«Әл-Ихлас» сурәси

«Әл-Ихлас» сурәсини охумаға ҝәлинҹә исә, онун фәзиләтләрини сајыб гуртармаг олмаз. «Хәзинәт әләсрар» китабынын 151-ҹи сәһифәсиндә бу сурәнин фәзиләтләри вә ону охумағын фајдасы һаггында сәһиһ һәдисләр ҝәтирилән фәсилдә шејх Мүһәммәд Хаки ән-Назилинин (Аллаһ онун гәлбинин «ҝүзҝүсүнү» тәмизләсин) хатырлатдыглары да онлара аиддир. Орада Әбу әдДәрдәдән ҝәлән һәдис вар, һансында ки, данышылмышдыр Аллаһын Рәсулу ﷺ әтрафындакылардан сорушур: «Мәҝәр сизин һәр бириниз Гуранын үчдә бир һиссәсини ҝеҹә әрзиндә охумаға гадир дејилми?» Ҹавабында онлар сорушурлар: «Буну неҹә етмәк олар, ја Рәсулүллаһ?» Пејғәмбәр ﷺ онлара дејир: «әл-Ихлас» сурәсини охујун! О, Гуранын үчдә бир һиссәсинә бәрабәрдир».

Мүһәммәд Пејғәмбәр ﷺ дејәрди: «Әҝәр кимсә «Әл-Ихлас» сурәсини охујарса, бу она Гуранын үчдә бир һиссәсини охујаг кими һесаба алынаҹагдыр». Ибн Агилин ҝәтирдији һәдисдә дејилир ки, Мүһәммәд Пејғәмбәр ﷺ демишдир: «Әл-ихлас» сурәсини үч дәфә охумаг Гуранын там охунмасына бәрабәр тутулур». Бу барәдә «Әл-ҹәми әссәғирдә» белә дејилир. Муәз ибн Ҹәбәл вә Әнас ибн Маликдән, сәһиһ иснадла Мүслимин ҝәтирдији вә «Хәзинәт әл-әсрар» китабы мүәллифинин хатырлатдығы һәдисдә дејилир ки, Мүһәммәд Пејғәмбәр ﷺ демишдир: «Ким «Әл-Ихлас» сурәсини он бир дәфә охујарса, она Уҹа Аллаһ Ҹәннәтдә ев тикәҹәкдир». Әт-Тәбәрани вә әд-Дәрами һәм Әбу Һүрејрәдән, һәм дә башга өтүрмәдә (рәвајәтдә) Саид ибн әл-Мусејјибдән, һәдис ҝәтирмишләр, орада дејилир ки, Мүһәммәд Пејғәмбәр ﷺ сөјләмишдир: «Әл-Ихлас» сурәсини он бир дәфә охујан шәхсә Аллаһтәала Ҹәннәтдә сарај тикәҹәкдир, ону ијирми дәфә охујана – ики сарај, үч дәфә охујана исә - үч сарај».

Өмәр ибн әл-Хәттаб, дејир: «Ја Рәсулүллаһ, Аллаһа анд олсун, онда биз Ҹәннәтдә сарајларымызы чохалдарыг». Мүһәммәд Пејғәмбәр ﷺ ҹавабында дејир: «Аллаһтәаланын мәрһәмәти – бунларын һамысындан ҝенишдир!». О барәдә «Әт-Тәфсир әл-һәнәфи» вә «Мишкәт әл-мәсабиһдә» мәлумат верилир. Нәгл едирләр ки, Чли ибн Әби Талиб, демишдир: «Әҝәр ким «ӘлИхлас» сурәсини сәһәр намазындан (сәлат әл-фәҹр) сонра он бир дәфә охуса, һәмин ҝүн о, шејтанын бүтүн ҹидди-ҹәһдинә бахмајараг, һеч бир ҝүнаһ ишләмәјәҹәкдир». Бу барәдә «Руһ әл-бәјан» әсәриндә белә јазылмышдыр. Әт-Тәбәранинин Әбу Һүрејрәдән ҝәтирдији һәдисдә билдирилир ки, Мүһәммәд Пејғәмбәр ﷺ демишдир: «Ким «әл-Ихлас» сурәсини он ики дәфә охујарса. О елә бил Гураны дөрд дәфә охујаҹаг вә әҝәр һәлә үстәлик әмәлисалеһ дә олса, һәмин ҝүн јер үзүндә бүтүн инсанларын ән јахшысы олаҹагдыр». О барәдә «Әл-Итган» әсәриндә белә јазылмышдыр. «Әл-хәзинә» китабынын 152-ҹи сәһифәсиндә мүәллиф јазыр: «Ибн Нәср Әнас ибн Насирдән белә мәлуматла һәдис ҝәтирмишдир ки, Мүһәммәд Пејғәмбәр ﷺ демишдир: «Ким «Әл-Ихлас» сурәсини әлли дәфә охуса, Бөјүк Аллаһ онун әлли иллик ҝүнаһларыны бағышлајар».

Әт-Тәбәранинин Ҹабир ибн Абдуллаһдан ҝәтирдији һәдисдә хәбәр верилир ки, Мүһәммәд Пејғәмбәр ﷺ демишдир: «Ким «Әл-Ихлас» сурәсини охујарса, Аллаһ-тәала онун әлли иллик ҝүнаһларыны бағышлајар». Әт-Тәбәранинин Ҹабир ибн Абдуллаһдан сөјләдији һәдисдә мәлумат верилир ки, Мүһәммәд Пејғәмбәр ﷺ демишдир: «Әҝәр мүсәлман һәр ҝүн «Әл-Ихлас» сурәсини әлли-әлли дәфә охујуарса, Гијамәт ҝүнүндә онун гәбри үстүндә јухарыдан сәда (сәс) ешидиләҹәкдир: «Дур, еј Аллаһы мәдһ едән, Ҹәннәтә дахил ол!». Әл-Бејһәки вә ибн Әди Әнас ибн Маликдән һәдис ҝәтирмишләр ки, орада дејилир Мүһәммәд Пејғәмбәр ﷺ демишдир: «Әҝәр шәхс јүз дәфә «Әл-Ихлас» сурәсини охуса, Аллаһ ﷻ онун әллик иллик ҝүнаһларыны бағышлајар бу шәртлә ки, о, дөрд нөв ҝүнаһлары етмәјәҹәкдир: ган төкмә ҝүнаһы, тамаһкарлыг вә варланма ҹәһди ҝүнаһы, әхлагсызлыг (мәнәви позғунлуг) вә спиртли ичкиләр ишләтмәк ҝүнаһы». Бу барәдә «Әлҹәми әс-сәғирдә» белә гејд едилир.

Әт-Тәбәрани вә әд-Дәјлемидә ҝәтирилмишдир: «Ким «әл-Ихлас» сурәсини намаз (сәлат) заманы ја да башга вахт јүз дәфә охујарса, ону Аллаһ ﷻ Ҹәһәннәм одундан хилас едәр». Әнас ибн Маликдән әт-Тирмизинин ҝәтирдији һәдисдә дејилир ки, Мүһәммәд Пејғәмбәр ﷺ демишдир: «Әл-Ихлас» сурәсини ики јүз дәфә охујан һәр кәсә Аллаһ-тәала буну мин беш јүз јахшы әмәллләр јеринә јетирән кими һесаб едәр вә онун китабындан әлли илин ҝүнаһларыны бир шәртлә позар ки, адамларын габағында онун борҹу јохдур. Әҝәр ким јухудан габаг дөшәкдә сағ бөјрү үстә отуруб «Әл-Ихлас» сурәсини јүз дәфә охујарса, Гијамәт ҝүнү Аллаһ ﷻ она дејәр: «Еј Мәним гулум! Сағ тәрәфдән Ҹәннәтә ҝир!». Бу барәдә «Әл-Итганда» белә дејилмишдир. Әл-Бејһәки Әнас ибн Маликдән һәдис ҹәтирмишдир, нагл олунур ки, Пејғәмбәр ﷺ демишдир: «Ким «Әл-Ихлас» сурәсини ики јүз дәфә охуса, Мүтәал ﷻ онун ики јүз иллик ҝүнаһларыны бағышлајар»..

«Хәзинәт әл-әсрар» китабынын 153-ҹү сәһифәсиндә һәмчинин һәдис вар Аллаһын Рәсулу ﷺ демишдир: «Ҹәбраил мәләк «ӘлИхлас» сурәси илә ҝәлинҹә мән ҝеҹә вә ҝүндүз Јеҝанә Аллаһа инанан үммәтим өтрү һәјәҹан һисси кечирирдим, горхараг ки, она Ҹәһәннәм ҹәзасы үз верәр». Онда мән әмин олдум ки, Аллаһ ﷻ бу сурәни назил едәндән сонра үммәтими ҹәзаландырмајаҹагдыр, чүнки бу сурә билаваситә Она ﷻ аиддир. Әҝәр ким бу сурәни һәмишә охујурса, ҝөјләрдән она мәрһәмәтләр енәҹәк, вә онун гәлби (руһу) раһатлыг вә динҹлик тапаҹагдыр. Онун үстүнә Аллаһын мәрһәмәти сәпиләҹәк, онун охумағындан Әршин әтрафында әкс-сәда јајылаҹагдыр. Вә онда Бөјүк Аллаһ-тәала она шәфгәтлә бахар, адамлара билаваситә аидијјаты олмајан ҝүнаһларыны бағышлајар, онлардан өтрү јалныз Улу Аллаһын ﷻ дәрҝаһында ҹаваб вермәли олаҹаг». Рәсулүллаһ ﷺ демишдир: «Ким «Әл-Ихлас» сурәсини мин дәфә охујарса, О, Ҹәннәтә дахил олмаг һаггында хош хәбәр алар».

Бу барәдә Әбу Үбәјдә белә данышмышды. Дејирләр ки, әҝәр кимсә бу сурәни јухуда охумаға лајиг ҝөрүләрсә, о шәхс Тәкаллаһлыгда (товһиддә) мөһкәмләнмәјә, Аллаһы чох-чох зикр еләмәји баҹармаға башлајар вә онун јалварышларыны јетмиш мин диҝәр мәләкләр дә ешидәр. Әл-Гүтубинин «Әттәзкирә» әсәриндә һәдис вар ки, Аллһын Рәсулу ﷺ демишдир: «Ким өзүнүн өлүмгабағы хәстәлији заманы «Әл-Ихлас» сурәсини үч дәфә охуса, гәбир әзабларындан хилас олар, сыхылмагдан горунар. Мәһшәр ҝүнүндү мәләкләр өз әлләриндә Сират көрпүсүндән кечирәрәк Ҹәннәтә ҝәтирәҹәкләр ». Бу барәдә «Әл-фәваиддә» дә белә дејилир: «Аллаһын Елчиси ﷺ демишдир: «Әҝәр ким «Әл-ихлас» сурәсини охуса Уҹа Танры она чохлу немәтләр гисмәт едәр, өмрүнү узадар вә гајғылар јүкүнү дашымаг ишини јүнҝүлләшдирәр.

Аллаһ ﷻ ону өлүмгабағы әзаб-ишҝәнҹәдән, гәбир дәки ҹәзадан хилас едәр. Бу адам горху билмәјәҹәкдир, һансындан ки Аллаһын ﷻ бүтүн бәндәләри (гуллары) горхудан гурујуб галаҹаглар. Вә Дирилмә ҝүнүндә бәдәнләр дүзәләндә онун јанына тәмиз дүрдән (мирваридән, инҹидән) ат ҝәтирәҹәкләр. О, ата әјләшиб јола дүшәҹәкдир, та онун үстәндә Аллаһ-тәаланын һүзурунда дурунҹа. Вә онда Бөјүк Танры шәфгәтлә бахыб ону Ҹәннәтлә мүкафатландыраҹагдыр ки. орада өзүнә истәдији јери сечә биләҹәкдир. «Әл-Ихлас» сурәсини охујан бәхтијардыр!

МӘҺӘММӘДҺӘБИБ СӘИДОВ