Гадынлар нијә итаәтсиздирләр?

Гадынлар нијә итаәтсиздирләр?

Гадынлар нијә итаәтсиздирләр?

Бу ҝүн кишиләрдән арвадларынын аилә һәјатында итаәтсизлик ҝөстәрдикләри, гулаг асмадыглары вә өзбашыналыг етмәләриндән шикајәт етдикләрини тез-тез ешитмәк олур ки, бу да һәјат јолдашлары арасында тез-тез галмагаллара вә күсмәјә, инҹимәјә ҝәтириб чыхарыр. Бу, шүбһәсиз ки, никаһ телләринин мәһв едилмәсинин әсас сәбәбләриндән биридир. Аиләни мәһв едән һәр шеј исә - мүбаризә едилмәли шәрдир.

 

Буна ҝөрә бәшәријјәтин ҝөзәл јарысы нүмајәндәләринин белә давраныш сәбәбләрини анламаға чалышмағы тәклиф едирәм. Вә бу мәсәләдә аиләдә тәрбијәјә мүраҹиәт етсәк әдаләтли оларды, чүнки инсаны формалашдыран вә ону јеткин һәјатда олдуғу кими едән мәһз будур.

“Ҹүҹәләр јувада ҝөрдүкләрини мүстәгил учуша ҝедәндә едирләр” - бизим дөврүмүздә бөјүјән гызлара ҝәләҹәк әрләринә табе олмаг зәрурәти ашыланмыр.

Әксинә, еркән ушаглыгдан валидејнләр гызларынын башына шәхси уникаллыг анлајышы јеридирләр ки, бу да әтрафдакыларын һамысыны онлара хүсуси мүнасибәт, мән һәтта дејәрдим ки – һөрмәт, еһтирам ҝөстәрмәјә мәҹбур едир. Вә бунунла разылашмајан һәр кәс 1 нөмрәли дүшмән олур. Адәтән тәзә әр белә бир дүшмәнә чеврилир, Һансы ки тамамилә һаглы олараг белә “шаһзадә ханымдан” мүәјјән вәзифәләрин јеринә јетирилмәсини вә өзүнә гаршы дүзҝүн мүнасибәт ҝөзләмәјә башлајыр.

Һәјат јолдашынын тәләбләр тәгдим етдији анда (гызын доғуландан бәри онлара өјрәшмәдији) “даш гајаја раст ҝәлир” вә мөвҹуд зиддијјәтләри һәлл едә билмәјән ҝәнҹләр иҹазә вериләнләрдән Аллаһ үчүн ән мәнфур олан һәрәкәти едиб ајрылырлар. Бу, јанлыш тәрбијәнин бир тәрәфидир.

Икинҹиси, даһа аз дағыдыҹы олмајан, бир чох аналарын әрләринә лазыми һөрмәт вә итаәт етмәдән гызларына вердикләри нүмунәдир.

Гызлар ананын атаны неҹә сыхышдырмаға чалышдығыны, гәрарларындан наразылыг ҝөстәрдијини вә ја тәләбләрә табе олмадығыны ҝөрүр вә белә давранышы тәбии гәбул едәрәк “гулагларында сырға едиб сахлајырлар”. Вә артыг өз аиләсини јарадараг, бу сәһв дәјәрләри ора көчүрүрләр. Тәбии ки, бу, аиләјә фајдалы тәсир ҝөстәрмир.

Бу ҝүн гызларын - ҝәләҹәк арвад вә аналарын тәрбијәси илә бағлы ишләримиз беләдир. Вә бу, һәгигәтән кәдәрлидир.

Аилә һаггында, ону неҹә мөһкәмләндирмәк, бошанмаја јол вермәмәк вә гаршылыглы анлашма тапмаг барәдә мән тез-тез јазырам. Вә бу, тәсадүфи дејил. Чүнки аиләми чох севирәм. Хејр, јәгин дүшүндүјүнүз кими, тәкҹә өзүмүнкүнү дејил. Мән үмумијјәтлә аиләни севирәм. Ҹәмијјәтин һәр бир јаранмыш өзәјини.

Онун дағылмасы - мәним үчүн әсл фаҹиәдир. Һәтта әҝәр бу, мәним үчүн тамамилә танымадығым инсанларла баш версә белә. Чүнки мән аиләни Аллаһа ﷻ вә Муһәммәд Пејғәмбәрә ﷺ имандан сонра бу дүнјада әсас дәјәр һесаб едирәм.

Буна ҝөрә валидејнләри ушаглара лазыми диггәт ҝөстәрмәјә вә јахшы нүмунә ҝөстәрәрәк онлары дүзҝүн шәкилдә бөјүтмәјә чағырырам.

Хаһиш едирәм, оғул вә гызларынызынн сынмыш һәјатларына бахын. Онларын үстүндән тоз һиссәҹикләрини тәмизләјиб бүтүн шылтаглыгларыны јеринә јетирәрәк һәјәҹанла бөјүтдүјүнүз “шаһзадә ханым” вә ја “шаһзадәниз” үчүн белә агибәт истәјирдинизми?! Өвладларынызын евләнмәсинин јалныз шәхси һәјатларыны тәшкил етмәк ҹәһди олдуғуна разысынызмы?! Алынар - јахшыдыр, алынмаз - һәмишә ҝөзләдикләри вә һәмишә севиндикләри валидејн евинә гајыдыш. Дүшүнүрәм, һәр кәс разылашар ки, уғурсуз әрә ҝетдикдән сонра гызларын ата евинә гајытмасынын һеч бир фајдасы јохдур.

Орада онлары, әлбәттә ки, һәмишә ачыг голларла ҝөзләјирләр, амма һәр бир инсанын өз еви вә өз аиләси олмалыдыр. Вә валидејн евинә гајытмаг јалныз валидејнләрини баш чәкмәк вә севиндирмәк мәгсәди илә јахшылыг ола биләр. Галан һәр шеј - пислик вә гарышыглыгдыр вә биз мүсәлман ҹәмијјәтимиздә никаһлары мөһкәмләндирмәк үчүн чалышараг бунунла мүбаризә апармалыјыг.

Сонда бир даһа валидејнләрә мүраҹиәт етмәк истәјирәм. Хаһиш едирәм, гызларынызы итаәткар вә сөзә гулаг асан тәрбијә един, онлара аилә дәјәрләринин дүзҝүн анлајышларыны ашылајын. Вә әлбәттә, аиләдә мүнасибәт етикасына риајәт един ки, өвладлар сонрадан аиләләринә көчүрә биләҹәк әр-арвад арасындакы мүнасибәтләрин лајигли нүмунәсини ҝөрсүнләр.

Аллаһ ﷻ өвладларымызы ән јахшы шәкилдә бөјүтмәјә, аиләләримизи мөһкәмләтмәјә бизә көмәк етсин! Амин!

 

Раја Акавова

 

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


ALLAH ELÇİSİNİN ﷺ XARİCİ GÖRKƏMİ, UCA ƏXLAQI VƏ GÖZƏL XARAKTERİ

(Dаvаmı. Bаşlаnğıcı әvvәlki nömrәmizdә).   16. Peyğəmbərin ﷺ yeməkdə və yuxuda mötədilliyi (ölçülü olması).   Hər kəs bilir ki, yeməkdə ifratçılıq və həddindən artıq yuxu — hətta Quranda və hədislərdə pislənilməsəydi belə — insanı...


SUALLARINIZ

Qürbətdə vəfat etmiş şəxsin cənazəsini başqa yerə aparmaq icazəlidirmi və onun vətəninə daşınması (nəqli) üçün vəsait toplayıb yardım etmək olarımı? İbn Həcər əl-Heytəmi özünün "Tuhfət əl-Muhtac" kitabında buyurmuşdur: "Cənazəni (vəfat etdiyi yerdən) başqa bir...


МАЈАК

Бу ҝүн Мараты ушаг бағчасындан бабасы ҝөтүрдү. Демәли, евә тәләсмәјә еһтијаҹ јох иди: ҝөлҹүк бојунҹа ҝәзмәк вә чичәк кәрдиләри (ләкләри) илә бәзәдилмиш узун бир јолла ҝетмәк олар.   Ҝөлҹүјүн јанында бабанын севимли скамјасы вар. О, тез-тез тарихи китабларыны өзү илә ҝөтүрәр вә узун мүддәт...


UŞAQDAN ÜZR İSTƏMƏK LAZIMDIRMI?

Әgәr uşаq nаdinclik, dәcәllik еdibsә, özünü düzgün аpаrmаyıbsа о, mütlәq аnа vә аtаsındаn üzr istәmәlidir.   Bunu, bir qаydа оlаrаq, hеç kim şübhәyә аlmır. Аncаq vаlidеynlәrin hаqsız оlduqlаrı vәziyyәtlәr оlur. Хüsusilә uşаqlаrlа dаhа...


İMAM, HAFİZ, GÖRKƏMLİ ALİM CƏLALƏDDİN ƏS-SÜYUTİ

İmam, hafiz, mühəddis, fəqih və görkəmli alim Cəlaləddin əs-Süyuti — tam adı ilə Cəlaləddin Əbu əl-Fəzl Əbdürrəhman ibn Kamaləddin ibn Əbu Bəkr ibn Muhəmməd əl-Xuzeyri əs-Süyuti əl-Misri əş-Şafii (Allah ona rəhmət etsin) hicrətin 849-cu ilində, Rəcəb ayının bazar...