Чаро ғалат ҳарф мезанем?

Чаро ғалат ҳарф мезанем?

Чаро ғалат ҳарф мезанем?

Ҳамааш аз он сар шуд, ки аз нутқи омӯзгорамон донистем, ки маънии калимаи «бурдборӣ» – ин бардошт ва ё сабру таҳаммул будааст. Айнан дар луғат калимаи “бурдборӣ” ба маънии сабр, тоқат кардан, таҳаммул омадааст…

 

Ба ин маънӣ касеро ҳини ҳолати ногуворе “бурдбор бош” мегуфтаанд, яъне босабру тоқат бош. Вале дар мо ин калима аксаран иштибоҳан ба кор бурда мешавад. Ҳини ғолибиятҳову пирӯзиҳо ва ё дар коре мардум “бурдборӣ хоҳонам” мегӯянд. Ҳол он ки, “муваффақият хоҳонам” гӯем, дуруст аст. Дар луғат инчунин калимаи “бурд” ба маънии “бурд кардан”, “ғолиб омадан” ҳам омадааст, вале калимаи бурдборӣ дигар аст.

Чизи дигаре, ки боиси нигаронӣ аст, истифодаи нодурусти калимаи “қисмат” дар баъзе ҷумлаҳост. Тариқи ВАО гуфта мешавад, “дар ин қисмати барнома”, “дар қисмати охир”, “қисмати асосии мавзуъ”… Маънии калимаи “қисмат” тақдир аст. Лек дар луғат ба ду маънӣ омадааст: 1) ҳисса, 2) тақдир.

Масалан, аксар дар баъзе маврид чизеро мегӯянд, ’’ба ду қисмат ҷудо кун!’’. Дуруст мешуд агар онро дар мавридаш истифода барем!

Паҳлуи дигар, тарҷумаи нодурусти вожаҳо аст. Журналистон филми “Дольгий ночь”-ро дар мо ’’Шаби тӯлонӣ ё дароз’’ тарҷума кардаанд. Аслан, филм истеҳсоли Эрон аст ва дар шакли порсиаш “Дар имтидоди шаб” ном гирифтааст, ки ҳамин шакл дуруст мебошад…

Пас, натиҷа ин аст, ки забонамонро беҳтар ва бештар омӯзем.

 

Беҳрӯз Сайфуллоев, донишҷӯ

2026-06-01 (Зулҳиҷаи соли 1447) №6.


Муҳоҷирати муташаккил. Тағйироти Парлумон чӣ натиҷа медиҳад?

Вакилони Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Тоҷикистон санадеро тасдиқ намуданд, ки тибқи он тартиби ҷалби шаҳрвандони кишвар барои кор дар Федератсияи Русия тағйир меёбад.   Бар асоси ин навоварӣ, минбаъд қисми зиёди муҳоҷирони корӣ метавонанд бо тартиби муташаккилона, яъне тавассути...


Рисолати модар дар тарбияи фарзанд

Офаридгори замину осмонро шукргузорӣ мекунем, ки моро ба тобистони нав расонид. Худо кунад, ки ин тобистон барои ҳар яки мо фасли пурбаракат ва файзбор бошад.   Модар барои ҳар кас маҳбубтарин шахс аст. Дар ҳадис гуфта мешавад «Ҷаннат, ки умеди мо дар он аст, дар зери қудуми модарон...


Чанд тоҷикистонӣ шаҳрванди Русия шуданд?

Сафири Русия дар Тоҷикистон Семён Григорев дар суҳбат бо хабаргузории ТАСС гуфтааст, ки соли гузашта зиёда аз 78 ҳазор тоҷикистонӣ шаҳрвандии Русияро гирифтаанд. Ин омор назар ба соли 2024 зиёдтар будааст ва дар он сол 42,5 ҳазор шаҳрвандони Тоҷикистон ҳамзамон шаҳрванди Русия шудаанд. Тасдиқи...


Дар бораи хулқи нек (некухулқӣ)

Хулқи нек беҳтарин хислати инсон аст. Ҳамин хислат аст, ки қадри воқеии одамиро нишон медиҳад.   Худои таоло ба Паёмбари Худ ﷺ хислатҳои махсус дода буд, аммо аз ҳама бештар хулқи ӯро ситоиш кардааст. Дар Қуръон мефармояд: «Ба дурустӣ, ту ба хулқи бузург оростаӣ» (сураи...


Хӯриш аз лаблабу

Маҳсулоти лозима: Кабудӣ, 2 дандона сирпиёз, 200 грамм панир, 2 дона тухм, 1 дона лаблабу, намак, мурч, майонез.   Тарзи таҳия: Лаблабуро дар об пухта, баъди хунук шуданаш бо панир аз турбтароши сӯрохиҳояш васеъ гузаронед. Тухмро чоркунҷа реза карда, ба он сирпиёзи реза, намаку мурч ва...