Үмм Мабәд әл-Хүзаијјә
“Аллаһым, онун гојунунда она бәрәкәт вер!”
УммМабәд әл-Хүзаијјә – шанлы сәһабә гадындыр. Онун ады – Атигә бинт Халид ибн Мүнгыздыр. О, Үмм Мабәд әл-Хүзаијјә һаггында мәлумат данышмыш сәһабә Һүбејш ибн Халид әл-Хүзаи әл-Кабинин баҹысыдыр.
О, мәһз Рәсулуллаһ ﷺ илә баш вермиш әһвалаты илә мәшһурдур, неҹә ки бу барәдә ибн Сәәд “әт-Тәбакәт әл-Күбрада” бәһс етмишдир:
“Әбу Мабәд әл-Хүзаидән нәгл олунмушдур ки, Аллаһын Рәсулу ﷺ Әбу Бәкр, Әбу Бәкрин азад едилмиш гулу Амир ибн Фүһејрә вә онларын бәләдчиси Абдуллаһ ибн Үрејгит әл-Лејси илә Мәккәдән Мәдинәјә көчәндә онлар Үмм Мабәд әл-Хүзаијјәнин ики чадырынын јанындан кечирдиләр. О, сәбатлы вә гејри-ади гадын иди. Адәтән о, чадырын габағында отуруб јемәјә вә ичмәјә верәрди. Онлар сорушдулар ки, ондан хурма вә ја әт сатын алмаг олармы, амма ондан һеч нә ала билмәдиләр. Адамлар о вахт касыб идиләр, аҹлыг или иди. О (гадын) деди:
-Аллаһа анд олсун, әҝәр биздә нәсә олсајды, биз сизи јемәк-ичмәк алмаға мәҹбур етмәздик.
Рәсулүллаһ ﷺ чадырын ҝиришиндәки гојуна бахыб сорушду:
-Бунә гојундур, Үмм Мабәд?
-О, зәиф олдуғуна ҝөрә гојунларла ҝетмәди.
-Онда сүд вармы? – сорушду о.
-Бунун үчүн о, чох арыг, үзҝүндүр.
-Ону сағмаға сән мәнә иҹазә верәрсәнми?
-Бәли – атам-анам сәнин үчүн фидијә (азадлыг пулу) олсун, - әҝәр сән онда сүд ҝөрсән!
Рәсулүллаһ ﷺ хаһиш еләди ки, гојуну ҝәтирсинләр, сонра онун јелинини сығаллады, Аллаһын адыны чәкди вә деди:
-Ја Аллаһ, онун гојунунда она бәрәкәт вер!
Вә онун (гојунун) әмзикләри ачылды, долду вә ахды. Рәсулүллаһ ﷺ гадындан хаһиш етди ки, бөјүк габ ҝәтирсин – демәк олар ки, он нәфәр үчүн, - сонра о гәдәр чох сүд сағды ки, көпүк дашмаға башлады. О, Үмм Мабәди ичиртди: гадын ичиб дојду, -сонра јол јолдашларыны ичиртди, өзү исә сонунҹу олараг ичиб деди: “Төкән (сүзән) сонунҹу ичир”. Сусузлуғуну јатырдандан сонра онлар јенә дә дојунҹа ичдиләр. Сонра о, јенә дә, икинҹи дәфә сағды вә һамысыны гојун саһибинә гојду. Бунда сонра онлар чыхыб ҝетдиләр.
Бир аз кечәндән сонра онун әри Әбу Мабәд ҝәлди, өзү илә гысыр, ҹылыз, зәиф, арыг, јолда ҝеҹикән кечиләри ҝәтирди. Онлар ҝүҹлә јеријирдиләр, онларын сүмүкләриндә демәк олар ки, илик галмамышды. Киши сүдү ҝөрәндә тәәҹүбләниб сорушду:
-Бу сизә һарадандыр, гојун ахы гысырдыр, евдә исә сағылан һејван јохдур?
Зөвҹәси ҹаваб верди:
-Аллаһа анд олсун, јохдур, анҹаг јанымыздан бир уғурлу адам кечирди, о белә еләди, елә еләди.
Киши деди:
-Аллаһа анд олсун, мәнҹә, бу о гурејшидир ки, ону ахтарырлар! Ону мәнә тәсвир ет, Үмм Мабәд!
-Мән киши ҝөрдүм ки, она баханда тәмизлији ҝөрүнүрдү, ону сифәти нурланыр, онун ҝөзәл гәдди-гамәти вар, онун гарны салланмыр, анҹаг о, арыг да дејил ки, гамәтини корласын.
О, ҝөзәл вә хошсифәтдир, онун ҝөзләри чох гарадыр, кирпикләри узун, сәси јумшагдыр. Онун ҝөзләри мәналы, кирпикләри чох гара, гашлары назик вә бир-биринә бирләшир. Сачлары онун чох гара, бојну узун, саггалы ҝирдә (дәјирми) вә сәлигәлидир. Сусур о, ләјагәтлә, данышыр әзәмәт вә јүксәк ҝөзәлликлә. Онун нитги (данышығы) сапын үстүндән сүрүшән мирвариләр кими иди, хошаҝедән вә ҹәсарәтли нитг. О, динмәз дејил, амма ки, чох данышан да дејил. О, узагда инсанлардан ән парлаг вә ҝөзәли вә јахында ән хошаҝәлән вә јахшысыдыр. Ортабојлудур: сән она һүндүр бојуна ҝөрә нифрәт етмәз вә алчаг бојуна ҝөрә һәгарәтлә бахмазсан. Онунла ики јолдашы вар. О, ҝөрүнүшүнә ҝөрә онлардан ән ҝөзәли вә ән баҹарыглысыдыр. Онун јолдашлары онун әтрафындадырлар: о данышанда она гулаг асырлар; нәсә истәјәндә исә јеринә јетирмәјә тәләсирләр. Она хидмәт едир вә онун әтрафында доланырлар. О, зарафатчы дејил, анҹаг ки јарамаз, ҹани дә дејил.
Әбу Мабәд деди:
-Бу, Аллаһа анд олсун, һәмин гурејшидир ки, онун һаггында бизә данышмышдылар. Әҝәр мән ону ҝөрсәјдим, Үмм Мабәд, ондан хаһиш едәрдим ки, мәни өзүнә јол јолдашы ҝөтүрсүн. Вә мән һөкмән белә еләјәрәм, әҝәр бир васитә тапсам.
Бу мәлуматы әл-Һаким дүрүст адландырмышдыр, әз-Зәһаби дә белә демишдир. Бу һадисә Үмм Мабәдин (гадынын) үрәјиндә из гојду. Буну о ҝөстәрир ки, онун јанындан гурејшидән олан ҝәнҹ оғланлар кечәндә вә ондан Аллаһ Рәсулу ﷺ һаггында сорушанда (онлар исә Пејғәмбәри тәгиб едирдиләр), Үмм Мабәд ондан (Рәсулүллаһдан) өтрү горхду вә өзүнү елә ҝөстәрди ки, нәдән сөһбәт ҝетдијини билмир. О, деди: “Сиз мәндән бу вахта кими ешитмәдијими сорушурсунуз”.
Үмм Мабәд Османын һакимијјәтинә гәдәр јашамышдыр.
Гој Аллаһ-тәала Үмм Мабәд Атигә бинт Халиди әфв етсин. Гој О, ондан разы олсун вә онун игамәтҝаһыны ҝөзәл еләсин. Гој О, ону Иллијјүндә горху билмәјәҹәк вә пешман олмајанларын јанында мәскунлашдырсын. Вә һәмд олсун Аллаһа, Аләмләрин Рәббинә!
