Иманыны јандырма, баҹы!

Иманыны јандырма, баҹы!

 

Пахыллыг раһат јашамаға гојмур

 

Пахыллыг инсан үрәјиндә ҝүҹлү нараһатчылыг доғурур вә онда тамдәјәрли депрессија (руһи сыхынты) төрәдир. Кимә истәсән һәсәд апармаг олар: иш јолдашларына, Аллаһ Тәала јахшы бој-бухун вермиш рәфигәләрә, еви бизимкиндән ҝөзәл олан гоншулара вә и. а.

 

Јәни кимә вә нәјә пахыллыг етмәји тапмаг бу ҝүн чәтин дејил, чүнки әтрафымызда биздән нәдәсә үстүн олан чохлу адам вар. Лакин бәзән һәсәд, пахыллыг мүтәлим вә алимләр арасында да јараныр ки, бу “хәстәлијин” ән тәһлүкәли тәзаһүрүдүр.

Имам әл-Гәзали өз китабында јазыр: “Инсанларын алты категоријасы Ҹәһәннәмә һесаб-суалдан бир ил әввәл варид олаҹаглар: һөкмдарлар – һагсызлыға ҝөрә; нәсил шәҹәрәси илә фәхр еләјән әрәбләр; варлылар – ловғалыға ҝөрә; таҹирләр – јалана ҝөрә; кичик кәндләрин сакинләри – ҹәһаләтә ҝөрә; алимләр – пахыллыға ҝөрә”. (“Иһјә үлүм әд-дин”, 3/163).

 

Пахыллыг инсаны ҝүнаһа сөвг едир

Тез-тез пахыллыг бөјүк ҝүнаһлар вә дәһшәтли әмәлләрә сәбәб олур ки, биз онлары бәшәр тарихиндән билирик. Јада салын, нә гәдәр сарај чеврилишләри, адам өлдүрмә (гәтл) вә сатгынлыг олуб мәһз пахыллыгдан.

Инсанлары бу ҝүн ҝүнаһлы адәтләрин једәјинә дүшмәјә, кредит (борҹ) алмаға вә “башгаларындан пис олмамагчын” мүмкүн олан һәр шеји етмәјә вадар едән пахыллыг дејилсә, бәс нәдир? Бу, биз Ислам нормаларына етинасызлыг едәрәк өзҝәләрә бахыб кимәсә тән олмаг исәтәјәндә өзүмүзүн јаратдығы әсл бәладыр.

Ислам инсаны бизимчүн нәјин хејир вә ја шәр олдуғуну билән Бөјүк Аллаһын вердији мүтилијә вә разылыға өјрәдир. Вә буна ҝөрә дә әтрафдакылара өз сәрбәстлијимизи нүмајиш етдирмәк үчүн кимәсә охшамаға, ону тәглид етмәјә чалышмағымыз мәнасыз вә сәфеһ ҝөрүнүр.

 

Пахыллыға, һәсәдә неҹә мүгавимәт ҝөстәрмәли

Әҝәр сиз өзүнүздә киминсә нәдәнсә мәһрум олмағыны вә ја киминсә һәр һансы бир ишинин баш тутмамасы арзусу фикрини ҝөрдүнүзсә, онда илк нөвбәдә төвбә един.

Сонра дүшүнмәк лазымдыр: киминсә нәдәнсә мәһрум олмасы факты мәнә нә верәр? Дүздүр, һеч нә! Әсас сәһвимиз ондадыр ки, Аллаһын ﷻ ирадәсинә табе олмаг вә Онун ﷻ гәдәрини (бизә вердији талеји, фәләји, гисмәти) гәбул етмәк бизә чәтинликлә верилир. Чүнки һәлә инсан доғулмамышдан габаг онун талеји, гисмәти вә мүгәддәраты јазылыр. Вә Аллаһ Тәала даһа јахшы билир ки, бизә нә вермәли вә нәдән мәһрум етмәлидир. Вә мәһз бунун дәрки, баша дүшүлмәси (мәним үчүн јахшы оланы Аллаһ даһа јахшы билир) бизи руһи әзаблардан вә мәнфи фикирләрдән хилас едә биләр. Буна ҝөрә дә биз бүтүн ҝүҹүмүзлә инсанлара хејирхаһ мүнасибәт сахламаға вә мүмкүн гәдәр һәр инсаны өмрүмүздә дүшмән јох, дост етмәјә чалышмалыјыг.

Гој Аллаһ Онун Пејғәмбәри ﷺ ардынҹа ҝетмәк јолунда иманымызы мөһкәмләндирсин. Амин!

 

Әлфијә Синај

2026-10-01 (Рабиул ахир 1448 г) №10.


SUALLARINIZ

Бoшaнмaдaн coнрa гaјынaтa ҝəлинə, гaјынaнa иcə күрəкəнə мəһрəм oлaрaг гaлырмы? Никaһ бaғлaндыгдaн coнрa гaјынaтa ҝəлинə, гaјынaнa иcə күрəкəнə мəһрəм oлур. Гaјынaтa вə јa гaјынaнaнын дoғмa, јaxуд cүд вaлидeјни oлмacынын бу мəcəлəјə тəcири јoxдур. Һəмчинин никaһын дaвaм eдиб-eтмəмəcиндəн acылы...


Нијə aнa aтaдaн дaһa чox јaxшылығa лaјигдир?

(Давaмы. Бaшлaнғыҹы əввəлки нөмрəмиздə)   Имaм əл-Гуртуби өзүнүн “Əл-Ҹaми фи Əһкaм əл-Гурaн” китaбындa бу бaрəдə бeлə јaзыр:   “Бу һəдис ҝөстəрир ки, aнaјa гaршы сeвҝи вə мəрһəмəт aтaјa гaршы oлaн сeвҝи вə мəрһəмəтдəн үч гaт дaһa ҝүҹлү oлмaлыдыр. Чүнки Пeјғəмбəр ﷺ...


Шeјx Əбу əл-Һəcəн Əли əш-Шaзили

Aллaһын oнa əмaнəт eтдији cиррлə инcaнлaры өзүнə ҹəлб eдəн aриф   Бəзи Aллaһ дocтлaры вaрдыр ки, oнлaрын тəcири јaлныз cөјлəдиклəри cөзлəрдəн дeјил, гəлблəриндə дaшыдыглaры мəнəви һaлдaн гaјнaглaныр. Шeјx Əбу əл-Һəcəн Əли əш-Шaзили дə бeлə бөјүк aрифлəрдəн бири кими тaнынмышдыр.   Əбу...


Rəbiül-axir və Cümadəl-üla ayları – İslam tarixinin əlamətdar səhifələri

İslam təqviminin hər bir ayı mühüm hadisələri və böyük şəxsiyyətləri ilə yadda qalır. Rəbiül-əvvəl ayından sonra gələn Rəbiül-axir, daha sonra isə Cümadəl-üla ayları da İslam tarixində mühüm hadisələrin baş verdiyi və böyük alimlərin...


Иcлaмдa вaлјутa мүбaдилəcи

(Давaмы. Бaшлaнғыҹы əввəлки нөмрəмиздə)   3. Мүгaвилəнин бaғлaндығы јeрдə гaршылыглы һecaблaшмa   Тəрəфлəр бир-бириндəн aјрылмaздaн əввəл мүгaвилə јeриндə (мəҹлиcдə) əллəриндəки гaршылығы (eквивaлeнти) тəһвил вeрмəлидирлəр. Мүбaдилə oлунaн əшјaлaрын eјни нөв (гызылын гызыллa, дoллaрын...