Рәфигә јохса дүшмән?
Мүгәддәс китабда Аллаһтәала бујурмушдур:“Мөмин кишиләрлә мөмин гадынлар исә – онлардан бирләри о бириләринин һәјаны, архасыдыр (гардашы вә баҹысыдыр): онлар инсанлара јахшы ишләр ҝөрмәји әмр едир, пис ишләрдән чәкиндирирләр, онлар лазыми кими фәрз намаз гылыб зәкат верирләр, Аллаһа онун әмр вә јасаг етдикләринә вә Онун Пејғәмбәринә итаәт едирләр. Онлара Аллаһ тезликлә рәһм едәҹәкдир. Һәгигәтән, Аллаһ Өз гәрарларында вә әмрләриндә јенилмәз гүввәт вә һикмәт саһибидир”. (“ӘтТөвбә” сурәси: 71).
Бахын, әзиз баҹылар, мүсәлманлар арасында гардашлыг һаггында нә ҝөзәл сөзләрдир. Мүсәлманларын илк иҹмалары мәһз белә мүнасибәт үстүндә дурмуш, вә бунун сајәсиндә Ислам бизә ҝәлиб чатмышдыр. Мүһәммәд Пејғәмбәр r мүсәлманлары өз бајрағы алтында бирләшдирә билмишдир, чүнки сәһабәләринин һәр биринә гардаш мүнасибәти ҝөстәрмишдир. Вә буна ҝөрә дә динимиз, билдијимиз кими, бизи әһатә едән инсанларла мүнасибәтләрдә әдәбә вә сәбирә тәһрик, вадар едир.
Вә башлыҹа принсип бурада беләдир: сәндән һеч ким зәрәр ҝөрмәсин дејә һамыјла елә рәфтар ет ки, неҹә ки истәрдин сәнинлә рәфтар етсинләр. Бу, һәм кишиләр, һәм дә гадынлар арасында мүнасибәтләрә аиддир. Лакин әҝәр биз кишиләр арасында гардашлыг һаггында тезтез ешидириксә, гадынлар арасында мүнасибәтдә исә, тәәссүф ки, даһа аз. Јох, әлбәттә, һөрмәтли алимләримиз һәрдәнбир бу мөвзуда хүтбәләр охујурлар, анҹаг, мәнә елә ҝәлир ки, бу, кифајәт дејилдир. Буна ҝөрә дә бу ҝүн мән һамымыза хатырлатмаг истәрдим ки, мүсәлман гадынлар дин баҹыларына неҹә мүнасибәт бәсләмәлидирләр вә бу мүнасибәтләрдә нәдән чәкинмәк лазымдыр.
Гејбәт етмәмәк
Чох тәәссүфләр олсун ки, бу ҝүнкү ҝүндә хәбәрчилик (гејбәт, деди-году) һәтта ән јахын рәфигәләр арасында тәдриҹән (јаваш-јаваш) норма олур. Бу ҝүн мүсәлман гадынлар, хүсусилә ҝәнҹләр, олмајанлар (иштирак етмәјәнләр) мүзакирә олунан дәстәдә өзләрини там азад (сәрбәст) һисс едирләр. Бунунла белә чох вахт бу, јалныз бир аз бундан габаг мүзакирә едиләнләрин јанында баш верир. Бундан әлавә, бир чох гадын дәстәләри вар ки, јалныз башгаларынын һәјатында баш верәнләри мүзакирә етмәк үчүн бир јерә јығылырлар.
Тәәссүф ки, һәтта белә јығынҹагларда едилән мәзәммәтләр (төһмәтләр) чох вахт лазыми дәрәҹәдә баша дүшүлмүр, дәрк едилмир. Буна ҝөрә дә, әзиз баҹылар, бу барәдә инсанлардан ән јахшысынын сөзләрини бир даһа хатырлатмаг истәрдик. Әнасдан нәгл олунур ки, Рәсулүллаһ ﷺ демишдир: “Мәни ҝөјләрә галдыранда мән мис ҹајнаглы (дырнаглы) адамларын јанындан кечдим, онлар ҹајнаглары илә өзләринин сифәтләрини вә синәләрини ҹырмаглајырдылар. Мән сорушдум: “Онлар кимдир, ја Ҹәбраил?”.
О, деди:: “Бунлар – диҝәр инсанларын әтини јејән, (онларын гејбәтини едән) вә онлары ләкәләјән адамлардыр”. (Әбу Давуд) Бахын ҝөрүн, Рәсулүллаһ ﷺ гејбәти, деди-годуну нә илә мүгајисә етмишдир – вәһшиликлә, јыртыҹылыгла. Бу, о гәдәр дәһшәтли ҝүнаһдыр ки, онунла һәтта ән мөһкәм достлуғу корламаг (позмаг, дағытмаг) олар. Ахы, разылашын, сәнин далынҹа сәндән хошаҝәлмәз (пис, мәнфи) сөзләр дејән рәфигә илә һеч биримиз мүнасибәтләри давам етдирмәк истәмәздик. Ејни илә биз дә кимисә (ким олурса-олсун) мүзакирә етмәкдән чәкинмәлијик, һәтта бу адам әслиндә онун һаггында дејилдији кими олса да.
давамы вар
ӘЛФИЈЈӘ СИНАЈ
