Чухсагъу увуз, Мягьямадяли халу

Чухсагъу увуз, Мягьямадяли халу

Чаин али ляхин марцциди, жавабдарвалиинди апIру кас Аллагьу Тааьлайиз ккуни инсанарикан ву. Ав, дицир кас инсанаризра хуш шулу. Гьаз гъапиш фунуб вушра ляхниъ хъугъвал алди, марцциди хьувал инсандин заан лишнарикан гьисаб шула.

Гьацдар марцциди, жавабдарвалиинди, Аллагьу Тааьлайихьан гучI кади ляхин апIрударикан сар ЧвулатI гъулан агьали Мягьямедяли Сулейманов ву. Дишлади пуз ккундузузки, Мягьямедяли халу 25 йисандин арайиъ ЧвулатI гъулан имам вуди гъахьи кас ву. Дугъан уьмрикан дарпиди гъузуз шулдар.

Мягьяммедяли Сулейманов 1940-пи йисан 15-пи ноябриъ бабкан гъахьну. 1971-пи йисан Ленинграддиъ айи ЛКИ заан хъуркьувалариинди ккудубIну. 1971-1975-пи йисари Дагдизель заводдиъ лихури гъахьну, хъа сад йисан Сиртич гъулаъ айи халачйирин фабрикайиъ гъилихну. 1976-пи йисан школайиъ мялимди лихуз хъюгъну. 1996-пи йисхъанмина 2020-пи йисазкьан ЧвулатI гъулан имам вуди гъахьну.

Улихьнаси узу Мягьямедяли халуйихь хялижв гъахьунза. Думу вахтар кIваин апIури, дугъу гьамци гъапну: «Думуган аьламатнан вахтар вуйи. Узу 4 йисаъ ади сабан аба кечмиш гъахьнийиз, хъа 2 ваз арайиан адабхъган - дадара. Узу гьарган бицIивахтнаанмина йиз хилариинди гъазанмиш апIури гъахьир вуза. Урхуб ккудубкIбан кьяляхъ жюрбежюр ляхнариъ духьну, хъа гъулаъ мялимвал апIури гъахьунза. Хъа жямяаьтди ккун дапIну, имамвалин вазифйир уз’ин илирчган, думу ляхинра шлукьан ужуб гьялнаъди кIули гъабхуз чалишмиш шули гъахьунза. 1990-1991-пи йисари Мягьячгъала шагьриъ аьраб чIалнан дарсар а, кIури гъеебхьган, гьадина душну, думу ляхинра ахтармиш гъапIунза. Жвув имам вуйиган, жямяаьтдин улихь удучIвну гаф апIруган, думу илимра аьгъяди ккунду. Хъасин Дербент шагьриъ айи кюгьне мистан имам Гурхун гъулан агьали Аьгьмад халуйихьна дарсариз гъягъюри гъахьнуза. Думу касди гизаф илмикан хабар тувунзуз, чухсагъул чаз. Думуган Дербент шагьриъ гьадму саб мисттIан адайи. 2001-пи йисан, мялимвалиан удучIвну, тамамди мистан ляхнарихъ гъахьунза. Хъа мисткан кIуруш, узу жямяаьтдин имамди дугъужвруган, гъулаъ мист адайи. 1997-пи йисан мист ккебгъну, Аллагьу Тааьлайин амриинди думу ляхинра кIулиз адабгъунча. Мист дибккруган, Дагъустандин муфтий Аьгьмад афандийи гизаф кюмек гъапIунчуз.

Узу дугъахьна мистан бадали 5 ражари илтIикIунза ва гьар ражари думу касди чаан удукьруси пулиинди кюмек апIуйи. Мист ккудубкIруганра гьадму касдин кюмекниинди ккудубкIунча. Аьхю вуйи чухсагъул чаз. Гъит Аллагьу Тааьла дугъкан рази ишри. Магьа улихьнаси 80 йис тамам гъабхьнийиз. Улихьганра жямяаьтдиз гъапнийза, 80 йис тамам гъабхьихъанмина сарун имамвалин вазифйир жара касдиина табшурмиш апIидиза, кIури. Магьа гьадму йиз гафар дидисну увкан, ихь райондин имамарин председателикан, думу ляхниз кюмек хьуб ккун гъапIнийза. Хъа му жигьил бализ узхьан шули имидикьан гагьди кюмек апIидиза. Аьхю чухсагъул кIураза варидариз, баракаллагь жямяаьтдизра. Ич жямяаьт гизаф ужуб вуйич ва гележегдиъра гьамци ужуйи гъубзур кIури, умуд кивраза».

Ав, дугъриданна, Мягьямедяли халу йиз фикриан бахтлу кас ву, жвуван хилариинди, жвув себеб духьну, гъулаъ мист тикмиш апIуб Аллагьу Тааьлайин улихь аьхю савабнан ляхнарикан ву. Думу, гьамкьан йисари жямяаьтдин улихь духьну, чав нумуна вуди улупу кас ву. Саб ихь райондиъси, вари Дагъустандиъра, саб вахтна, дин хъапIрача кIури, жара рякъяр ачмиш духьну, жигьилар яркврариз гъягъруган, дугъу ЧвулатI гъулаъ саб сескьан хьуз гъибтундар. Чаз айи инсанвалиинди, ужуб насигьят туври, му касди жигьилар чIуру рякъхьан гъюуьрхну.

Гьюрматлу Мягьямедяли халу, имамарин Советдин ва газатдин редакцияйин терефнаан кIваантIан уву 80 йис тамам хьпахъди тебрик апIураза. Гъит Аллагьу Тааьлайи жандин сагъвал, кIван шадвал ва хъанара ижми иман тувривуз. Жямяаьт, халкь бадали уву 25 йисандин арайиъ гъапIу ляхнинра увуз чухсагъул. Уву гъизигу зегьмет учура, яв гъуландарира гьичра кIваълан гьадрапIарча.

Ансар Рамазанов

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Хизан, хизан…

Ихь аьхю абйириланмина ухьухьна хизан бадали дурубкьнайиб саб ву: эгер увуз хизан уьбхюз ккундуш, читинвалар алахьруган, ккюгъну ккунду ва дурар гьял апlуз чарйир агури ккунду. Гьяйифки, му гафарин вари гъаври адар. Жилири му гафар анжагъ хпиризтlан кайидар дар кlура, хъа хпирисана му гафар жилириз...


Бицlидарин шадвалин йигъар

Ассаламу алейкум, аьзиз ватанагьлийир! Аьхиримжи йисари бицlидарин тятlиларин вахтна Дагъустандин тамам вари шагьрар-гъулариъ бицlидар диндихъди таниш апlру дарсар гъягъюри шулу.   Гьар йисан бицlидарин натижйириз лигруган, юкlв шад шулу. Улихь вахтари мицдар мумкинвалар адайи, думуган,...


Табасаран жямяаьт гьяждиъ

Ассаламу аьлайкум, аьзиз халкь. Аьхиримжи йисари гирами жилариина гьяждиз гъягъру табасаран дестйирра духьна. Душваз анжагъ ихь табасаранлуйир дахил шула ва саб хизанси чпин фарз тамам дапну гъюри шулу.   Магьа гьаму йисанра, му дестейиъ 48 кас ади, табасаранлуйир гирами жилариина гъушну. Майдин...


Иблис инсанарин варитIан аьхю душман ву

Ухьу гьякь рякълан алдаъбан бадали иблисди гизаф зегьмет зигуру. Гъийин заманайиъ саспи инсанари чиб-чпихъди аьлакьйир пуч апIуру, чиб-чпи душмнарси дисуру, амма дурариз гьякьикьатдиъ чпин душман фуж-вуш аьгъдар.   Аллагьу Тааьлайи Чан гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Дугъриданна...


Гьаму дюн’ятIан заан вуйи гъудган

Гьаму дюн’я ва вари му дюн’яйиъ айибтIан заанди ва багьалуди вуйи гъудган айин?   Имам Муслимдихьан вуйи Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ гьамци дупна: ركعتا الفجر خير من الدنيا وما فيها   «ГвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат-гъудган заанди ву гьаму...