Исламда идмана пул гојмаг олармы?
Ортаја пул гојмаг гумар ојунларына аиддир, чүнки Шәриәтә ҝөрә гумар ојуну ја һәр һансы бир газанҹ әлдә едә биләҹәјиниз, ја да әксинә, бүтүн пуллары итирә биләҹәјиниз бир шејдир, јәни бунда итки риски вә газанма шансы вар. Пул гојмағын исә мәһз белә нәтиҹәси вар.
Гуранда гумар (ојуну) “мејсир”сөзү илә ифадә олунур. “Мејсир” сөзү тәрҹүмәдә “јүнҝүллүк” мәнасыны верән “јүср” сөзүндән (чүнки гумар - пул газанмағын асан јолудур) јахуд башга бир версијаја ҝөрә “сәрвәт “ мәнасыны верән “јәсар” сөзүндән ҝәлир, чүнки гумар ојунлары саһибини сәрвәтиндән мәһрум едир. Буну сүбут едән фактлар кифајәт гәдәрдир.
Ојуна пул гојмагла бағлы Шәриәт гәрары
Демәли, гумар ојунларына аид олдуғу үчүн пул гојулушу гадағандыр, онлар исә Шәриәт тәрәфиндән гадағандыр. Гуранда Аллаһ-Тәала бујурур:
(мәнасы) “Еј иман ҝәтирәнләр! Һәгигәтән, шәраб да (ағлы чашдыран һәр шеј), әл-мејсир дә (гумар ојунлары), мүшрикләрин ибадәт етдикләри бүтләр вә фал охлары да (охлара ҝөрә гәрар гәбул етмәк) шејтан әмәлиндән олан мурдар бир шејдир (онун бәзәдији ҝүнаһдыр). Бунлардан чәкинин ки, бәлкә, ниҹат тапыб хошбәхт оласыныз”. (“Әл-Маидә” сурәси: 90).
Аллаһ-Тәала бу вә сонракы ајәләрдә мүсәлманлара мүраҹиәт едәрәк сәрхош едиҹи ичкиләрин вә гумар ојунларынын зәрәрини изаһ етмәк истәјир, бүтләри вә фал охларыны исә (кафирләрин онлардан истифадә етдијини нәзәрә алараг) она ҝөрә хатырлајыр ки:
- мәстедиҹи ичкиләрин вә мејсирин онлар кими ијрәнҹ вә зәрәрли олдуғуну ҝөстәрмәк үчүн;
- сәрхош едиҹи ичкиләр вә гумар ојунларындан имтина етмәдикдә онларын һансы нәтиҹәјә ҝәтириб чыхара биләҹәјини изаһ етмәк үчүн;
- мүсәлманларын гәлбиндә бу шејләрә нифрәти ҝүҹләндирмәк үчүн;
- бу дөрд һадисәнин бир-биринә јахын олдуғуну ҝөстәрмәк үчүн.
Бу ијрәнҹликләрдән узаглашмаг үчүн мүсәлмана ҝөрәсән даһа һансы изаһат лазымдыр? Лакин Бөјүк Аллаһ она ҝөрә Мәрһәмәтлидир ки, өз бәндәләринә гајғы вә лүтф ҝәстәрир. О, бу мөвзуја гајыдыр вә онун зәрәр вә ијрәнҹлијини ајдынлашдырыр, бунунла да мүсәлманлара гајғы ҝөстәрир вә онлары доғру јола јөнәлдир:
(мәнасы): “Шејтан анҹаг ички вә гумарла араныза әдавәт вә кин салмаг, сизи Аллаһы јада салмагдан вә намаз гылмагдан ајрырмаг истәјир”. (“Әл-Маидә” сурәси: 91).
“Бу, елә бир шәкилдә өзүнү ҝөстәрир ки, инсан өз әмлакыны вә һәтта арвадыны ојнајыр вә гојур вә һәр шеји итирир”, - дејир Исмајыл Хаки бу ајәјә шәрһиндә. Бу ҝүн белә фактлар чохдур.
Гумар ојунларында бу өзүнү елә ҝөстәрир ки, галиб ҝәлән гәләбәдән зөвг алыр вә намаздан јајыныр, удузан исә һәр һансы бир јолла галиб ҝәлмәк вә гисас алмаг истәјини мәнимсәјир ки, бу да онун вә диҝәр фикирләринин арасында дурур (буна еһтирас дејирләр) вә онларнамаз гылмағы унудурлар.
Уҹа Јараданын белә изаһындан сонра башгалары буна шәрһләрдә нә дејә биләрләр? Јалныз дејиләнләри тәһлил етмәк галыр. Бу ајәләрдә Гадир Аллаһ дејир ки, гумар ојунлары вә сәрхош едиҹи ичкиләр:
- нәҹасәт, јәни натәмизлик, мурдарлыгдыр;
Белә чыхыр ки, бу ишдә иштирак едән шәхс бу мурдарлыглардан һәрфи вә мәҹази мәнада чиркләнир. Анҹаг сиздән санитарија говшағыны тәмизләмәји вә ја һәтта ораја ҝирмәји хаһиш етсәләр, һеч дә һамы да разы олмаз.
- шејтанын мәшғулијјәти вә асудә вахтыдыр;
Ахы Пејғәмбәр ﷺ Әбу Давудун ҝәтирдији һәдисдә дејир: “Ким һәр һансы бир халг кими олмаға чалышырса, о, онлардандыр”.
- Аллаһ-Тәаланы зикр етмәји һәвәсдән салыр;
Аллаһ-Тәала дејир: Аллаһы јада салмаг һәр шејдән үстүндүр.
- намаз гылмаг истәјини дәф едир,“намаз исә, - Пејғәмбәрин ﷺ дедији кими, - Ҹәннәтин ачарыдыр”.
Дүшүнүрәм ки, башланғыҹда гејд етдијимиз гардашлара верилән тәлимат вә сүбутлар кифајәтдир вә онлар гумарын нәјә сәбәб олдуғуну баша дүшәрләр. Шүбһә едәнләр үчүн исә ашағыдакылары әлавә едирик.
Гумар ојунларынын гадаған едилмәси сәбәби
Шәфии мәзһәбинин бөјүк алими Ибн Һәҹәр Әл-Һәјтәми бу ҝүнаһы өзүнүн “Бөјүк ҝүнаһлар етмәкдән чәкиндирән дәлилләр” адлы бөјүк ҝүнаһлар топлусуна дахил етмишдир. Бу топлуда о јазыр ки, гумар ојунларынын гадаған едилмәсинин сәбәби Гуранын ашағыдакы ајәсинин онлара аид олмасыдыр:
(мәнасы): “Бир-биринизин малларыны һаггыныз олмадығы һалда (һарам јолла) јемәјин (алмајын)”. (“әл-Бәгәрә” сурәси: 188).
Сөзүҝедән алимин буна шәрһдә дедији кими (Исмајыл Хаки (“Руһул бәјан”, сәһ. 375), бу ајә гумар ојунларынын гадаған едилмәсинә әсас дәлилдир.
Һәмчинин гумар ојунларына Һәвли бинт Самир Әл-Әнсаридән өтүрүлән һәдис дә аиддир, бурада билдирилир ки, о, Аллаһ Рәсулунун белә дедијини ешитмишдир:
“Һәгигәтән, елә инсанлар вар ки, Аллаһ әмлакындан (мүсәлманларын иҹтимаи малы олан вәсаитдән) налајиг тәрздә истифадә едирләр (һаггы олмадан бу малы мәнимсәјирләр), лакин Мәһшәр Ҝүнү онлара Од чатаҹагдыр!” (Бухари, 3118).
Гумар һәвәскарларыны бу вәрдишдән узаглашдырмаға мәҹбур етмәли олан даһа бир дәлил Имам Бухаринин Әбу Һүрејрәдән нәгл етдији һәдисдир, она әсасән Пејғәмбәр ﷺ демишдир:
“Јолдашына: “Ҝәл сәнинлә гумар ојнајым”, - дејән кәс сәдәгә версин”. (Бухари, 4860 вә Мүслим, 1647). Сөһбәт ондан ҝедир ки, јолдашына белә бир тәклиф верән шәхс ҝүнаһынын бағышланмасы үчүн сәдәгә вермәлидир.
Аллаһ-Тәала бу һәрәкәтә о гәдәр нифрәт едир ки, Пејғәмбәр ﷺ садәҹә олараг гумар ојнамаға чағырыша ҝөрә ҹәримә кими сәдәгә вермәји бујурур. Әҝәр тәкҹә һәрәкәтләрлә дәстәкләнмәјән садә сөзләр (гумар ојнамаға тәклиф) үчүн ҹәримә өдәмәк вә сәдәгә вермәк тәләб олунурса, онда бу ҝүнаһын бирбаша төрәдилмәсинә ҝөрә ҹәза нә олаҹагдыр?
Белә ки, әзиз дин гардашларымыз, әввәлки дөрд маддәјә бу һәрәкәтин мәнфилијинин даһа ики бәндини әлавә едә биләрсиниз:
- азартла газанылан әмлак һарамдыр вә ондан истифадә етмәк олмаз, чүнки Пејғәмбәр ﷺ дејир: “Һарам тикә јејән од парчасы јејәр”.
- һәрәкәтләрлә дәстәкләнмәјән чағырыш ҹәримә өдәнилмәсини тәләб едир.
Рәвајәт олунуб ки, сәһабәләр дөврүндә бир нәфәр башга бир шәхслә мәрҹ чәкир ки, мүәјјән мәбләғ пул үчүн филан гәдәр јумурта јејәр. Буну ешидән Пејғәмбәрин сәһабәси Әли дејир: “Бу, гумар ојунудур”.
Һәмчинин Ибну Сириндән нәгл олунуб ки, Шәриәт тәрәфиндән иҹазә вериләнләрдән, мәсәлән, тиҹарәт, өтүб кечмә ат јарышлары (Шәриәт тәрәфиндән мүәјјән едилмиш шәртләрә риајәт етмәклә) башга риск олан һәр шеј -гумар ојунудур.
Беләликлә, јекунлашдырмаг олар. Ојуна пул гојмаг гумардыр, гумар исә Гуран вә Сүннә тәрәфиндән гадағандыр (һарамдыр). Һарамын сәбәби бунун иҹазә верилмәјән газанҹ олмасыдыр. Гадағанын һикмәти будур ки, бу, мүсәлманларын гумар ојунларынын ҝәтирдији бүтүн мәнфи шејләрдән горунмасыдыр.
Аллаһ мүсәлманларын гәлбини һәгигәти гәбул етмәк үчүн ачсын вә онлары шејтан вәсвәсәләриндән горусун.
