9 хатогӣ дар хӯроки наҳорӣ

9 хатогӣ дар хӯроки наҳорӣ

Наҳорӣ воқеан хӯрокхӯрии асосӣ буда, тӯли рӯз қуввату дармон ва нерумандии шумо аз он вобаста аст. Вале агар шумо ба хатогиҳо роҳ диҳед, ҳатто наҳории аз ҳама серғизо метавонад зараровар бошад.

 

Солҳои охир назар ба пештара дар соҳаи ғизо ва маҳсулоти озуқа омӯзиши фоидаву зарар ва доир ба таъсири он ба оргаризми инсон дар давлатҳои мухталиф пажуҳишҳо гузаронда мешаванд. Мутахассисони соҳаи ғизо аз давлатҳои ИМА ва Аврупо маслиҳат медиҳанд, ки наҳорӣ бояд куллан муфид ва муътадил бошад. Зеро ҳар намуди маҳсулоти ғизоӣ ва таомҳои омодамекардаи мо метавонанд воситаи ангезандаи ҳар гуна беморӣ, газак, ва илтиҳоб бошанд.

Инак, чанд хатогиҳоро дар истеъмоли наҳорӣ ба шумо пешкаш мегардонем:

 

Хатогии №1: наҳории хеле дер

Тибқи гуфтаҳои мутахассиси таомҳои парҳезии америкоӣ Эми Шапиро (асосгузори маркази Рил Нутришн Ню Йорк Сити (Real Nutrition NYC)), агар ҳарчанд шумо субҳи барвақт хӯрдан нахоҳед, ё шаб хӯроки серғизо хӯрда бошед, наҳорӣ ва ё ноштои муътадил пас аз як соати бедор шудан, қандро дар хун муътадил карда, барои нигоҳдории нерӯ тӯли рӯз кӯмак мерасонад. Агар иштиҳо надошта бошед, ақаллан як банан – муз, як мушт чормағз, ё донакиҳо ва ё ҷурғот истеъмол кунед.

 

Хатогии №2: ноштои саридастӣ, ё саросема

Наҳории саросема яке аз сабабҳои зуд вазн гирифтан мебошад, ба андешаи мутахассиси ғизо – диетолог Андреа Мосс (Andrea Moss). Ҳангоме шумо фикратон пурра ба истеъмоли ношто нест, майна имконияти қабули сигнал - ишораи сершавиро надорад. Ин боиси пурхӯрӣ тӯли рӯз гашта метавонад. Ин мутахассис пешниҳод мекунад, ки ақаллан бояд 15 дақиқа саҳарӣ вақт ҷудо кард, то бо ҳузури том ношто кунед.

 

Хатогии №3: интихоби ҷавдори русии ширин

Оталаи ҷавдори русӣ – овсянка воқеан интихоби солим аст, он метавонад холестеринро паст карда, иштиҳоро кушояд, аммо барои нафарони витамин истеъмолмекарда манъ мешавад, зеро бо ҳар намуд оталаҳо, аз ҷумла кашаи ҷавдор витаминҳо дуруст ҳал ва ҷаббида намешаванд. Инчунин, оталаҳои тайёре, ки аз мағоза мехаред, иловагиҳои сунъӣ ва қанди зиёд доранд, оварда шудааст дар нашриёти Ҳелзлайн (Healthline). Мутахассисон тавсия медиҳанд, ки ҷавдори табииро истеъмол карда, ба он буттамеваҳои тару тоза, асал, ё корица – дорчин илова кунед.

 Хатогии №4: маҳсулоти ширии фоизи равғанаш паст

Бештари одамон солҳои охир аз рӯйи тавсияи блогерони фитнес ва тарафдорони харобшавӣ маҳсулоти ширии равғаннокиаш пастро ғизои солим фикр карда, интихоб мекардагӣ шуданд. Аммо диетологи фаронсавӣ Люк Гийо (Luc Guillot), таъкид мекунад, ки витаминҳои А, D, Е ва К хубтару беҳтар бо равғанҳои табиӣ дар организм ҳал мешаванд.

Ғайр аз ин, дар тӯли таърих, табибону олимони шарқ, аз ҷумла, табибу олими ҷаҳоншумул, мутафакири шарқу ғарб – Абуалӣ ибни Сино ҷарбу ва равғанҳои ҳайвонотро манбаи табобат аз баъзе бемориҳо ва бардамии инсон ҳисоб мекарданд. Аз ин рӯ, шири равғаннокиаш 1,5 -2%-ро интихоб карда, фоидаи бештар ба даст оред.

 

Хатогии №5: ширҳои растанигии ширинкарда

Шири навбаромади бодомӣ, кокосӣ, ё ҷавдор шояд ҷойгузини шири гов шавад, танҳо дар ҳолате, ки ширин набошад. Тавре мутахассиси британиягӣ оид ба ғизо Эмили Роласон (Emily Rollason) қайд мекунад, ҷойгузинҳои шири гов он қадаре қанд доранд, ҳамон қадаре, ки шоколад, ё маҳсулоти баққолӣ доранд.

 

Хатогии №6: Пораҳои (хлопя) аз ҳад зиёд ширин дар наҳорӣ

Дар назари аввал пораҳо барои наҳорӣ зудтайёр ва оддианд, аммо тибқи маълумоти Ассотсиатсияи америкоии дил (American Heart Association), бештари брендҳои машҳур ба ин пораҳои наҳорӣ аз ҳад зиёд қанд илова мекунанд. Ба ҷойи ин пораҳо маҳсулоти шумораи бештари нахи ғизоидошта ва протеиндорро интихоб кунед, то эҳсоси сериро то дер вақт нигоҳ доред.

 

Хатогии №7: истеъмоли нодурусти кофе

Кофе худ маҳсулоти камғизо аст, аммо иловагиҳои он – қанду шириниву қаймоқи ба он иловамешуда, зуд онро серғизо мегардонад. Мутахассиси соҳаи ғизо аз Олмон Анн-Катрин Роен (Anne-Katrin Roenne) тавсия медиҳад, ки коферо танҳо пас аз истеъмоли наҳорӣ нӯшед, то ки аз зуд пастобаланд шудани сатҳи қанд дар хун эмин монед ва диққати худро ҷамъ карда тавониста бошед.

 

Хатогии №8: пурра рад кардани зардии тухм

Баъзеҳо танҳо сафедии тухмро истеъмол мекунанд, зардии онро зарар ба вазну холестерин номида. Аммо диетолог аз Олмон Кристина Фогел (Christina Vogel) қайд мекунад, ки маҳз дар зардии тухм витаминҳои зиёд ва микроэлементҳо, аз қабили витамини D, витамини B12 ва равғанҳои фоиданок мавҷуд буда, истеъмоли бомеъёри он баръакс фоиданок мебошад.

 

Хатогии №9: истеъмол накардани сабзавот дар наҳорӣ

Бо илова кардани сабзавот дар реҷаи таомхӯрии саҳариатон, шумо фоиданокии ғизоии онро дучанд мегардонед ва он имкон медиҳад, то организм ба ташаннуҷу афсурдагиҳо тӯли рӯз хубтар муқобилият нишон диҳад. Диетологи америкоӣ Ҷулия Зумпано (Julia Zumpano) тавсия медиҳад, ки дар наҳорӣ испаноқ, помидор ва авокадо, ё дигар сабзавоти мутобиқи табиати диёри худатонро истеъмол кунед. Ин ба кори системаи ҳозима ва рӯдаҳо кӯмак карда, рӯзи дароз неруи шуморо бештар мегардонад.

Наҳории серғизову дуруст на танҳо саломатии шуморо нигоҳ медонад, инчунин он манбаи таъби болида, нерӯи зиёд ва кафолати он бошад.

ччччччччХатогиҳоро дар ғизо бартараф карда, инсон метавонад ҷавониву нерумандии худро солиёни зиёд нигоҳ дорад. Фаромӯш накунед, маҳз дар байни мардуми мо масале ҳаст, ки “Ҳусн аз даҳон” мегӯянд, ки на танҳо зебогии чеҳраи шуморо дар назар дорад. Инсонро зебу ҳусн аз саломатӣ, ҷавонӣ ва нерӯмандӣ аст, ки ҷабҳаи моддии он аз хӯрока манша мегирад.

 

Таҳияи Л.А.

Пресса.тҷ

2026-06-01 (Зулҳиҷаи соли 1447) №6.


Фазлу аҷри рӯзаи моҳи Муҳаррам ва рӯзи Ошӯро

Рӯзаи ихтиёрӣ (нафл) дар ин моҳ аз ҷумлаи аъмоли солеҳе мебошад, ки савоби фаровон дорад. Расулуллоҳ ﷺ дар ҳадисе мефармояд: «Беҳтарин рӯза пас аз рӯзаи Рамазон, рӯзаи моҳи Муҳаррам – моҳи ҳароми Аллоҳ аст» (Муслим).   Ин ҳадиси шариф нишон медиҳад, ки рӯза гирифтан дар...


Рисолати модар дар тарбияи фарзанд

Офаридгори замину осмонро шукргузорӣ мекунем, ки моро ба тобистони нав расонид. Худо кунад, ки ин тобистон барои ҳар яки мо фасли пурбаракат ва файзбор бошад.   Модар барои ҳар кас маҳбубтарин шахс аст. Дар ҳадис гуфта мешавад «Ҷаннат, ки умеди мо дар он аст, дар зери қудуми модарон...


Варзиши тоҷик дар як ҳафта. Аз медалҳои тилло то ғалабаҳои байналмилалӣ

Дар шаҳри Душанбе мусобиқаи Dushanbe Grand Slam 2026 ба анҷом расид. Дар мусобиқаи мазкур 240 ҷудокори 34 кишвари ҷаҳон ширкат варзиданд. Тоҷикистонро 40 ҷудокор муаррифӣ карда, ба гирифтани 4 медал ноил шуданд. Эмомалӣ Нуралӣ (-66 кг), Муҳиддин Асадуллоев (-73 кг) ва Сомон Маҳмадбеков (-81 кг) ба...


Белоусов: Ҳамкории Русия ва Тоҷикистон барои амнияти минтақа муҳим аст

Вазири дифои Русия Андрей Белоусов аҳамияти ҳамкории амниятӣ миёни Русия ва Тоҷикистонро бо назардошти вазъияти минтақа, аз ҷумла Эрон муҳим арзёбӣ кард. Ин масъала зимни мулоқот бо вазири дифои Тоҷикистон Эмомалӣ Собирзода дар ҳошияи ҷаласаи роҳбарони вазорату идораҳои дифои кишварҳои узви...


Саволу ҷавоб

Оё ба фарзанд гузоштани номи Парвиз дуруст аст? Бародари азиз, парвиз ба забони паҳлавӣ моҳиро мегўянд ва ба маънои азиз ва арҷманд низ маънидод шудааст. Ҳамчунин маънои дигари он ғирболе аст, ки бо он шакар мебезанд. (“Ғиёс-ул-луғот”, ҷ.1, с.162). Хулосаи калом, Парвиз номи қадимаи...