Аслияб гьумералде

Черх чуриялъул хIукмаби

Черх чуриялъул хIукмаби

Черх чури тIад гьабулел жал ккола: хвел (хварав чи чуризе тIадаб бугелъул), хIайиз, нифас, лъимер гьаби яги рехи (гьитIинаб гьанал кесек реханиги).

 

Мани бачIин (мани батIа бахъизе лъала бачIунаго лазат щвани яги речIчIун бачIани, лъамаго бугони буцараб гIатIалъул гIадаб махIалдалъун, бакъван бугони, ханил хъахIлъиялъул гIадаб махIалдалъун, чIужугIаданалъулгун яги цоги лъилгун бугониги жинсияб хурхен гьабуни).

 

Черх чуризе тIадав чиясе хIарамлъулел жал

Черх чурун гьечIони, гьесие хIарамлъула Къуръан цIализе, как базе, тIаваф гьабизе, Къуръаналда квер хъвазе, Къуръан баччизе, мажгиталда чIезе, хIайизалдаги нифасалдаги йигей гIаданалъул цIинуялдаги накабаздаги гьоркьоб бакIалда пардав гьечIого рос хъвазе, хасго хIарамаб буго гьеб хIалалъулъ чIужуялъе жимагI гьабизе, гьелдаса рос гьукъизе чIужуялдаги тIадаб буго. ХутIарал азкарал, тасбихIал, дугIаби, ссалат битIи, Аллагь рехсей черх чурун гьечIониги хIалаллъула.

Жунублъарав чиясе карагьалъула черх чурилелде цебе расал, малъал ялъуни черхалъул щиб бугониги жо тIаса инабизе. Жунублъун хадуб кваназе, кьижизе яги кIиабизеги жимагI гьабизе бокьани, каки чуризе суннатлъула, каки чуричIого гьеб гьабизе карагьалъула.   

 

Черх чуриялъул паризаял жал

Черх чуриялъул кIиго парз буго: «Дица ният гьабуна паризаяб черх чуризе», - ян яги «Дица ният гьабуна черх чуриялъул парз тIобитIизе», - абун ният гьаби. Ниятги, черх чуризе байбихьиялда, цадахъ гьабула. Черхалъул цо бакI чурун хадуб ният гьабуни, ният гьабун хадуса кIиабизеги гьеб бакI чуричIони, черх чури малъуларо, щай абуни гьеб ният гьабиялде гъорлъе ккун гьечIелъул.

КIиабилеб парз - тIолго черхалъул тIомги расазул кьалбалги риччизари. Гьеб кIиябго, ай ниятги тIолабго черх биччизабиги тIубани, черх чуриги малъула, гьелдалъун как байги тIубала.

 

Черх чуриялъул суннатал жал

Черх чуриялъул суннатал жал 12 руго: къилбаялдехун вуссин; кIиябго квер чури, какиего гIадин дугIабигун цадахъ  камилго какичури гьаби, черхалъул сукIалабазул рацIцIалъи гьаби, черхалдаса цебеккун нажаслъи тIаса инаби, цин бетIералде, цинги кваранаб хьибилалде, цинги квегIаб хьибилалде лъим чвахизаби ва киса-кибего квер щвезабун квераз черх лъулъай; щибаб жо лъабцIул такрар гьаби; черх чурулеб лъим сахIалдаса дагьаб гьечIеб букIин; мани бачIиналдаса черх чурулеб бугони, черх чурилалде цебе кIващ тIей, черх чуриялъул ахиралда дугIа цIали (какичуриялъул ахиралда цIалулеб).

 

ХIабиб МухIаммадов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Дагъистаналъул муфтияталъул вакилзаби щвана Беларусиялде

Беларусиялъул муфти Абубекир Шабановичасухъе гьоболлъухъе щвана Дагъистан Республикаялъул муфтияталъул делегация. Гьелъие нухмалъи гьабуна регионал церетӀезариялъул департаменталъул начальник АхӀмад Надирбеговас. Гьединго делегациялда гьоркьор рукӀана ДРялъул муфтияталъул пресс-хъулухъалъул...


Суал-жаваб

МагIна бичIчIуларел Къуръаналъул аятазе ва хIадисазе кинаб хIукму бугеб? Цогидал аятазда релълъун гьезул тафсир гьабизе бегьулищ? Гьел аятазде ва хIадисазде нилъеца иман лъола ва гьелъул хIакъикъат ТIадегIанав Аллагьасде ﷻ тIамун тола. Гьединал аятазе ва хIадисазе баян тафсир гIалимзабаз кьечIо....


Къарзалъе щиб бугониги кьей

Къарзалъе гIарац кьей хирияб ишги нилъер Аварагасул ﷺ суннатги буго. Амма налъи бецӀи ккола тӀадаб жо. КигӀан ритӀухъав вукӀаниги, налъи бецӀизегӀан яги къарз кьурав чи тӀаса лъугьинегӀан, гьеб тӀаса кколаро. Гьединлъидал, бусурбанчиясе рекъола кIванагIан къарзалъе жо босичIого тезе, чарагьечIеб...


Ургъел щай гьабулеб?

Гьаб заман буго ургъалаби гIемераб. Гьедин бугин абун, нилъ рукIине бегьуларо кидаго рахIатхун. Кинаб хIалалде кканиги, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ кумек гьабула. Гьес ﷻ нилъ рехун толаро. Гьес ﷻ нилъее кьун буго хирияб Къуръан ракIалъе сахлъи гьабулеб ва тун руго рикIкIен гIемерал насихIатал хьул...


Нужее баяналъе

  Аллагьас ﷻ тIоцеве витIарав расул щив? – НухI авараг. Гьев вугев заманалда щиб ккараб дунялалъе? – Дунял гъанкъана. Аварагзабазул рикIкIен рехсараб аят щиб? – Сура «ан-Ниса». Щиб сураялъулъ кIиго нухалъ басмала рехсараб? – Суратул...