Чаро ғалат ҳарф мезанем?

Чаро ғалат ҳарф мезанем?

Чаро ғалат ҳарф мезанем?

Ҳамааш аз он сар шуд, ки аз нутқи омӯзгорамон донистем, ки маънии калимаи «бурдборӣ» – ин бардошт ва ё сабру таҳаммул будааст. Айнан дар луғат калимаи “бурдборӣ” ба маънии сабр, тоқат кардан, таҳаммул омадааст…

 

Ба ин маънӣ касеро ҳини ҳолати ногуворе “бурдбор бош” мегуфтаанд, яъне босабру тоқат бош. Вале дар мо ин калима аксаран иштибоҳан ба кор бурда мешавад. Ҳини ғолибиятҳову пирӯзиҳо ва ё дар коре мардум “бурдборӣ хоҳонам” мегӯянд. Ҳол он ки, “муваффақият хоҳонам” гӯем, дуруст аст. Дар луғат инчунин калимаи “бурд” ба маънии “бурд кардан”, “ғолиб омадан” ҳам омадааст, вале калимаи бурдборӣ дигар аст.

Чизи дигаре, ки боиси нигаронӣ аст, истифодаи нодурусти калимаи “қисмат” дар баъзе ҷумлаҳост. Тариқи ВАО гуфта мешавад, “дар ин қисмати барнома”, “дар қисмати охир”, “қисмати асосии мавзуъ”… Маънии калимаи “қисмат” тақдир аст. Лек дар луғат ба ду маънӣ омадааст: 1) ҳисса, 2) тақдир.

Масалан, аксар дар баъзе маврид чизеро мегӯянд, ’’ба ду қисмат ҷудо кун!’’. Дуруст мешуд агар онро дар мавридаш истифода барем!

Паҳлуи дигар, тарҷумаи нодурусти вожаҳо аст. Журналистон филми “Дольгий ночь”-ро дар мо ’’Шаби тӯлонӣ ё дароз’’ тарҷума кардаанд. Аслан, филм истеҳсоли Эрон аст ва дар шакли порсиаш “Дар имтидоди шаб” ном гирифтааст, ки ҳамин шакл дуруст мебошад…

Пас, натиҷа ин аст, ки забонамонро беҳтар ва бештар омӯзем.

 

Беҳрӯз Сайфуллоев, донишҷӯ

2026-05-01 (Зулқаъдаи соли 1447) №5.


Саволу ҷавоб

Агар ҳангоми намоз хондан аз рӯи ҷойнамоз як ҳайвон ё кӯдаки хурдсол гузарад, оё намоз қатъ мешавад? Не, намоз аз сабаби гузаштани чизе аз пеши намозгузор ботил намегардад. Агар шахси оқил бо қасди худ аз пеши намозхон убур кунад, худи ҳамон шахс гунаҳгор мешавад, аммо дар намози намозгузор ҳеҷ...


Беморие, ки аз никоҳи хешутаборӣ пайдо мешавад

Кормандони Маркази саратоншиносии Донишгоҳи Ҳарварди ИМА дар бобати саратоншиносии кӯдакон кашфиёт карданд. Онҳо генеро муайян карданд, ки барои инкишофи муътадили гурдаҳои кӯдакон масъул буда, дар хромосомаи Х-и занон маҳфуз аст. Новобаста аз он ки ген аз хромосомаи занона аст, мутатсияи он ҳам...


1,8 миллиард доллар гардиши тиҷорати Тоҷикистон дар 2 моҳ

Тиҷорати хориҷии Тоҷикистон дар ду моҳи аввали соли 2026 тамоюли мусбати рушд нишон додааст. Тибқи гузориши Бонки АвруОсиёии Рушд, гардиши тиҷорати хориҷии кишвар дар моҳҳои январ – феврал ба 1,8 миллиард доллар расид, ки нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта 27,3 фоиз зиёд мебошад. Ба иттилои...


Хатсайри Душанбе-Москва дубора фаъол мешавад?

Масъалаи барқарор кардани ҳаракати қатораи мусофирбари мустақим дар масири Душанбе - Маскав миёни намояндагони вазоратҳои нақлиёти Тоҷикистон ва Русия мавриди баррасӣ қарор гирифт. Ин мавзӯъ дар мулоқоти муовини вазири нақлиёти Тоҷикистон Шоиста Саидмуродзода бо муовини вазири нақлиёти Федератсияи...


Хосиятҳои шифобах-шии чукрӣ

Бо фаро расидани баҳор дар кӯҳистони Тоҷикистон яке аз гиёҳҳои серистеъмол ва шифобахш – ревоҷ, ки миёни мардум бо номи чукрӣ машҳур аст, мерӯяд. Ин гиёҳи хӯрданбоб на танҳо маззаи хос дорад, балки дорои хислатҳои зиёди табобатӣ низ мебошад.   Тибқи маълумоти «Энсиклопедияи...