Өвладларыныза мүсәлмән јајы бәхш един
Кимсә ушагларынын јај тәтилини һарада кечирәҹәјинә артыг гәрар вериб, кимсә бу мәсәләнин һәллини даһа да тәхирә салмағын мәнасыз олдуғуну вә “јајын јенә дә ҝәләҹәјини” баша дүшәрәк, өвладларыны тезҹә бир јердә мүәјјәнләшдирмәк истәјәрәк һәјәҹанла вурнухмаға башлајыр.
Ушаглары јајда ҝөндәрәҹәји һеч бир јери олмајан валидејнләр үчүн ушағынын доғма шәһәринин бош һәјәтләриндә ҹансыхыҹылыгдан әзијјәт чәкәҹәји вә һамынын ајрылдығыны вә тәк-тәк олдуғуну, ана-атанын исә бүтүн ҝүнү ишләдији вә она диггәт јетирмәдији чәтин бир дөвр башлајыр.
Үмумијјәтлә, ушаглар үчүн тәтилләр - бајрам, валидејнләр үчүн - баш ағрысыдыр, амма әслиндә објектив бахсаныз, бу, ушагларымызын гаршысында ачыг олан, дәрс саатларындан азадлыгдан ирәли ҝәлән имканларын парады, бајрамыдыр. Садә диллә десәк: онларын чох бош вахтлары вар вә бу бир шансдыр.
Дүнјәви ҹәмијјәтдә бөјүјән мүсәлман ушаглара нә чатмыр? Онларын ҝүндәлик һәјатларында дин чатышмыр. Һәтта әҝәр өвладларымыз әсасән мүсәлманларын јашадығы бөлҝәләрдә бөјүсәләр дә, онлар вахтларынын чох һиссәсини дүнјәви мәктәб тәһсили системинин һакимијјәти алтында кечирирләр, бу да онларын шәхси вахтларыны о гәдәр “јејир” ки, дин тәлиминә адәтән вахт галмыр. Бөјүк шәһәрләрдә ушаглар үчүн курслары олан мәдрәсә варса да, она чатмаг узун мүддәт тәләб едир – чох әлләшмәсән бир ушағы да бурахмазсан. Кичик јашајыш мәнтәгәләриндә ушаглар үчүн мәдрәсә чох вахт јохдур.
Вә бурада јај! Доггуз ајда бурахыланлары долдурмаг үчүн әла фүрсәт. Мән үмид едирәм ки, мүсәлман валидејнләр ушагларда Ислам әхлагыны инкишаф етдирмәк үчүн вахт вә имкан тапырлар. Анҹаг о, билијә әсасланмалыдыр. Имансыз инсанлар дүнјасында Исламы өзләринин шүурлу сечими кими даһа да мүдафиә етмәк үчүн ушаглара мөһкәм шәхси әгидәләр лазым олаҹагдыр. Әтрафдакы ҹәмијјәтин онлара верәҹәји суаллары ҹавабландырмаға тәдриҹән башламалары лазымдыр. Әҝәр ибтидаи мәктәб јашлы ушагларын “ана-ата белә деди” ҹавабыны вермәк имканы варса, онлар јаша долдугҹа бу ифадә артыг јерсиз олур. Вә ону дәрин шәхси әгидәләр әвәз етмәлидир. Буна ҝөрә дә, ушагларын дүнјәви тәһсилә еһтијаҹы олмасына бахмајараг, һәр һансы бир валидејн јадда сахламалыдыр ки, бизим ән ваҹиб мәгсәдимиз - Аллаһдан горхан нәсил јетишдирмәк вә онлары бу дүнјада иман ҝәтирән инсанлар кими ујғунлашдырмагдыр. Тезликлә сизин оғлан вә гызларыныз бу суаллара ҹаваб вермәли олаҹаглар: “нијә сән һиҹабсыз ҝәзә билмирсән”, “нијә намаз гылмаг лазымдыр”, “дини гајдалара әмәл етмәсән нә олаҹаг”, “ҹәннәт вә ҹәһәннәм неҹә ҝөрүнүр”, вә бир чох башгаларына. Чох кечмәдән онларын бу суаллары ҹавабландырараг һәмјашыдларына вә һәтта мүәллимләринә дәвәт етмәк имканы ачылаҹагдыр. Әҝәр онларын ҹаваблары ҹаһил оларса, бу, кичик дәвәтчиләринизи ахмаг вәзијјәтә салаҹаг, онларын динләјиҹиләрини исә Ислама чағырмајаҹаг, әксинә ондан узаглашдыраҹаг.
Ушаглара дини биликләр вермәк үчүн јај тәтилиндән истифадә етмәји ваҹиб һесаб етмәјимин бир нечә сәбәби бунлардыр. Онлара һәм динә риајәт едән достлар, һәм дә јашлы ушаглар, дәрин инамлы мүсәлманлар лазымдыр. Онлар ҝөрмәлидирләр ки, һәтта әҝәр аиләниз - шәһәринизин јеҝанә мүсәлманлары олса белә, планетдә онун өзүнүнкү олдуғу үммәт вар.
Һәм дә нәзәрә алмаг лазымдыр ки, јенијетмәлик дөврү сизин дүшүндүјүнүздән ҝәләҹәкдир ки, артыг сиз өвладынызы тәкҹә валидејн ирадәнизлә бир ҝөрмәјә мәҹбур едә билмәјәҹәксиниз вә јенијетмә һәр заманкиндән даһа ҝүҹлү олаҹаг, кәнардан тәсирләнәҹәкдир. Вә онда о гәдәр ваҹиб олаҹаг ки, сығортаныз вар - ушағын һәлә јумшаг ҝил кими олдуғу вахт алдығы елм (Ислам һаггында билик). Ҝәлин бахаг ҝөрәк ки, истираһәти мәнәви мәгсәдин јеринә јетирилмәси илә неҹә бирләшдирмәк олар.
Дүшәрҝә
Дејәк ки, сиз ушағы јајда дүшәрҝәјә гојмағы планлашдырырдыныз. Бәс сиз мүсәлман ушаг дүшәрҝәләринин олдуғуну билирсинизми? Билмирсинизсә, онда сизә јахшы хәбәр. Бунлар оғлан вә гызлар үчүн ајрылмыш белә ушаг мүәссисәләридир, орада тәрбијәчиләр дә мүвафиг ҹинсијјәтдәндир. Бу ҹүр дүшәрҝәләрин програмында үмумијјәтлә динин өјрәнилмәси, һәмчинин истираһәт, идман вә јајда ушаға лазым олан һәр шеј олур. Бурада мәнфи ҹәһәтләр одур ки, бунлар чох вахт о гәдәр дә ҹәлбедиҹи дүшәрҝәләр дејил, јәгин ки орада скутер сүрмәк, далғыҹла суја ҝирмәк, бәлкә һәтта дәниздә чиммәк вә чимәрликдә вахт кечирмәк дә олмаз, бәлкә дә екскурсијасыз кечинмәлисиниз. Үмумијјәтлә, бунлар хидмәт бахымындан чох садә дүшәрҝәләрдир. Анҹаг буна бахмајараг, өзүм репортаж һазырладығым вә ја тәрбијәчиләри илә үнсијјәт гурдуғум дүшәрҝәләрә ушаглар илдән-илә өз истәкләри илә гајыдырлар, һалбуки әввәлҹә онларын бир чоху ораја “чубуг алтында” ҝедирләр. Чох вахт валидејнләр, јај тәтилиндән сонра ушагларыны ҝери алараг онларын дүшәрҝәдән өзләри илә нә гәдәр мәнфи хүсусијјәт вә баҹарыг ҝәтирдијини кәдәрлә ҝөрүрләр. Дүшүнүрәм ки, бу јазыны охујан демәк олар ки, һәр бир валидејн “пионер” романларыны, дискотекалары вә илк гадағаларыны хатырлајыр. Беләликлә, дини дүшәрҝәдән валидејн јахшылыға доғру дәјишмиш, Аллаһ дининдә мөһкәмләнмиш вә гәлб үчүн фајдалы билик јүкү олан ушаг алаҹаг. О, буна дәјәр.
Нәнә илә бабанын јанына
Нәнәләр/бабалар - бу, әлбәттә ки, ҝөзәлдир, әҝәр (!) онлар мөмин мүсәлмандырса вә нәсилләринин мүттәги (Аллаһдан горхан) олмасыни истәјирләрсә. Онларын јај јашајыш јерләриндә ушаглар үчүн курслары олан мәсҹид варса, хүсусилә ҝөзәлдир. Проблемин әла һәллидир вә ушаглар доғмаларынын нәзарәти алтындадыр. Анҹаг тез-тез јашлы инсанлар өзләри бүтүн јајы нәвәләри илә мәшғул олмаг перспективиндән мәмнун дејилләр, һәр һалда нәвәләри бир һәфтә вә ја бүтүн јај мүддәтинә гәбул етмәк арасында фәрг вар. Дәҹәлләрә бахмаг чәтиндир вә буна ҝөрә дә ушаглар јајда кәнддә тез-тез өз ихтијарында олурлар: јахшы гидаланырлар, ҝејинирләр – лап јахшы. Һалбуки валидејнләрә елә ҝәлир ки, онлар етибарлы әлләрдәдир. Белә јај истираһәтиндән сонра ушаглар бөјүмәкдән даһа чох мәнәви ҹәһәтдән писләширләр. Буна ҝөрә дә, ушаглары тәтилә “кәндә бабанын јанына” ҝөндәрмәји гијмәтләндирәркән өз раһатлығынызы дејил, ушаглығын тез кечдијини, сизин исә өвладыныздан мүсәлман үммәтинин мөмин үзвү һазырламағы дүшүнүн. Јадыныздадырмы,”Маугли”дә ҹанавар балаларыны Шура Гајасына ҝәтирир, бүтүн сүрү ҹанавар аиләсинин нәслини неҹә бөјүтдүјүнү гијмәтләндирирди? Сиздән мөминләр ҹәмијјәти гаршысында ушағыныз үчүн сорушулаҹагдыр, амма әсас одур ки, Гијамәт ҝүнү Аллаһын һүзурунда сорушаҹаглар. Ушағыныз валидејнләринизин јанына ҝөндәрилмәсә, бәс һара ҝетмәлидирләр? Бәлкә диҝәр мүсәлман валидејнләрлә разылашыб мүсәлманларын јашадығы вә мәсҹидин олдуғу бир ев иҹарәјә ҝөтүрмәли вә јајда нөвбә илә ушаглары орада сахламалы? Јахшы, ја да һәр һалда шәһәрдә өз нәзарәти алтында сахламалы вә ҝәлән дин вә әрәб мүәллими тутмалы, һәфтәнин сонунда исә онлара әјләнҹә вә истираһәт тәшкил етмәлидир.
Мәзунијјәт
Бәлкә дә сиз өзүнүз үчүн мәзунијјәт истәјирсиниз. Анҹаг мән әминәм ки, ону ушагларла бирликдә кечирмәји планлашдырмаг лазымдыр. Бу, сизин тамамилә бир-биринизә аид ола биләҹәјиниз, јахын ола биләҹәјиниз, бир вахтлар кифајәт гәдәр вахтыныз олмајан шејләри мүзакирә едә биләҹәјиниз бир замандыр. Мәнә елә ҝәлир ки, бу, бүтүн мәшғәләләри, курслары, дәрсләри тамамилә дајандырыб садәҹә јахын вә садәҹә бирликдә олмаг лазым олан дөврдүр. Анҹаг бурада да әсас шејин мәнәви тәрбијә олдуғуну јадда сахламаг ваҹибдир. Ушагларла Аллаһа севҝи, онларын Муһәммәд үммәтинин бир һиссәси олдуглары барәдә данышмаға давам етмәк, онлара Пејғәмбәрә севҝи ашыламаг лазымдыр. Һара ҝедәҹәјинизи сечәркән, мүсәлманларын јашадығы вә мүмкүн гәдәр аз гадағанын олаҹағы бөлҝәләрә үстүнлүк вермәк даһа јахшыдыр. Ејни заманда, бирликдә вахтынызы мараглы вә әјләнҹәли един ки, ушаглар “әҹдадлары” илә истираһәтин тамамилә мәнфи, марагсыз олдуғуну дүшүнмәсинләр вә тәтилдән сонра синиф јолдашлары илә бөлүшәҹәкләри бир шеј олсун.
Беләликлә, јај ҝәлир. Вә сиз мөмин ушағынызын дүнјәви инсанларын әһатәсиндә олдуғу бир дүшәрҝәдә өзүнү неҹә һисс едәҹәјини дүшүнүрсүнүз. Бәс сизин гызыныз? Өртүклә бүтүн кәнддә тәкҹә неҹә олаҹаг? Јај истираһәтиндә јеткин оғлунуз ҹүмә ҝүнү коллектив намаза ҝетмәк үчүн һарада имкан тапаҹаг? Сәһәр намазына оғлунузу ким ојандыраҹаг? Вә илаахыр...
Ушаглара дүнјанын “ән мүсәлман” јајыны верин!
