Аслияб гьумералде

Черх чуриялъул хIукмаби

Черх чуриялъул хIукмаби

Черх чури тIад гьабулел жал ккола: хвел (хварав чи чуризе тIадаб бугелъул), хIайиз, нифас, лъимер гьаби яги рехи (гьитIинаб гьанал кесек реханиги).

 

Мани бачIин (мани батIа бахъизе лъала бачIунаго лазат щвани яги речIчIун бачIани, лъамаго бугони буцараб гIатIалъул гIадаб махIалдалъун, бакъван бугони, ханил хъахIлъиялъул гIадаб махIалдалъун, чIужугIаданалъулгун яги цоги лъилгун бугониги жинсияб хурхен гьабуни).

 

Черх чуризе тIадав чиясе хIарамлъулел жал

Черх чурун гьечIони, гьесие хIарамлъула Къуръан цIализе, как базе, тIаваф гьабизе, Къуръаналда квер хъвазе, Къуръан баччизе, мажгиталда чIезе, хIайизалдаги нифасалдаги йигей гIаданалъул цIинуялдаги накабаздаги гьоркьоб бакIалда пардав гьечIого рос хъвазе, хасго хIарамаб буго гьеб хIалалъулъ чIужуялъе жимагI гьабизе, гьелдаса рос гьукъизе чIужуялдаги тIадаб буго. ХутIарал азкарал, тасбихIал, дугIаби, ссалат битIи, Аллагь рехсей черх чурун гьечIониги хIалаллъула.

Жунублъарав чиясе карагьалъула черх чурилелде цебе расал, малъал ялъуни черхалъул щиб бугониги жо тIаса инабизе. Жунублъун хадуб кваназе, кьижизе яги кIиабизеги жимагI гьабизе бокьани, каки чуризе суннатлъула, каки чуричIого гьеб гьабизе карагьалъула.   

 

Черх чуриялъул паризаял жал

Черх чуриялъул кIиго парз буго: «Дица ният гьабуна паризаяб черх чуризе», - ян яги «Дица ният гьабуна черх чуриялъул парз тIобитIизе», - абун ният гьаби. Ниятги, черх чуризе байбихьиялда, цадахъ гьабула. Черхалъул цо бакI чурун хадуб ният гьабуни, ният гьабун хадуса кIиабизеги гьеб бакI чуричIони, черх чури малъуларо, щай абуни гьеб ният гьабиялде гъорлъе ккун гьечIелъул.

КIиабилеб парз - тIолго черхалъул тIомги расазул кьалбалги риччизари. Гьеб кIиябго, ай ниятги тIолабго черх биччизабиги тIубани, черх чуриги малъула, гьелдалъун как байги тIубала.

 

Черх чуриялъул суннатал жал

Черх чуриялъул суннатал жал 12 руго: къилбаялдехун вуссин; кIиябго квер чури, какиего гIадин дугIабигун цадахъ  камилго какичури гьаби, черхалъул сукIалабазул рацIцIалъи гьаби, черхалдаса цебеккун нажаслъи тIаса инаби, цин бетIералде, цинги кваранаб хьибилалде, цинги квегIаб хьибилалде лъим чвахизаби ва киса-кибего квер щвезабун квераз черх лъулъай; щибаб жо лъабцIул такрар гьаби; черх чурулеб лъим сахIалдаса дагьаб гьечIеб букIин; мани бачIиналдаса черх чурулеб бугони, черх чурилалде цебе кIващ тIей, черх чуриялъул ахиралда дугIа цIали (какичуриялъул ахиралда цIалулеб).

 

ХIабиб МухIаммадов

2026-10-01 (РабигIул ахир 1448 с.) №19.


ЦIоросаролъ

ЦIоросаролъ ккола ракъи буссинабулеб ва халкъалда гьоркьоб машгьураб нигIмат. Гьелъулъ белок, клетчатка, витаминал ва минерал гIемер руго. ХIалакълъизе хIаракат бахъулел гIадамаз гьикъула, диетаялда вугеб мехалда цIоросаролъ кваназе бегьулищин абун.   ЦIоросаролъалъ кумек гьабула гIорцIизе....


БоцIи-мал хвезабичIого щолеб садакъа

Бечедал чагӀаз садакъаги кьун, Аллагьасул нухда жидерго боцӀи харж гьабулеб бихьараб мехалъ, гьединаб рес гьечӀезул гӀарз букӀуна бечедал чагӀазе кинабго кири щолин, жидее щибго хутӀуларин абун.   Гьединалго хабарал асхӀаб-забазда гьоркьорги раккана Аварагасул ﷺ заманалдаги. Гьединал...


Гъапуллъуге

Нилъеца гьаб дунялалда чан сон баниги, мурад буго гIумрудул ахиралда иманалда, исламалда, калиматул шагьадаталда рухIги иманалда бахъун дунял тей.   Хвезе рукIинги хIакъаб бугелъул, кинабниги жо Аллагьас сабабаздаги базабун бугелъул, иманалда хвезе ккани, гьелъиеги тIахьазда рихьизарурал...


ТIаса ине гурин

НигIматалде гIадамал хехго ругьунлъула. Дагьалъ цере хIажалъиялда рукIун, Аллагьасдаса кумек гьарун, захIмалъаби рихьун, жидерго ахIвал-хIал хисиялъул анищазда хьулалда рукIана. Амма гьоркьоб заман уна, ТIадегIанав Аллагьас гьезие талихIги, сахлъиги, гIелмуги, адаб-хIурматги кьола, цинги...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

КIухIаллъун йиго     Гьале лъабго моцIгIанасеб заман буго щибго гьабизе бокьуларого. Цее хIалтIулаан, цIалдолаан, гьудулзабигун дандчIвалаан, гIумруялдаса рохел букIунаан. Амма гьанже бокьулеб буго егизе, телевизоралъухъ балагьизе, дунго дидаго йикIине. Росасдаги хехго ццим бахъуна,...