Ҝәнҹ нәслин тәрбијәси

Ҝәнҹ нәслин тәрбијәси

Исламда ҝәнҹ нәслин тәрбијәси чох ваҹиб рол ојнајыр. Мәлум олдуғу кими, тәрбијә – ушағын тамдәјәрлилијә вә камиллијә апаран тәдриҹи, аддымбаадым инкишафыдыр. О, физики (ҹисмани), әгли, зеһни, мәнәви-әхлаги вә руһи саһәләри еһтива едир. Ушаға јахшы тәһсил вермәк дә аз әһәмијјәтли дејил.

 

Лакин бу – һәјат биликләринә аид тәрбијә мәдәнијјәтинин јалныз бир һиссәсидир. Аллаһ Рәсулу ﷺ дејәрди ки, һамымыз мәсулијјәтимиз алтында олан адамларын тәрбијәси илә мәшғул олмалыјыг. “Сизләрдән һәр бириниз нахырчыдыр, вә сиздән һәр бириниз нахырыныз үчүн ҹавабдеһдир...” (әл-Бухари, Мүслим). Гурани-кәримдә исә мөминләрин өз аиләсини тәрбијәләндирмәјә аид онларын мәсулијјәтини изаһ едән чағырыш ҝәтирилир (мәнасы): “Еј иман ҝәтирәнләр! Өзүнүзү вә әһли-әјалынызы Оддан горујун...” (“Әт-Тәһрим” сурәси, ајә 6). Башга ҹүр десәк, Аллаһ-Тәаланын ризасына сәбәб олана тәһрик един, вә онлары Онун гәзәбиндән сагындырын, чәкиндирин. Өвладларымызы тәрбијә едәрәк мәҝәр биз буну етмирикми? Лакин ушаглар мәсләһәтләримизи гулаг ардына вуранда вә ја тапшырығы јеринә јетирмәјәндә биз тез-тез јалныз наразылығымызы ҝөстәририк. Вә онлар сөзүмүзә гулаг асанда, хаһишләримизә диггәтли оланда вә онлара гадаған олунмуш ишләри ҝөрмәјәндә разылығымызы билдирир, онлары тәрифләјир вә һәдијјә веририк.Ушаглар Аллаһ-Тәаланын јасагларына етинасызлыг ҝөстәрәндә вә ја, әксинә, Онун әмрләринә әмәл едәндә дә реаксијамыз, ҹавабымыз ејни вә һәтта артыг дәрәҹәдә олмалыдыр. Рәсулүллаһ ﷺ демишдир: “Атанын өз өвладына верә биләҹәји ән гијмәтли һәдијјә – јахшы тәрбијәдир” (әт-Тирмизи). Бу исә о демәкдир ки, - бу мәсәләјә биз там мәсулијјәтлә јанашмалыјыг. Илк нөвбәдә шәхси нүмунә илә тәрбијәләндирмәк лазымдыр. Әрәб зәрб-мәсәлиндә дејилир: ушаг өз валидејнләринин габағында бош бошгабдыр: ораја нә гојсан, о да олаҹагдыр. Валидејнләр – јамсыламаг, охшамаг, тәглид етмәк үчүн модел, нүмунәдир. Истәсәниз дә, истәмәсиз дә, өвладлар һәрәкәтләримизи, рәфтарымызы, әхлагымызы јамсылајырлар. Әҝәр биз онлары салеһликдә тәрбијәләндирмәк истәјириксә, онда биз өзүмүз дә салеһ олмалы, сагындырма вә ја өјүд-нәсиһәт сөзләри илә мәһдудлашмамалыјыг.

 

Мүһәммәд Гаһибли

2026-11-01 (Джумадул авваль 1448 г) №11.


Peyğəmbərin ﷺ bəzi möcüzələri haqqında daha ətraflı

(Davamı. Başlanğıcı əvvəlki nönrəmizdə).   Peyğəmbərin ﷺ duası sayəsində yeməyin bərəkətlənməsi   Cabirdən rəvayət edilən səhih hədisdə, əl-Buxari və Müslimin rəvayətinə əsasən, belə deyilir: «Müsəlmanlar Mədinənin ətrafında xəndək qazdıqları gün mən Allahın...


Müsəlman qadınlarını niyə «əzilmiş qadınlar» hesab edirlər?

Mərhəmət, şəfqət və başqasının halına acımaq insanın, o cümlədən müsəlmanın əsas xüsusiyyətlərindəndir. Lakin müasir dünyada «zəhərli mərhəmət» adlandırılan bir anlayış meydana çıxıb. Bu zaman insanlara qeyri-adi və anlaşılmaz görünən həyat...


Кулинaријaнын сирлəри

Јaј јaғышлы кeчирди. Бу дəфə дə Мaрaт бaбaсы илə ҝəзинтијə чыxa билмəди.   Oјундaн сoнрa бүтүн oјунҹaглaр aртыг өз јeрлəринə јығылмышды. Мaрaт бaбaсы илə бирликдə мaрaглы һeкaјəлəр oxумуш, eвин һəр күнҹүнү aрaшдырмышды. Aртыг дaрыxмaғa бaшлaмышды. Бунa ҝөрə дə мəтбəxə, aнaсынын јaнынa ҝeтди....


Tövbə edir, sonra yenə günahlar edirik…

(Davamı. Başlanğıcı əvvəlki nönrəmizdə).   İnsanların haqları ilə bağlı günahlar   Maddi zərər Maddi zərər oğurluq, başqasının malını zorla ələ keçirmək, dələduzluq, saxta və keyfiyyətsiz məhsulların, o cümlədən saxta pulun hazırlanması və yayılması, başqasının...


Јoрғунлуг — aилə xoшбəxтлијинин əсaс дүшмəни

Һaмымыз билирик ки, əр-aрвaд aрaсындa aһəнҝдaр мүнaсибəтлəр тəсaдүфəн јaрaнмыр. Сəмими сөһбəтлəрин, мeһрибaн тəбəссүмлəрин вə исти aилə axшaмлaрынын aрxaсындa бир-бирини aнлaмaг, бaғышлaмaг вə руһлaндырмaг бaҹaрығы дaјaныр.   Eвлилик дaим өз үзəриндə чaлышмaғы тəлəб eдир. Лaкин бəзəн прoблeм...