Солшумории ҳиҷрӣ-қамарӣ

Солшумории ҳиҷрӣ-қамарӣ

Солшумории ҳиҷрӣ ин солшуморӣ аз давра, яъне барои муъаян намудани гардиши моҳтоб аст.

Дар солшумории ҳиҷрӣ қамарӣ дар миёни мусалмон дар номгӯзории моҳҳо фарқе нест ин чунин дар оғозу ниҳояти он низ фарқе нест, зеро моҳтоб, ё 29, ё 30 рӯз аст.

Тақвими солшӯмории ҳиҷрӣ қамарӣ аз 12 моҳ иборат аст. Дар як сол мисли солшумории мелодии, вале адади рӯзҳои он 354 рӯзро дар бар мегирад. Ба хилофи солшӯмории мелодии, ки он 365, ё 366 рӯзро дар бар мегирад. Барои хонандагони гиромӣ ин 12 моҳи ҳиҷрӣ қамариро баён мекунем.

Муҳаррам. Ин аввалин моҳи солшуморӣ буда, яке аз моҳҳои ҳаром мебошад, ки имрӯз мо дар ин моҳ ҳастем ва дар саҳифаи 5 ум дар бораи фазилати ин моҳ навиштаем.

Сафар. Арабҳо дар ин моҳ сафар менамуданд аз сарзаминашон аз назди оилаҳояшон барои дарёфти ризқу рӯзи.

Рабеъ-ул-аввал. Дар фасли баҳор мутобиқ омада, ба ин хотир чунин номгӯзорӣ намӯданд.

Рабеъ-ул-сони. Ин моҳи дуввуми баҳор буда, ба ин хотир чунин номгӯзорӣ намӯданд.

Ҷимодул-уло. Дар ин моҳ замистон буда, об ях мекунад.

Ҷимодул-сонӣ. Ин моҳ ҳам дар зимистон буда, моҳи дуввуми зимистон.

Раҷаб. Ин моҳ яке аз моҳҳои ҳаром аст.

Шаъбон. Ин моҳро барои он чунин номиданд, ки мардум дар миёни моҳи Раҷаб ва Рамазон қарор доштанд.

Рамазон. Ин моҳи рӯзадорӣ ва ибодат аст.

Шаввол. Дар ин моҳ иди саиди фитр аст.

Зулқаъда. Ин моҳ низ яке аз чаҳор моҳи ҳаром аст.

Зулҳиҷҷа. Ин моҳ моҳи ҳаҷ аст ва дар ин моҳ иди Қурбон аст. Дар ин моҳ мусалмонҳо ҳаҷ ва қурбонӣ мекунанд. Ин моҳҳам яке аз моҳҳои ҳаром аст.

Муҳаммадфарух Азимов

2026-06-01 (Зулҳиҷаи соли 1447) №6.


Хислати замима

Чор чизи дигар, эй некӯсиришт, Ҳаст аз ҷумла халоиқ сахт зишт. З-он чаҳор аввал ҳасадгини бувад, З-он гузаштӣ уҷбу худбини бувад. Хашмро дигар фурӯ нохӯрдан аст, Хислати чорум бахили кардан аст. Эй писар, кам гард гирди ин хисол, Аз барои ин ки зишт аст ин фиол. Ғилу ғаш бигзор чун зар пок...


Рисолати модар дар тарбияи фарзанд

Офаридгори замину осмонро шукргузорӣ мекунем, ки моро ба тобистони нав расонид. Худо кунад, ки ин тобистон барои ҳар яки мо фасли пурбаракат ва файзбор бошад.   Модар барои ҳар кас маҳбубтарин шахс аст. Дар ҳадис гуфта мешавад «Ҷаннат, ки умеди мо дар он аст, дар зери қудуми модарон...


Фазлу аҷри рӯзаи моҳи Муҳаррам ва рӯзи Ошӯро

Рӯзаи ихтиёрӣ (нафл) дар ин моҳ аз ҷумлаи аъмоли солеҳе мебошад, ки савоби фаровон дорад. Расулуллоҳ ﷺ дар ҳадисе мефармояд: «Беҳтарин рӯза пас аз рӯзаи Рамазон, рӯзаи моҳи Муҳаррам – моҳи ҳароми Аллоҳ аст» (Муслим).   Ин ҳадиси шариф нишон медиҳад, ки рӯза гирифтан дар...


Ситораҳои ҷудои ҷаҳон ба Душанбе меоянд

Шаҳри Душанбе имсол мизбони яке аз бонуфузтарин мусобиқаҳои ҷаҳонӣ — World Judo Masters 2026 мешавад. Дар ин бора Федератсияи байналмилалии ҷудо расман хабар додааст.   Мусобиқот рӯзҳои 18–20 декабри соли 2026 баргузор гардида, беҳтарин ҷудокорони ҷаҳонро ба ҳам меорад. Дар ҳар...


Варзиши тоҷик дар як ҳафта. Аз медалҳои тилло то ғалабаҳои байналмилалӣ

Дар шаҳри Душанбе мусобиқаи Dushanbe Grand Slam 2026 ба анҷом расид. Дар мусобиқаи мазкур 240 ҷудокори 34 кишвари ҷаҳон ширкат варзиданд. Тоҷикистонро 40 ҷудокор муаррифӣ карда, ба гирифтани 4 медал ноил шуданд. Эмомалӣ Нуралӣ (-66 кг), Муҳиддин Асадуллоев (-73 кг) ва Сомон Маҳмадбеков (-81 кг) ба...