Бәраәт ҝеҹәсини неҹә кечирмәли?
Бу ајын фәзиләтләри һаггында чохлу һәдис вар. Анҹаг бу ај онунла диггәтәлајигдир ки, орта ҝеҹәси хүсусидир, ајрыдыр, бу ҝеҹә Бәраәт адланыр, орижиналда әрәбҹә “лејләтүл- Бәраәһ”. Вә әрәбҹәдән тәрҹүмәдә “әлагәси олмама”, “там ајрылма”, “тәмизләнмә”, “азад олма” мәналарыны верир. Бәраәт ҝеҹәси Шәбан ајынын 14-дән 15-нә кечән ҝеҹәјә, диҝәр варианта ҝөрә Шәбанын 15- дән 16-на дүшүр.
Бәраәт ҝеҹәсинин фәзиләти
Мүәз бин Ҹәбәлдән нәгл олунур ки, Пејғәмбәр ﷺ демишдир: “Мүтәал Танры ҝеҹә Шәбан ајынын ортасында Өз бәндәләринә мүраҹиәт едир вә јер үзүнүн бүтүн сакинләрини бағышлајыр, бүтпәрәстдән вә өз гардашы илә сөјүшүб күсүшән ја да үрәјиндә она аҹыг вә кин сахлајан адамдан башга”. (Һәдиси вермишдир әл-Бејһәки “Шүәбүл-иман”да, № 3674; әт-Тәбрани “әл-Муҹәм әлкәбир”дә, № 215 вә “әл-Муҹәм әловсәт”дә, № 6967; вә Ибну Һиббан “әз-Зәваид”дә).
Буна охшар һәдис имам Ибн Мәҹәнин топлусунда да ҝәтирилир, лакин артыг Әбу Муса әл-Әшаридән: “Бөјүк Аллаһ ҝеҹә Шәбан ајынын ортасында Өз бәндәләринә мүраҹиәт едир вә јер үзүнүн бүтүн сакинләрини бағышлајыр, бүтпәрәстдән вә өз гардашы илә сөјүшүб күсүшән ја да үрәјиндә она аҹыг вә кин сахлајан адамдан башга”. Аллаһ Елчисинин зөвҹәси Ајишәдән нәгл олунур, о демишдир ки, Рәсулүллаһ ﷺ она демишдир: “Һәгигәтән, бу ҝеҹә Аллаһ Бану Кәлб тајфасы гојунларынын јунунда түкләрин сајы гәдәр Өз бәндәләрини Ҹәһәннәмдән азад едир”. (Һәдиси чатдырмышлар әт-Тирмизи, Ибну Мәҹә, имам Әһмәд, Ибну Әбу Шәјбә, әл-Бејһәки, әл-Бәһави, Исһаг бин Рәһавиһ, әд-Дәјләми).
Һәмчинин имам әш-Шәфии демишдир: “Бизә ҝәлиб чатмышдыр ки, бәндәнин јалварышы беш ҝеҹәдә гәбул олунур: ҹүмә ҝеҹәси, “ид әл-фитр” бајрамына (Оруҹлуг бајрамына) кечән ҝеҹә вә “ид әләдһа”ја (Гурбан бајрамына) кечән ҝеҹә, Рәҹәб ајынын биринҹи ҝеҹәсиндә вә Шәбан ајынын ортанҹы ҝеҹәсиндә”. (“әл-Үмм, 1/264; “Мүғнил-мүһтәҹ илә марифәтиәл-фәзил-минһаҹ”, 4/130)
Бу ҝеҹәни неҹә кечирмәк лазымдыр?
Бәраәт ҝеҹәсини Уҹа Аллаһа ибадәтә һәср еләмәк јахшыдыр. Витр, тәһәҹҹүд кими сүннәт намазлары вә садәҹә олараг арзуолунан намазы (мүтләг) јеринә јетирмәлидир. Әҝәр киминсә бурахылмыш намазлары варса, әлбәттә ки, илк нөвбәдә онлары әвәз етмәк лазымдыр. Даһа чох зикр, Аллаһын Пејғәмбәринә салават охумалы, өз вирдләрини сөјләмәлидир. Бу ҝеҹә һәм дә онунла диггәтәлајиг вә чох мараглыдыр ки, онда хүсусилә дуа гәбул олунур.
Өз јалварышларында Аллаһ ﷻ ондан хаһиш едиләни верәҹәк шансыны даһа да артырмаг үчүн материалда хатырланан төвсијәләрә риајәт етмәк јахшыдыр: Аллаһ-тәаладан неҹә риҹа етмәли ки, јалварыш гәбул олунсун? Ән башлыҹасы, бу ҝеҹә јатмамалы, Аллаһ-тәалаја ибадәт етмәлидир, чүнки бизләрдән һеч ким билмир ки, бу дүнјада она даһа нә гәдәр јашамаға галыб, о, бир дә ҝәлән Бәраәт ҝеҹәсинә гәдәр јашаја биләрми? Әҝәр иш јахуд даһа диҝәр амилләр (сәбәбләр) бу ҝеҹәни ајыглыгда вә Уҹа Аллаһа ибадәтдә кечирмәјә имкан вермирсә, онда һеч олмаса мәсҹидә ҝедиб орада етикафа нијјәтлә јатмаға чалышын.
Бир чох илаһијјатчылар бу ҝеҹә “Јасин” сурәсини үч дәфә охумағы даһа јахшы билирләр (үстүн тутурлар). Биринҹи дәфә ону нијјәтлә вә Аллаһ-тәалаја үмидлә охујурлар ки, О, сәнин өмрүнү узадар, икинҹи дәфә – Ондан башга кимәсә еһтијаҹдан сәни горусун, вә үчүнҹү дәфә – Аллаһ ﷻ бәла, фәлакәт вә изтираблардан горусун. Һәр “Јасиндән” сонра Бөјүк Аллаһа ашағыдакы јалварышла мүраҹиәт етмәк төвсијә олунур: “Бу дүнјада һамыја рәһмли, Ахирәтдә исә анҹаг иман ҝәтирәнләрә мәрһәмәтли олан Аллаһын ады илә! Ја Аллаһ, еј башгаларынын мәрһәмәтинә еһтијаҹы олмајан Мәрһәмәт Саһиби, еј Ҹәлал вә Сәхавәт Саһиби, еј бүтүн немәтләрин Саһиби! Сәндән башга ситајиш етмәли танры јохдур. Сәндән көмәк диләјәнләрә Сән көмәк едирсән, Сәндән мүдафиә истәјәнләри мүдафиә едирсән, тәһлүкәјә уғрајанлар гачыб Сәнин јанына ҝәлирләр, Сән тәһлүкәсизлијә ҹан атанларын тәһлүкәсизлијисән.
Әҝәр Сән мәни (бизи) китаблар анасына јолуну азмыш (лар), мәһрум олмуш (лар), говулмуш (лар), јохсул (лар) јазмысанса, ја Аллаһ, Сәнин мәрһәмәтинлә мәним (бизим) јанылмағым (ыз), мәһрумлуғум (уз), говулмағым (ыз), јохсуллуғум (уз) һаггында јазыны поз вә мәни (бизи) Лөвһи-Мәһфузда әхлаглылар, кимә немәтләр ҝенишләнибсә вә кимә хејирхаһ ишләр ҝөрмәкдә шәраит јарадырларса, онларын сајында јаз. Мүһәммәд Пејғәмбәрин дилиндә назил олмуш өз Китабында сән демисән, вә Сәнин сөзүн һәгигидир: Аллаһ истәдијини позур вә истәдијини сахлајыр, вә Лөвһи-Мәһфуз Аллаһдадыр. Ја Аллаһ! Сәнин ән Бөјүк Мәрһәмәтинин тәзаһүрү шәрәфинә Шәбанын ортанҹы ҝеҹәсиндә мәним (бизим) билдијим (из) вә билмәдијим (из) бәлалардан мәни (бизи) гору. Сән – Әзәмәтли вә Сәхавәтлисән.
МҮҺӘММӘД-АМИН МӘҺӘММӘДРӘСУЛОВ
