Һиҹаб ҝејмәк гәрарына ҝәлә билмирәм
Бу мәгаләдә мән сизи инандырмаға чалышмајаҹағам ки, һиҹаб ҝејмәк мүтләг ваҹибдир. Әҝәр сиздә Аллаһа ﷻ һеч олмаса бир азҹа инам варса, буну сиз өзүнүз дә чох јахшы баша дүшүрсүнүз.
Һәтта әҝәр сиз Ислам дининин ардыҹылы олмасаныз да, лакин Аллаһа инанырсынызса, сиз билирсиниз, һисс едирсиниз, ҝүман едирсиниз ки, һәр һалда чылпаг бәдәнин чох һиссәсини палтарла өртмәк лазымдыр, чүнки бу бизим гәлбимизин тәбии еһтијаҹыдыр – бәдәни өртмәк. Әҝәр тәбиәтиниз сојунмағы тәләб едирсә, онда бу артыг сизин шәхси нәфсиниз (егоизм, худбинлик һисси) өз еһтијаҹларыны, тәләбләрини билдирир, һансы ки шејтанын (иблисин) идарәси алтындадыр, һансы ки, өз нөвбәсиндә, гәлбинизин дүшмәнидир. Һансы еһтијаҹлара үстүнлүк верәҹәксиниз – гәрар сизиндир.
Бу ҝүн биз һиҹаб ҝејмәк гәрарына ҝәлә билмирәм дејәнләрлә бир аз сөһбәт едәҹәјик. Фактики олараг бунлар демәк олар ки, ону ҝејмәјәнләрин һамысыдыр, чүнки, јухарыда дејилдији кими, иманы оланларын әксәријјәти онда өз еһтијаҹыны дәрк едир. Бу проблеми һамы сәсләндирә билмир, анҹаг тез-тез ешитмәк олур ки, мән, санки, ҝејәрдим, лакин гәрара ҝәлә билмирәм.
Мүсәлман гадынлар һиҹаб ҝејмәјин мүмкүнсүзлүјүнү инди, бу мәгамда һансы дәлилләрлә әсасландырырлар? Әсас етибары илә бунлар горхулардыр: өзҝә рәјин тәзјиги (нә дејәрләр), итирмәк (ишдән/тәһсилдән чыхарарлар), өз заһиринә зијан (бирдән өртүк мәнә јарашмаз), мәғлубијјәт (бирдән ҝејәрәм, ҝәздирә билмәрәм, сонра чыхарарам), јахынларла мүнасибәтә зијан (ана/ата/әр әлејһинә олар) вә и. а. Ҝәлин бу горхулары, чәкинмәләри арашдыраг.
-башга рәјин тәзјиги сизи әсл мәнада нараһат едәҹәкдир, әҝәр сизин шәхси рәјиниз сона гәдәр формалашмајыбса. “Нә дејәрләр?” суалы сизи нараһат едир, чүнки онлар дејәнә сиз ҹаваб вермәлисиниз, һәм дә чүнки сиз истәјирсиниз ки, сиздән анҹаг јахшы десинләр. Әлбәттә, инсанлар олур ки, дејиләнин тәзјиги алтында өз фикирләрини дәјиширләр, лакин принсип етибары илә, бу да шәхси дәрин әгидәнин, инамын олмамазлығындан ирәли ҝәлир. Тәсәввүр един ки, һамы сизи, мәсәлән, диш тәмизләмәк фикриндән дашындырмаға башлајыб.
Нә гәдәр сиз хасијјәтҹә ујушганлы вә јумшаг олсаныз да, бу ваҹиб ҝиҝијена вәрдишинизи чәтин ки дәјишәрсиниз. Чүнки бу ҝүндәлик ишин фајдасы сизин үчүн ајдындыр. Вә јахуд, әҝәр бирдән һамы јемәмәк гәрарына ҝәлди вә сизи онлара гошулмаг үчүн дилә тутмаға чалышдылар? Һәтта әҝәр сиз һеч вахт һеч бир мүбаһисәдә галиб ҝәлмәсәниз дә, әксәријјәтин дедијини нәзәрә тутараг һәмишә фикринизи дәјишмисиниз вә әтрафдакыларла разылашмысынызса да, бу дәфә һәр һеј башга ҹүр олаҹагдыр. Чүнки сиз јемәк еһтијаҹынызы чох јахшы дәрк едирсиниз. Әҝәр һиҹаба аид сиз өз фикринизи мүдафиә едә билмәјинизә әмин дејилсинизсә, әҝәр ону мүдафиә етмәк фикри өзү хошунуза ҝәлмирсә, әҝәр сиз ону ҝејәндә һаггынызда дејиләнләр ваҹибдирсә, демәли, сиз өзүнүз һәлә ахыра гәдәр баша дүшмәмисиниз ки, бу сизин нәјинизә лазымдыр. “Палтарда чылпаг” гадынын Аллаһын ﷻ габағында нә вәзијјәтдә олдуғу һаггында даһа чох билик, мәлумат әлдә един. Әҝәр сиз истәмирсинизсә ки, өзүнүзү өртмәк мүнасибәтилә пис данышсынлар, онда мәҝәр сиз әмин ола биләрсинизми ки, сиздән “һиҹабсыздан” анҹаг јахшы данышаҹаглар? Инсанлар һәмишә данышырлар. Јахшысы будур, гој онлар сизи Аллаһын Ризасындан мәһрум едән сәбәбдән данышынҹа, Ҹәннәтә апаран бу хүсусда данышсынлар. Неҹә дејәрләр, “мадди һиссәни өјрәнин”, мөһкәм инам әлдә един, вә онда сизә тәфавүтү олмајаҹагдыр ки, нә дејәҹәкләр.
-итирмәк горхусу “тәвәккүлүн” (Аллаһ-тәалаја үмид бәсләмәк, бел бағламаг баҹарығынын) нә олдуғуну һәлә ахыра гәдәр баша дүшмәјәнләрә әзијјәт верир. Әслинә бахсан, әҝәр сиз һәлә һиҹабда дејилсинизсә, онда бу о демәкдир ки, сиз дин јолунун һәлә лап башланғыҹындасыныз вә билмирзиниз ки, бәндә нәдәнсә мәһрум оланда, әҝәр Аллаһын ﷻ хатиринә онлардан мәһрум олурса, Аллаһ-Тәала она шүбһәсиз јардым ҝөстәрәр. Башгаларына дөзүлмәз дәрәҹәдә ағыр, чәтин оланы мөмин Јараданын ризасыны алараг олдугҹа асанлыгла кечир. Чүнки чәкә билмәдијимиз һеч бир јүк, чәтинлик үстүмүзә гојулмур. Әслиндә һиҹаб ҝејән һәр кәс итирмир, анҹаг әлдә едир. Әҝәр онун әлдә едилмәси һәр һансы бир иткијлә мүшајиәт олунурса, онда мәҝәр сиз хәзинә сандығы тапанда ону газыб чыхарынҹа ҹибиниздән бир гызыл пулун дүшүб итдијинә кәдәрләнәрсинизми? Он үч илдир мүшаһидә едирәм ки, неҹә әтрафымда гадынлар һиҹабда ҝәзирләр вә бирҹә дәфә дә ҝөрмәдим ки, бу һәрәкәт касыблыға, аҹлыға вә башга нәсә ҹидди бир шејә ҝәтириб чыхарсын.
