьебги бажаруларесе, цIалулебги цIалун, бераздалъун ишан гьабунги бегьула.

Гьединго, гIодовги чIун чияс как базе бегьула транспорталда рекIун унев ватани, как базе санагIалъи гьечIолъи бугони.

ГIабдулхIамид Ширванияс хъван буго: «Гамида рекIун унаго паризаяб как балев чияс гьеб вахъунчIун базе ккола, амма вахъун чIезе захIмалъулеб бугони, гIодовги чIун базе бегьула, гьеб какги бецIизе кколаро (Къиблаялдехун вуссун бан батарабгIан мехалъ)», - абун («ТухIфатул МухIтаж»).

Вахъун чIун как баялдалъун тушманасдаса хIинкъи бугеб хIал батани, гIодовги чIун базе бегьула.

ЖамагIатгун цадахъ как балелъул чиясе захIмалъулеб бугони, амма живго жиндаго чIун базе къварилъи гьечIони, гьесие живго жиндаго чIун базе хирияб буго.

Вегун как балев чиясе, бажарулеб бугони, лъикIаб буго кваранаб хьолбода вегун базе.

ЗахIмалъи гьечIого разе кIолел ругониги, суннатал какал гIодорчIун разе бегьула, кинниги рахъун чIун балеб букIаралдаса кири мукъсанлъула. ГIузруялдалъун балеб бугони, мукъсанлъуларо.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Берцинлъи гьаби

Инсанас ретIулеб ретIелги берцинлъиялъе хIалтIизе гьарулел жалги хIалалал рукIуна, гIаммаб куцалда босани. Кинниги гьезда гъорлъ руго хIалтIизаризеги ва гьездалъун къачIадизеги бегьуларел жалги.   Гьел киналго хIалтIизаризе бегьулел жал руго Аллагьас нилъее дунялалда ругебгIан заманалъ...


Суал-жаваб

Хабалъ ракIгъеялъул как кин балеб? ШафигIияб мазгьабалъул кIудияв гIалим Сайид МухIаммад Журданияс «ФатхIул ГIаллам» абураб тIехьалда хъван буго: «Гьел суннатал каказдасан ккола хабалъ ракIгъезабиялъул какги. Аварагас ﷺ абун буго: «Хварасе тIоцебесеб сордоялдаса захIматаб...


ГIажаибаб мугIжизат

Къуръан ккола жибго бищун кIудияб мугIжизат. Ва щибаб нухалъ гьеб лъазабидал гIажаиблъизеги гьарула. Гьелда жаниб географиялъулги хIикматал руго.   Аллагьас ﷻ Къуръаналда абуна: وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُون   МагIна:...


Щай рахъунел?

Мавлид ахIулеб заманалда бусурбабазда гьоркьоб машгьураб гIадат буго, МухIаммад авараг ﷺ гьавураб лахIзаталъул ахIулелъул, киналго тIаде рахъунеб. Гьебги гьабула Аллагьасул Расул вокьиялъул, рохелалъул, гьесие гьабулеб адаб-хIурматалъул гIаламат хIисабалда.   Гьеб гIадат къабул гьабурал...


ОРВИялде данде

Щибаб санайил дунял квачазе байбихьидал, цIикIкIуна вирусалъулаб инфекциялъ (ОРВИ) унтаразул къадар. Хасго гIадамал унтула хаслихълъиялдаса бахъараб ихдалил байбихьуде щвезегIан. Гьединлъидал гьеб заманалда жаниб кIвар бугеб жо ккола унтул аслиял гIаламатал лъай.   ОРВИ ккола батIи-батIиял...