О ё шумо медонед ?

1. Ки ҳама узвҳо ва бофтаҳои бадани мо дар як сония 25 миллион ҳуҷайра паӣдо мекунад. Ин тақрибан ба аҳолии Австралия баробар аст.
2. Ки дар бадани инсон 2,5 триллион ҳуҷайраҳои сурхи хун мавҷуданд. Барои ин, мағзи устухон дар як сония тақрибан 2,5 миллион дона нав истеҳсол мекунад. Танҳо дар як рӯз бадан тақрибан 200 миллиард ҳуҷайраҳои хуни сурх меорад. Як ҳуҷайраи хуни сурх то 120 рӯз зиндагӣ мекунад ва метавонад дар зарфҳои бадан дар камтар аз 20 сония ҳаракат кунад.
3. Дили мо дар як рӯз тақрибан 100,000 маротиба ё дар як сол тақрибан 30 миллион маротиба мезанад. Дил дар тӯли умри миёна тақрибан 1 миллион баррел хунро мекашад (монанди насос). Тамоми хун, тақрибан 5-6 литр, гардиши пурраи баданро дар зарфи 30 сония анҷом медиҳад ва танҳо дар зарфи 24 соат хун аз бадан дар маҷмӯъ 19000 км мегузарад - ин нисфи дарозии экватор мебошад.
4. Суръати ҳаракати ҳаво ҳангоми атса задан ба 166 км / соат мерасад ва ҳавои сулфа бо суръати 100 км / соат парвоз мекунад.
5. Ҳар рӯз шушҳои мо зиёда аз ду миллион литр нафас мекашанд ва берун мекунанд. Ҳар як дақиқа одам дар 5 литр ҳаво нафас мегирад. Сатҳи шуш ба андозаи майдони теннис аст.
6. Аксарияти одамон дар як дақиқа тақрибан 25 маротиба чашмак мезананд. Ретинад дорои 137 миллион ҳуҷайраҳои ҳассос ба рӯшноӣ мебошад ва моеъи чашмро пур кардан дар як рӯз 15 маротиба тағир меёбад. Чашмҳо то 10 миллион сояҳои рангро фарқ мекунанд. Ва косаи чашм 3,5% намак аст. Чашмҳо ҳеҷ гоҳ афзоиш намекунанд, ба фарқ аз бинӣ ва гӯшҳои одам, ки тамоми умр дар раванди калон шудан ҳастанд.
7. Дар пӯсти инсон нисбат ба тамоми одамони сайёра организмҳои микроскопии зиёдтар зиндагӣ мекунанд. 1 кв. см пӯсти инсон тақрибан 500 ғадуди арақ дорад. Одамон аз 600,000 ҳуҷайраҳои пӯст дар як соат озод карда мешаванд, ки дар як сол тақрибан 600 грамм аст. То синни 70-солагӣ, як нафар ба ҳисоби миёна 42 кг пӯстро аз даст медиҳад. Дар тӯли умр, инсон метавонад 19 кг пӯсти мурдаашро аз даст диҳад.
8. Вазни миёнаи сари одам тақрибан 4,5 кг аст. Ҳар рӯз то 80 мӯй метавонад аз сар афтад.
9. Вазни мағзи сари одами калонсол тақрибан 1,3 кг аст ва қариб 100 миллиард ҳуҷайраҳои асабро дар бар мегирад. Тарафи чапи майна тарафи рости бадан ва тарафи рости майна тарафи чапро назорат мекунанд. Вақте ки бадан хоб меравад ва ба хоби сахт медарояд, минтақаҳои мағзи сар, ки барои ҳаракат масъуланд, ғайрифаъол мешаванд. Вақте ки шахс ба чизе даст мерасонад, хабар бо мағзи сар бо суръати 200 км / соат ҳаракат мекунад.
10. Ҷисми инсон назар ба катак (гусеница) камтар мушакҳо дорад. Мушаки сурин (Ягодинца) бузургтарин мушак дар бадани инсон аст ва барои рост нигоҳ доштани инсон масъул аст ва хурдтарин мушак (стафедияи) дар мобайн гуш аст, ки ҳамагӣ 1/3 сантиметр аст. Одамон дар ҳар ду тарафи рӯ 22 мушак доранд. Ин шумораи мушакхо аз ҳама шумораи зиеди миени ҳамаи ҳайвонот аст.

МУРОД ҒАЗИЕВ, ШАҲБОН ШАҲБОНОВ

Аз русӣ тарҷумаи

Шамсиддини Муқим