Ана Вәтән
Вәтән севҝиси. Дејәсән аз бир мүддәтдән сонра бу ифадәни ҹәсарәтлә архаик (гәдим, көһнәлмиш) ситатлар фондуна дахил етмәк олар. Сон заманларда “бурада” де-факто һәр шејин неҹә пис, “орада” исә сон дәрәҹә јахшы олдуғу вә “әҝәр олмасајды..., онда мән чохдан лап узагларда олардым” вә бу ҹүр гохумуш сөһбәтләр, шит рәјләр ешитмәк олур.
Вә буну әсасән ҝәнҹ ушаглардан, һәр заман өлкәнин ҝүҹү чијинләриндә оланлардан, нәнә вә бабалары, сонра валидејнләри бу өлкәни онун үчүн ән чәтин дөврләрдә дизләриндән галдыранлардан ешидирик. Һалбуки, әслиндә нә дүнәнки, нә дә срағаҝүнкү јашлы нәслин һәр шеји атыб хариҹә ҝетмәсинә вә ҝүнләринин сонуна гәдәр орада раһат јашамасына һеч ким мане олмурду.
Анҹаг онлар нәдәнсә бу фүрсәтдән истифадә етмәдиләр, һалбуки истисна дејил ки, инди онлар кокосун (һиндгозунун) масајадәк салландығы вә хурма ағаҹларынын күләкдә сәс-күј салдығы јердә јашајардылар. Хејр, онлар доғулдуглары јердә вә ата-бабаларынын дәфн олундуғу јердә галмағы сечдиләр, чүнки кечмиш нәслин инсанлары үчүн Вәтән һәјат демәк иди.
Бәли, инди зумерләр (XXI әсрин әввәлиндә доғулан инсанлар) әһатәсиндә, демәк олар ки, белә метафизик (әсассыз) идеаллар һаггында данышмаг әһәмијјәтсиз вә горхулудур. Садәҹә олараг онлар месаҹымызы (фикримизи) баша дүшмәзләр. Бумерләр (гара ВМW) нәсли исә – башга шејдир. Дохсанынҹы- сыфырлы илләри ҝөрән вә һәлә дә һәр шеји атыб һараса ҝетмәк хәјалында олан инсанлар һаггында нә демәк олар?
Әфсус, мәһз бу јолла дөвләтләр, етнослар, милләтләр вә азсајлы халглар мәһв олур. Хејр, мән конформизм идејаларына гаршы дејиләм вә өзүмү ҝедонизм (һәјатын зөвг вә сәфа јаранмыш олдуғуну иддиа иедән гәдим јунан әхлаг нәзәријјәси) адептләринә (тәрәфдарларына) - бүтүн һәјаты боју зөвг алмаг вә һәр һансы бир чәтинлик вә проблемдән гачмаг истәјән инсанлара гаршы гојмурам. Инсан нәфсинин ҹәсарәтсизлији вә ән аз мүгавимәт јолуна ҹан атмасы нәзәрә алынмагла бу олдугҹа нормалдыр. Мүасир мүсәлманларын, хүсусән дә “вәтән” анлајышынын онлар үчүн һәр ил даһа чох атрофијаја уғрадығы (өлҝүнләшдији) вә выјылты јохлуға учдуғу мүасир дағыстанлыларын зеһнијјәти (дүнја дујуму) мәни даһа чох тәәҹҹүбләндирир.
Ајдындыр ки, бүтөвлүкдә өлкәмиздә олдуғу кими бөлҝәмиздә дә проблемләр олуб, вар вә чох ҝүман ки, јахын ҝәләҹәкдә дә олаҹагдыр. Ахы һеч ким дә демир ки, биз һәр шејин мави һашијәли нәлбәкидә верилдији утопик (хәјали) реаллыгда (ҝерчәкликдә) јашајырыг.
Хејр, өлкәдә проблемләр вар, онлардан бәзиләри олдугҹа ҹиддидир: бу, һәм коррупсија (мәмурларын вә иҹтимаи хадимләрин сатгынлығы, рүшвәтхорлуғу), һәм кејфијјәтли кадрларын чатышмамазлығы, бәзи бөлҝәләрдә арзу олунан һәјат сәвијјәси вә даһа чох шејдир.
Анҹаг мәсәлә башга шејдәдир: һарада һәр шеј идеалдыр? Һеч бир јердә! Биз (буну мәгаләләримдә нечә дәфә гејд етдијимин һесабыны итирмишәм) ән бөјүк ахмаглар үчүн дә мүмкүн гәдәр ачыг вә һәтта ајдын олан Дүнјанын Сону әрәфәсиндә јашајырыг вә ким дејир ки, бу ағыр, чәтин, гарма-гарышыг вахтда һарадаса јер үзүндә асан вә проблемсиз олаҹагдыр? Буну һеч ким демәјиб!
Буна ҝөрә дә өлкәдә вәзијјәтин аз-чох јахшылашдығы вә ҝәнҹләрин өзләрини реализасија етмәси үчүн перспективләрин чох олдуғу сон вахтларда белә шүарлары ешитмәк гәрибәдир.
Бәс нијә белә ачыг перспективләр вә инкишаф имканлары фонунда ҝәнҹләримиз ҹәфәнҝијјатла мәшғул олмагдан әзијјәт чәкир вә тәдриҹән вәҹдә ҝәлмиш, һәјәҹанлы меланколик (гәм ҝәтирән) сүрүсүнә чеврилир?
Һәр шеј она ҝөрәдир ки, диҝәр өлкәләрин сакинләринин һәјатыны онлајн изләмәк фүрсәтиндән бир чох “бизимкиләрин” “мүгајисә амили (сәбәби)” ојнајыр (өзүнү ҝөстәрир), јәни сәни әһатә едән һәр шеј ҝөрдүјүн вә бәнзәмәк истәдијин инсанлара бәнзәмә сүзҝәҹиндән кечир.
Гәрб мәдәнијјәти, Авропа дәјәрләри, Асија брендләри, Шәрг трендләри вә нә олурса олсун - бүтүн бунлар бир вахтлар ҝәнҹләримизин бејнинин миксеринә (арышдырыҹысына) атылмыш вә онларын илтиһаблы зеһни үчүн әсас гида һалына ҝәлән зәһәрли маддәјә уғурла бирләшдирилмишдир.
Нәтиҹә олараг: мүсәлманлар өвладлары бу ҝүн Гәрб улдузларына пәрәстиш едир, Кореја мусигисини динләјир вә Дубајдан мал сифариш едирләр, бунунла белә бурадан узаглашмағы арзулајырлар.
Онлардан бу сечимин сәбәбләри барәдә сорушсаныз, онлар сизә һәр һансы бир дәлил ҝәтирәҹәкләр, бирисиндән башга - онлар садәҹә олараг ишләмәк истәмирләр. Нә өз үзәриндә, нә дә әтрафдакы һәјаты јахшылашдырмаг үчүн, һеч олмаса сабит пул газанмаг вә киминсә көһнә бојнунда отурмамаг үчүн.
Бир мәшһур илаһијјатчынын бир вахтлар дедији кими: “Буҝүнкү ҝәнҹләр нә өјрәнмәк, нә ишләмәк, нә дә ибадәт етмәк истәмирләр, онлар өзләри нә истәдикләрини билмирләр”. Бу, сон дәрәҹә дәгиг вә чох аҹы һәгигәт иди.
Бизим “ҹәсур” ҝәнҹләримиз һәгигәтән нә өјрәнмәји, нә дә јаратмағы севир, асан газанҹ нөвләри ахтарыр, бүтүн ибадәтләри әсасән сосиал шәбәкәләрдә едирләр. Вә тәбии, һәлә ки онлары гынајанлар вар, инди олдуглары јердә һәмишә нараһат олаҹаглар.
Чыхыш јолу - отурмаг, узаг улдузларын парылтысы илә булудланмыш чәһрајы ејнәкләрини чыхармаг, “Роллтону” гулагларындан силкәләјиб атмаг вә һазырда олдуғунуз јердә реаллыгда өзүнү һәјата кечирмәк үчүн нә гәдәр имканларын олдуғуну һесабламагдыр.
Мән әминәм ки, шәхсијјәтин потенсиал инкишафы вә карјераныз (мәнсәбиниз) үчүн мөвҹуд олан бүтүн имканлардан (әслиндә онлар чохдур) сиз һәтта онларын һамысындан онда бирини дә һәјата кечирмәјә чалышмадығыныза сон дәрәҹә тәәҹҹүбләнәҹәксиниз.
Әлбәттә ки, екранын о тәрәфиндән јајымлајанларын бурада неҹә пис јашадығынызы ешидиб, һәр шеји атыб хариҹә тәләсмәк даһа асандыр. Орада сиз ән јахшы һалда (бурада олдуғундан даһа аз раһат шәраитдә) ејни мааша бәрабәр ағыр ишлә чох мәшғул олаҹагсыныз, ән пис һалда исә илләрлә јени либерал-гәрб ҹәмијјәтинә интеграсија олмаға чалышан мүавинәтдә отуран мигрантларын (ораја көчәнләрин) сыраларыны артыраҹагсыныз.
Үстәлик, хатырлатмаг лазымдыр ки, либерализм (барышдырыҹылыг, ҝүзәштә ҝетмә) јерли вәтәндашын анлајышында вә авропалыларын анлајышында - ики тамамилә фәргли дүнја ҝөрүшүдүр, онлар үчүн тәмас нөгтәләри тапмаг чох чәтиндир.
Икинҹи сечим – садәҹә олараг әлиниздә оланы вә әтрафыныздакылары гијмәтләндирмәјә башламагдыр. Өлкәниздән көчмәк әслиндә асан бир иш дејил вә тәәссүф ки, бу аддымы атанлар шүурлу шәкилдә вә чох вахт көкләрини әбәди олараг кәсирләр.
Башга өлкәјә көчәркән бүтүн нәслини өзү илә апармаға надир һалларда кимсә наил олур. Вә бу о демәкдир ки, сизин онсуз да јашлы валидејнләриниз сизинлә јалныз видео рабитә васитәси илә үнсијјәт гурараг өмүрләринин сонуну јашајаҹаглар. Бу һәмчинин ушаглыг достларына вә галан һәр шејә аиддир.
Әминәм ки, доғулдуғун јердән даһа јахшы һеч нә ола билмәз, әҝәр сән сон дәрәҹә конформлу егоист дејилсәнсә, һансы ки онун үчүн ән башлыҹасы – “мәнә јахшы вә раһат олсундур”, бунун үчүн нәдән имтина едирәмсә - әһәмијјәтсиз хырда шејләрдир.
Постскрипт (Сон сөз)
Сонда хатырлатмаг истәрдим ки, доғум јеринә бағлылыг там дәјәрли шәхсијјәтин кејфијјәтидир. Белә инсан өз нәслинә лазыми әһәмијјәт верир вә нәслинин неҹә давам едәҹәји вә үмумијјәтлә давам етдириләҹәји вә сојадыны кимин дашыјаҹағы илә марагланыр.
Бәлкә дә кимсә үчүн өз шәҹәрәсини унутмаг мәсәләләри тамамилә ваҹиб дејил вә белә инсанлара дејәҹәк сөзүм дә јохдур. Анҹаг мәним кими ајдын вәтәндашлыг мөвгеји вә ајыг дүшүнҹә илә бөјүјәнләрин һамысына дејирәм: Вәтәндә олдуғунуздан даһа чох сиз һеч бир јердә вә һеч кимә лазым олмајаҹагсыныз!
