Солшумории ҳиҷрӣ-қамарӣ

Солшумории ҳиҷрӣ-қамарӣ

Солшумории ҳиҷрӣ ин солшуморӣ аз давра, яъне барои муъаян намудани гардиши моҳтоб аст.

Дар солшумории ҳиҷрӣ қамарӣ дар миёни мусалмон дар номгӯзории моҳҳо фарқе нест ин чунин дар оғозу ниҳояти он низ фарқе нест, зеро моҳтоб, ё 29, ё 30 рӯз аст.

Тақвими солшӯмории ҳиҷрӣ қамарӣ аз 12 моҳ иборат аст. Дар як сол мисли солшумории мелодии, вале адади рӯзҳои он 354 рӯзро дар бар мегирад. Ба хилофи солшӯмории мелодии, ки он 365, ё 366 рӯзро дар бар мегирад. Барои хонандагони гиромӣ ин 12 моҳи ҳиҷрӣ қамариро баён мекунем.

Муҳаррам. Ин аввалин моҳи солшуморӣ буда, яке аз моҳҳои ҳаром мебошад, ки имрӯз мо дар ин моҳ ҳастем ва дар саҳифаи 5 ум дар бораи фазилати ин моҳ навиштаем.

Сафар. Арабҳо дар ин моҳ сафар менамуданд аз сарзаминашон аз назди оилаҳояшон барои дарёфти ризқу рӯзи.

Рабеъ-ул-аввал. Дар фасли баҳор мутобиқ омада, ба ин хотир чунин номгӯзорӣ намӯданд.

Рабеъ-ул-сони. Ин моҳи дуввуми баҳор буда, ба ин хотир чунин номгӯзорӣ намӯданд.

Ҷимодул-уло. Дар ин моҳ замистон буда, об ях мекунад.

Ҷимодул-сонӣ. Ин моҳ ҳам дар зимистон буда, моҳи дуввуми зимистон.

Раҷаб. Ин моҳ яке аз моҳҳои ҳаром аст.

Шаъбон. Ин моҳро барои он чунин номиданд, ки мардум дар миёни моҳи Раҷаб ва Рамазон қарор доштанд.

Рамазон. Ин моҳи рӯзадорӣ ва ибодат аст.

Шаввол. Дар ин моҳ иди саиди фитр аст.

Зулқаъда. Ин моҳ низ яке аз чаҳор моҳи ҳаром аст.

Зулҳиҷҷа. Ин моҳ моҳи ҳаҷ аст ва дар ин моҳ иди Қурбон аст. Дар ин моҳ мусалмонҳо ҳаҷ ва қурбонӣ мекунанд. Ин моҳҳам яке аз моҳҳои ҳаром аст.

Муҳаммадфарух Азимов

2026-11-01 (Ҷимодул-аввали соли 1448) №11.


Саволу ҷавоб

Ҳамсояамон мегўяд, ки бо тасбеҳ зикри бисёр кардан дуруст нест, чунки он бидъат аст. Оё ин ақида дуруст аст ё на? Худованд дар каломи худ бандагонашро ба бисёр зикр гуфтан амр кардааст, чунонки мефармояд: “Эй мўъминон, Худоро ба ёд кардани бисёр ёд кунед”. (Сураи “Аҳзоб”,...


Тарғиби илму дониш дар «Хирадномаи Искандари»-и Абдурраҳмони Ҷоми

Вақте ки дилҳо аз илму дониш шодобу мунаввар мешаванд, муносибатҳои байни одамон, раҳму шафқат бештар мегардад. Ҷомеаи инсонӣ пеш меравад, тараққӣ мекунад, ноадолатӣ, бедодгарӣ оҳиста-оҳиста аз байн меравад.   Мақсаду мароми Абдураҳмони Ҷомӣ ҳамчун инсондўсти бузург таълим додан ва тарбия...


Гули бобуна ба кадом дардҳо давост?

Аксари табибон ҳангоми бемориҳои гуногун ба беморон нӯшидани гиёҳоби бобуна (ромашка)-ро тавсия медиҳанд. Мехоҳам донам, ки бобуна чӣ фоида дорад?   Посух: - Гули бобуна дар ҳақиқат хусусиятҳои табобатии зиёде дорад. Ин гиёҳи мӯъҷизанокро дар саросари Тоҷикистон пайдо кардан мумкин атс,...


Чин дар Тоҷикистон нерӯгоҳҳои офтобӣ месозад

Ширкати «LONGi»-и Чин барои бунёди нерӯгоҳҳои офтобӣ дар Тоҷикистон сармоягузорӣ менамояд. Масъалаи бунёди нерӯгоҳҳо ва дигар масоили марбут ба соҳаи энергетика дар мулоқоти вазири энергетика ва захираҳои оби Тоҷикистон Далер Ҷумъа бо намояндагони ширкати «LONGi»-и Чин дар...


Рӯзи Парчами Ҷумҳурии Тоҷикистон — 24 ноябр

24 ноябр дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун Рӯзи Парчами давлатӣ таҷлил мегардад. Ин сана баъд аз қабули Парчами давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар иҷлосияи XVI Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (24 ноябри соли 1992) муқаррар шудааст. Парчами давлатӣ яке аз рамзҳои асосии давлатдорӣ ба шумор меравад ва...