Ҝәнҹ нәслин тәрбијәси

Ҝәнҹ нәслин тәрбијәси

Исламда ҝәнҹ нәслин тәрбијәси чох ваҹиб рол ојнајыр. Мәлум олдуғу кими, тәрбијә – ушағын тамдәјәрлилијә вә камиллијә апаран тәдриҹи, аддымбаадым инкишафыдыр. О, физики (ҹисмани), әгли, зеһни, мәнәви-әхлаги вә руһи саһәләри еһтива едир. Ушаға јахшы тәһсил вермәк дә аз әһәмијјәтли дејил.

 

Лакин бу – һәјат биликләринә аид тәрбијә мәдәнијјәтинин јалныз бир һиссәсидир. Аллаһ Рәсулу ﷺ дејәрди ки, һамымыз мәсулијјәтимиз алтында олан адамларын тәрбијәси илә мәшғул олмалыјыг. “Сизләрдән һәр бириниз нахырчыдыр, вә сиздән һәр бириниз нахырыныз үчүн ҹавабдеһдир...” (әл-Бухари, Мүслим). Гурани-кәримдә исә мөминләрин өз аиләсини тәрбијәләндирмәјә аид онларын мәсулијјәтини изаһ едән чағырыш ҝәтирилир (мәнасы): “Еј иман ҝәтирәнләр! Өзүнүзү вә әһли-әјалынызы Оддан горујун...” (“Әт-Тәһрим” сурәси, ајә 6). Башга ҹүр десәк, Аллаһ-Тәаланын ризасына сәбәб олана тәһрик един, вә онлары Онун гәзәбиндән сагындырын, чәкиндирин. Өвладларымызы тәрбијә едәрәк мәҝәр биз буну етмирикми? Лакин ушаглар мәсләһәтләримизи гулаг ардына вуранда вә ја тапшырығы јеринә јетирмәјәндә биз тез-тез јалныз наразылығымызы ҝөстәририк. Вә онлар сөзүмүзә гулаг асанда, хаһишләримизә диггәтли оланда вә онлара гадаған олунмуш ишләри ҝөрмәјәндә разылығымызы билдирир, онлары тәрифләјир вә һәдијјә веририк.Ушаглар Аллаһ-Тәаланын јасагларына етинасызлыг ҝөстәрәндә вә ја, әксинә, Онун әмрләринә әмәл едәндә дә реаксијамыз, ҹавабымыз ејни вә һәтта артыг дәрәҹәдә олмалыдыр. Рәсулүллаһ ﷺ демишдир: “Атанын өз өвладына верә биләҹәји ән гијмәтли һәдијјә – јахшы тәрбијәдир” (әт-Тирмизи). Бу исә о демәкдир ки, - бу мәсәләјә биз там мәсулијјәтлә јанашмалыјыг. Илк нөвбәдә шәхси нүмунә илә тәрбијәләндирмәк лазымдыр. Әрәб зәрб-мәсәлиндә дејилир: ушаг өз валидејнләринин габағында бош бошгабдыр: ораја нә гојсан, о да олаҹагдыр. Валидејнләр – јамсыламаг, охшамаг, тәглид етмәк үчүн модел, нүмунәдир. Истәсәниз дә, истәмәсиз дә, өвладлар һәрәкәтләримизи, рәфтарымызы, әхлагымызы јамсылајырлар. Әҝәр биз онлары салеһликдә тәрбијәләндирмәк истәјириксә, онда биз өзүмүз дә салеһ олмалы, сагындырма вә ја өјүд-нәсиһәт сөзләри илә мәһдудлашмамалыјыг.

 

Мүһәммәд Гаһибли

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №7.


Kəbəni kim dağıtmağa cürət edəcək?

Kəbə İslamın ən böyük nişanələrindən biridir. Hər bir müsəlman ömründə heç olmasa bir dəfə bu müqəddəs məkanı ziyarət etməyi arzulayır. Məscidül-Həram, onun içərisində yerləşən Kəbə və Mədinədəki Peyğəmbər ﷺ məscidi müsəlmanlar...


Qadını öz razılığı olmadan ərə vermək olarmı?

Əgər qadın bakirədirsə, onun atası, yaxud atası olmadıqda ata tərəfdən babası, onu özünə münasib hesab etdiyi bir şəxslə evlənməyə məcbur edə bilər. Lakin bunun üçün üç şərtin yerinə yetirilməsi vacibdir:   1) Qızla onun vəlisi (atası və ya ata...


İslamda valyuta mübadiləsi

Ислaм һүгугу тeрминo-лoҝијaсындa "сəрф" дeдикдə, мүгaвилə тəрəфлəринин һəр биринин өзүндə oлaн пул вə јa гијмəтли вaситəни диҝəр тəрəфин пул вə јa гијмəтли вaситəси илə дəјишмəси, јəни пулун пулa сaтылмaсы (мүбaдилə eдилмəси) нəзəрдə тутулур.   "Гијмəтли вaситəлəр" вə "пул" дeдикдə динaрлaр...


Шeјx Бəһaəддин Нəгшбəнди

Бəһaəддин 700 ил əввəл, тəxминəн 1318-ҹи илдə, Мəһəррəм aјынын 14-дə пeшəкaр тaҹир-тaҹик aилəсиндə, Буxaрaнын јaxынлығындaкы Гəсри-Һиндувaн кəндиндə aнaдaн oлмушдур. Oнун aтaсы вə бaбaсы мүттəги (Aллaһдaн гoрxaн) инсaнлaр иди. Oнлaр бүтүн өмүрлəрини тəсəввүф јoлунa һəср eтмиш вə һaлaл зəһмəтлə рузи...


SUALLARINIZ

Өз кəндиндə мəсҹид јoxдурсa, гoншу кəндə исə мəшғулијјəт (чoбaн ишлəдији үчүн) сəбəбиндəн ҝeтмəк гəтијјəн мүмкүн дeјилсə, ҹүмə нaмaзыны тəрк eтмəк oлaрмы? Имaм Ибн Һəҹəр əл-Һeјтəми «Туһфəтул-Муһтaҹ» əсəриндə јaзыр: “Киши ҹүмə нaмaзыны јaлныз ҹүмə нaмaзынын гылындығы јeрдə oлдуғу...