Аслияб гьумералде

ЛъикIабин квешабин къо-моцI букIунаро

ЛъикIабин квешабин къо-моцI букIунаро

ЛъикIабин квешабин къо-моцI букIунаро

Гьале Сафар моцIалде жанире лъугьана нилъ. ГIараб мацIалдасан таржама гьабуни, сафар абураб рагIиялъул магIна ккола «тIогьиллъи» ялъуни «тIогьилаб» абураб. Гьеб букIана гъутIбуздаса тIамхалги гъенон гIарабаз жидерго рукъзал толеб хасалихълъиялъул моцI. Гьединго, сафар моцIалда «сафар алмузаффар», «сафар ал-хайр» абула. Гьелъул магIна ккола талихIкьей, бажари, рахIатаб бетIербахъи гьаби абураб.

Гьединаб цIар сафар моцIалъе исламалъул байбихьудаго щвана. Гьединаб цIар лъезегIан сафар моцI, гIадамазул мекъаб пикруялда рекъон, талихI гьечIеб, балагьазул моцIлъун букIана. Гьеб сабаблъиялдалъун чIахIиял къотIи-къаял, ригьнал ва гьезда релълъарал кIвар бугел ишал гьарулароан гIарабаз. Авараг вачIиналдалъун гьел гIадатал хвезаруна.

БатIалъи гьечIо, къо букIа, анкь букIа, моцI букIа - гьел киналго инсанасе квешаллъунги лъикIаллъунги Аллагьасе бокьиялдалъун лъугьуна. Гьел гIужазда инсанас лъикIал гIамалал гьаруни, киналго къоял гьесие талихIаллъун рукIуна, квешлъаби гьаруни, Аллагьас гIазабги гьабила.

Нилъеда лъала хасс гьабун жиделъ лъикIал гIамалал гьаруни кири гIемерго цIикIкIунел лъикIал моцIалги къоялги рукIин. Амма нилъеда кIочене бегьуларо лъикIал моцIазулъ ва къоязулъ гьарурал лъикIлъабазухъ кири цIикIкIунебго гIадин, квешлъабазухъги гIазаб цIикIкIунеблъи.

Жакъа бусурбабазда гьоркьор руго сафар моцIалъул цере рукIарал гIадатазда божулелги. Унго-унгоял бусурбаби гьединал жалазда божичIого, лъикIал гIамалазде руссине ккола. Сафар моцIалда хурхинарулел квешал гIадатазе ва гIаламатазе аслуго гьечIо. ТIадегIанав Аллагьас сура «Ат-Тагъабуналъул» 11-абилеб аяталда абулеб буго: «Инсанасде цониги къварилъи щоларо Аллагьасул изнуялдалъун, Гьесул хIукму-къадаралдалъун гурони», - ян. Аварагасги абун буго: «Сафар моцIалъулъ квешал гIаламатал гьечIо», - ян.

Къуръаналъул аяталдасанги хIадисалдасанги бичIчIула цо-цо гIадамаз сафар моцIалде гIунтIизарулел квешал ва гIантал гIадатал гьересиял рукIин. Амма нилъер заманалдаги бусурбабазул цо-цоял гьел мекъал жалазда божулелги руго. Гьединаз абула сафар моцIалъ гьабураб ригьнада баракат букIунарин. Гьединго абула сафар балагьазул ва къварилъабазул моцI бугин. Дицайин абуни абила, сафар моцIалъ гьал цере рехсарал жал гьаризе тIадеги лъикIаб бугин. Щайгурелъул, квешал гIадатал хвезари кири бугел пишабаздасан кколелъулха.

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Суал-жаваб

Хабалъ ракIгъеялъул как кин балеб? ШафигIияб мазгьабалъул кIудияв гIалим Сайид МухIаммад Журданияс «ФатхIул ГIаллам» абураб тIехьалда хъван буго: «Гьел суннатал каказдасан ккола хабалъ ракIгъезабиялъул какги. Аварагас ﷺ абун буго: «Хварасе тIоцебесеб сордоялдаса захIматаб...


Бусурбабазул тарихчи ва географ

ГIизудин ибну Шаддад ХӀалаби гьавуна Сириялъул ХIалеппоялда бугеб ХӀалаб шагьаралда, 1217 соналъул лъабабилеб зулхӀижа моцIалъ, гьижрияб 613 соналда. Тарихалъул ва географиялъул рахъалъ жиндирго хIалтIабазул кумекалдалъун ибну Шаддад вахъана жиндир гIасруялъул машгьурал тарихчагӀазул...


Тохав чиясул нух

Абу-Гьурайратидасан Бухарияс бицараб хIадисалда аварагас ﷺ абулеб буго: «Аллагьас ﷻ абуна, щив чи вугониги дир валиясе зарал гьабун (жинца гьев тушманлъун ккун, гьесда ццим бахъун), дица гьев чиясда рагъ лъазабула», - ян. Жинда Аллагь ﷻ гурхIаяв Факигьанияс абуна: «Щив чи вугониги...


РакI чIаго гьабулеб

Гьаб заманалда гIемерисеб мехалда дунялалъул ишазда сверун лъугьун рукIиналъ нилъ лъугьунел руго аслияб иш кIочон толеллъун. Нилъер ракI буго черх чIаго гьабун би жиндасан сверулеблъун гуребги иманалъул ракIбацIцIалъиялъул унго-унгоял бусурбабазул хасияталъул бакI ва нилъ Халикъасда ﷻ хурхинарулеб...


Гъваридаб лъай

Гьале тIаде щвана цIалул заман. Киналго лъимал школаздеги, студентал цIалул идарабаздеги хьвадун байбихьула жидерго лъай цIикIкIинабизе. Исламалда лъай тIалаб гьабиялде кьола бищун цIикIкIун кIвар. Гьелде тIоритIел гьабулел аяталгун хIадисал гIемерал руго. Цересел номеразда гьелъул хIакъалъулъ...