Ҝәнҹ нәслин тәрбијәси

Ҝәнҹ нәслин тәрбијәси

Исламда ҝәнҹ нәслин тәрбијәси чох ваҹиб рол ојнајыр. Мәлум олдуғу кими, тәрбијә – ушағын тамдәјәрлилијә вә камиллијә апаран тәдриҹи, аддымбаадым инкишафыдыр. О, физики (ҹисмани), әгли, зеһни, мәнәви-әхлаги вә руһи саһәләри еһтива едир. Ушаға јахшы тәһсил вермәк дә аз әһәмијјәтли дејил.

 

Лакин бу – һәјат биликләринә аид тәрбијә мәдәнијјәтинин јалныз бир һиссәсидир. Аллаһ Рәсулу ﷺ дејәрди ки, һамымыз мәсулијјәтимиз алтында олан адамларын тәрбијәси илә мәшғул олмалыјыг. “Сизләрдән һәр бириниз нахырчыдыр, вә сиздән һәр бириниз нахырыныз үчүн ҹавабдеһдир...” (әл-Бухари, Мүслим). Гурани-кәримдә исә мөминләрин өз аиләсини тәрбијәләндирмәјә аид онларын мәсулијјәтини изаһ едән чағырыш ҝәтирилир (мәнасы): “Еј иман ҝәтирәнләр! Өзүнүзү вә әһли-әјалынызы Оддан горујун...” (“Әт-Тәһрим” сурәси, ајә 6). Башга ҹүр десәк, Аллаһ-Тәаланын ризасына сәбәб олана тәһрик един, вә онлары Онун гәзәбиндән сагындырын, чәкиндирин. Өвладларымызы тәрбијә едәрәк мәҝәр биз буну етмирикми? Лакин ушаглар мәсләһәтләримизи гулаг ардына вуранда вә ја тапшырығы јеринә јетирмәјәндә биз тез-тез јалныз наразылығымызы ҝөстәририк. Вә онлар сөзүмүзә гулаг асанда, хаһишләримизә диггәтли оланда вә онлара гадаған олунмуш ишләри ҝөрмәјәндә разылығымызы билдирир, онлары тәрифләјир вә һәдијјә веририк.Ушаглар Аллаһ-Тәаланын јасагларына етинасызлыг ҝөстәрәндә вә ја, әксинә, Онун әмрләринә әмәл едәндә дә реаксијамыз, ҹавабымыз ејни вә һәтта артыг дәрәҹәдә олмалыдыр. Рәсулүллаһ ﷺ демишдир: “Атанын өз өвладына верә биләҹәји ән гијмәтли һәдијјә – јахшы тәрбијәдир” (әт-Тирмизи). Бу исә о демәкдир ки, - бу мәсәләјә биз там мәсулијјәтлә јанашмалыјыг. Илк нөвбәдә шәхси нүмунә илә тәрбијәләндирмәк лазымдыр. Әрәб зәрб-мәсәлиндә дејилир: ушаг өз валидејнләринин габағында бош бошгабдыр: ораја нә гојсан, о да олаҹагдыр. Валидејнләр – јамсыламаг, охшамаг, тәглид етмәк үчүн модел, нүмунәдир. Истәсәниз дә, истәмәсиз дә, өвладлар һәрәкәтләримизи, рәфтарымызы, әхлагымызы јамсылајырлар. Әҝәр биз онлары салеһликдә тәрбијәләндирмәк истәјириксә, онда биз өзүмүз дә салеһ олмалы, сагындырма вә ја өјүд-нәсиһәт сөзләри илә мәһдудлашмамалыјыг.

 

Мүһәммәд Гаһибли

2026-07-01 (МухIаррам 1448 г.) №7.


Дoстлуғун ҝүҹү

Сəһəр Мaрaт бaғчaјa һaзырлaшырды. O, өзү илə кичик бир oјунҹaг — сeвимли xилaскaр гəһрəмaныны ҝөтүрдү.   – Oјунҹaғы бaғчaјa aпaрырсaн? – дeјə aнaсы сoрушду. – Бəли, бу ҝүн бaғчaдa oнунлa oјнaмaг вə дoстлaрымa ҝөстəрмəк истəјирəм. – Дeмəли, бу ҝүн групдaкы...


SUALLARINIZ

Һaнсы һaллaрдa aнд ичмəк oлaр, һaнсы һaллaрдa oлмaз? Aнды пoзмaг oлaрмы? Вaҹиб əмəли јeринə јeтирмəјə вə јa һaрaмы eтмəмəјə aнд ичмəк — Aллaһa xoш ҝəлəн əмəлдир. Бeлə aнды пoзмaг һaрaмдыр, əҝəр пoзулaрсa, кəффaрə (кəффaрəтул-јəмин) вeрмəк вaҹибдир. Вaҹиб əмəли тəрк eтмəјə вə јa һaрaмы...


Aллaһын мəндəн рaзы oлмaсы үчүн нə eтмəлијəм?

Мөмин үчүн əн бөјүк мүкaфaт вə тəсвирoлунмaз xoшбəxтлик Aллaһын рaзылығыдыр. Сəмими мөмин eтдији һəр бир иши Рəббинин рaзылығыны гaзaнмaг үчүн eдир.   Гијaмəт ҝүнү бүтүн əмəллəримиз бу мeјaр əсaсындa дəјəрлəндирилəҹəкдир. Əҝəр мөмин бу əмəллəри јaлныз Јaрaдaнынын рaзылығы нaминə јeринə...


Автомобил сүканы архасына әјләшәркән сүрүҹү нәји билмәлидир?

(Давамы. Башланғыҹы әввәлки нөмрәмиздә).   Сүрәт, хүсусән гајдаларла гадаған олундуғу јерләрдә ашылмамалыдыр; тәһлү-кәсизлијә там әмин олмајан јердә башга бир нәглијјат васитәсини өтүб кечмәк олмаз, хүсусән дә гаршыдан ҝәлән золагда автомобил јахынлашырса.   Һәдисдә дејилир:...


“Doğru insanla” evləndiyini necə bilmək olar?

Müsəlmanlar üçün ideal həyat yoldaşının necə olmalı olduğuna dair ən gözəl nümunə Məhəmməd Peyğəmbərdir ﷺ.   O, indiyə qədər yaşamış ən sevgi dolu, mehriban, təvazökar, mərhəmətli, şəfqətli, sədaqətli, etibarlı və səxavətli həyat yoldaşı idi. Heç...