Вахты ҝәлмәдими?
Вахты ҝәлмәдими?
әввәли гәзетин өтән сајында
Фүзејл намазыны гуртарана кими ҝөзләдикдән сонра деди: “Тәәҹҹүблүдүр! Раст ҝәлмәјән ики зиддијјәт, - оруҹ вә гарәтчилик, намаз вә инсанлара зүлм”. Фүзејл она деди: “Мәнә Гурандан нәсә охумазсанмы?” Вә јолчу охуду (мәнасы): “Ҝүнаһларыны етираф едән башга адамлар да вар.
Онлар јахшы әмәлләри пис әмәлләрлә гарышдырмышлар. Ола билсин ки, Аллаһ онларын төвбәләрини гәбул етсин. Һәгигәтән, Аллаһ Бағышлајан вә Рәһм едәндир” (“Әт-Төвбә” сурәси, ајә 102). Бу ајәни ешидәндә Фүзејл фикрә ҝетди. Дејирләр ки, һәлә ҝәнҹлијиндә Фүзејлин јахшы хасијјәти вармыш. Гарәтчилик етсә дә, һеч вахт гадынларын малыны алмаз вә адамларын малыны бүтүнлүклә алмазды. Ибн Ијәз онлара бир аз мал гојарду ки, бунунла онлар алвер едиб јашамаг үчүн газансынлар. Ондан савајы, Фүзејлин јахшы бир адәти варды: онлар кимдән нә ҝөтүрүб кимә вердикләрини јазырды. Һәм дә нәгл олунур ки, ҝәнҹлијиндә Фүзејл бир гыза дәлиҹәсинә ашиг олмушду. Таладыгларынын һамысыны она хәрҹләјәрди. О, ҝеҹәләр күчәләри ҝәзир вә гыза олан ҝүҹлү севҝисиндән ағлајырды. Белә ҝеҹәләрин бириндә о, Гурандан ајә охујан сәс ешидир (мәнасы): “Аллаһын адыны зикр едәндә иман ҝәтирәнләрин гәлбләринин јумшалмасы вахты ҝәлиб чатмадымы...” (“Әл-Һәдид” сурәси, ајә 16). Бу сөзләр Фүзејлин гәлбинә дүшүб она чох бөјүк тәсир ҝөстәрди. Сонра һәмин сәс деди: “Ја Фүзејл, нә вахта гәдәр сән гулдурлуг едиб инсанлара зүлм едәҹәксән? Мәҝәр сәнин төвбә етмәк вахтын ҝәлиб чатмајыбмы”. Бу сөзләри ешидәндә бу заман диварда олан Фүзејл орадан јыхылды вә деди: “Бәли, вахт ҝәлиб чатмышдыр!” Дәриндән пешмачылыг чәкәрәк вә әмәлләриндән сәмими төвбә едәрәк Фүзејл дүшүнҹәләр ичиндә күчә илә ҝедирди. О, тәк галыб һәр шеји неҹә дүзәлтмәји фикирләшмәк истәјирди. Бирдән о, пычылты ешитди. Бу, ҝизләнмиш јолчуларын сәсләри иди. Онлардан бириләри дејирди ки, даһа да ирәли ҝетмәк лазымдыр. Диҝәрләри етираз едирдиләр ки, буну еләмәк лазым дејил, чүнки јолда гулдур Фүзејл раст ҝәлә биләр. Онларын сөһбәтини ешидиб Фүзејл уҹадан деди: “Севинин! Һәгигәтән, Фүзејл төвбә едиб бу ишдән әл чәкди”. Бундан сонра Фүзејл адамлара борҹларынын әвәзини вермәјә башлады. Дедијимиз кими, о, кимдән вә нә алдығыны јазырды. Буна әсасән о, адамлары тапыр, имкан дахилиндә онларын малыны гајтарыр вә үзр истәјирди. Онун сәмимилијини вә инадыны ҝөрән адамлар ону бағышлајырдылар. Беләҹә о, һәр гарәт олунмушун јанына ҝедирди. Елә бу мәгсәдлә Абивәрд шәһәриндә јашајан бир јәһудинин јанына ҝәлир. Бу јәһуди Фүзејли тәһгир етмәк истәјир. О, өз достларына деди: “Бу ҝүн биз Муһәммәд үммәтиндән бир адамы лаға гојаҹағыг”. Вә Фүзејл ондан үзр истәјәндә јәһуди деди: “Сән истәјирсән ки, мән сәни бағышлајым? Онда бу гуму бурадан ҝөтүр”, - вә гум тәпәсини ҝөстәрди. Фүзејл разылашыб јаваш-јаваш гуму бурадан дашымаға башлады. О, билирди ки, буна ҝүҹү чатмаз, анҹаг јәһуди буну бағышламаг шәрти гојдуғундан Фүзејл баҹардығы гәдәр гум дашымаг гәрарына ҝәлди. Беләҹә о, сүбһ ачылана гәдәр ишләди, бирдән һараданса нагафил күләк әсиб бүтүн гуму о тәрәфә апарды. Сәһәр ачыланда јәһуди ҝәлиб чох тәәҹҹүбләнди. Буна бахмајараг о, Фүзејли бағышламады. О, деди: “Мән анд ичмишәм ки, мүтләг сәндән борҹуму алым. Мадам ки сәндә һеч нә јохдур, онда далымҹа ҝәл”. Онлар бирликдә јәһудинин евинә ҝетдиләр. Орада јәһуди деди: “Јастығымын алтындан гызыл пуллары ҝөтүрүб мәнә вер ки, андым позулмасын вә мән сәни бағышлајым”. Онун бујурдуғу кими, Фүзејл әлини јастығын алтына салыб динарлары орадан ҝөтүрүр вә јәһудијә верир. Фүзејл динарлары ҝөтүрүб јәһудинин әлинә гојанда о, чох тәәҹҹүбләнди! Јәһуди деди: “Мәнә Исламы гәбул етмәји тәклиф ет!”. Фүзејл неҹә шәһадәт сөјләмәји јәһудијә өјрәтди вә о, Исламы гәбул етди. Сонра јәһуди сорушду: “Билирсән нијә сәнин динини гәбул етдим?” Фүзејл ҹаваб верди ки, бунун сәбәбини билмир. Јәһуди деди: “Бу ҝүнә кими мән билмирдим Ислам һәгигәтдир јохса јох. Бу ҝүн мән баша дүшдүм ки бу, шүбһә олмајан һәгигәтдир. Мән Төвратда охумушам ки, Аллаһ-Тәала төвбәсини гәбул едәнин әлиндә торпаг да гызыла дөнәр. Вә мән сәнин төвбәни сынадым. Мән јастығын алтына бир овуҹ торпаг гојмушдум, вә сәнин әлләриндә о гызыла дөндү. Вә мән баша дүшдүм ки, сәнин төвбән гәбул олунуб вә Ислам – һәгиги диндир. Буна ҝөрә дә мән мүсәлман олдум”.
Фүзејл бин Ијәз төвбәдән сонра ҝөркәмли алим олду. О, Мәккәјә көчдү. Орада о заманын бөјүк Ислам алимләринин дәрсләриндә олду, имам Һәнифә вә диҝәр бөјүк алимләрлә достлашды. Сонралар Фүзејл елә сәвијјәли алим олду ки, онун дәрсләринә Мәккә сакинләри топлашыр, онунла һөкмдарлар мәсләһәтләширди, вә о, өз зәманәсинин ән јахшы инсанларындан бири олду. Аллаһ-Тәаланын өз бәндәләринә мәрһәмәти неҹә бөјүкдүр! Бахын ҝөрүн ки, төвбәдән сонра инсанын өмрү неҹә дәјишир. Ахы, ајәдә дејилмишдир ки, Аллаһ-Тәала төвбә едәнләри нәинки бағышлајыр, һәм дә онлара мәрһәмәт ҝөстәрир. Дәриндән фикирләшмәк вахты дејилми, әзиз гардаш вә баҹылар? Пис әмәлләрдән әл чәкиб нәјин наминә јарандығымыз: Рәббијә ибадәт етмәк вахтымыз ҝәлиб чатмајыбмы? Чүнки Аллаһ-Тәала нә вахт төвбә едәҹәјимизи ҝөзләјир ки, һәр ики дүнјада бизи немәтләрлә севиндирсин!
