Ләкәләрин тәснифаты

әввәли гәзетин өтән сајында

Лејкопластыр чејнәјиҹи резининдән ләкәләр

Әшјаны пакетә гојуб сојудуҹунун дондуруҹу камерасына јерләшдирмәли. Бир саатдан сонра галыглары күт бычагла чыхартмаг олар (чох астаҹа). Кағыз дәсмала јерләшдириб тәрс үзүндән бензиндә, спиртдә ја да асетонда бир аз исладылмыш памбыгла силиб тәмизләмәли. Инди исә – јујулмаға.

Јумурта ләкәләрИ

Тәзә ләкәјә дуз сәпиб бир нечә дамла су әлавә етмәли. Јарым саатдан сонра һамысыны шотка илә ҝөтүрмәли. Рәнҝли парчаларда ләкәләри исидилмиш глисеринлә јағлајырлар. 20 дәгигәдән сонра глисериндә исладылмыш тампонла сүртүр вә су илә јујуб тәмизләјирләр. Ағ парчаларда ләкәләри нашатыр спиртинин гатышығы илә исладыр (1:10), сонра елә бу мәһлулла сүртүб тәмизләјирләр. Вә јумаға.

Гәләм ләкәләрИ

Памбыг тампону спиртдә ислатмалы вә јавашҹа ләкәјә таггылдатмалы, сонра әшјаны јумалыдыр. Чахыр спирти вә нашытр спирти гарышығыны (1:1) алмаг олар. Тәзә мүрәккәб ләкәсини лимон ширәси ја да лимон туршусу илә сүртмәли. Јумалы.

Гатран ләкәләрИ

Јунлу парчалардан - тәмизләнмиш скипидарла. Иплик парчалардан – скипидар јахуд бензинлә. Јумалы. О шејләри ки, јумаг олмур, кимјәви тәмизләмәјә апармаг еһтијатлыдыр.

Додаг помадасындан ләкәләр

Парчаны ләкәси кағыз парчанын үстүнә јерләшдирмәли вә, кағызы тез-тез дәјишәрәк, спиртдә јахуд бензиндә исладылмыш памбыг тампонла астарындан сүртүб тәмизләмәли. Ислатмалы вә јумалы.

Һејван мәншәли јағдан (пиј, јағ, маргарин) ләкәләр

Тәзә ләкәләри јумагдан габаг аз гыздырылмыш үтү илә 2-3 гат сучәкән кағыз үстүндән, һәм дә ону ләкәнин алтына гојараг, үтүләмәк төвсијә олунур. Бундан сонра ләкәни бензин ја да ләкәапаранла тәмизләјиб гуртарана кими тәмизләјирләр. Нашатыр спиртини исти суда гарышдырмалы (1:1). Ләкәни тәмизләмәли. Јумалы. Ләкәни тәмиз спирт (јарым стәкан) вә бензин (јарым чај гашығы) гарышығы илә һопдурмалы. Парчаја гурумаг имканы вермәли. Әҝәр әшјаны јумаг олмурса, онда картоф унуну бәрк гыздырыб кирләнмиш јерә сәпмәли, алтына ағ парча гојмалы. 20 дәгигә ҝөзләмәли вә чырпмалы.

Ләкә итәнә гәдәр тәкрар етмәли. Сонра һамысыны шотка илә тәмизләмәли. Ачыг јун парча үчүн картоф унуна һорра (сыјыг) вәзијјәтинә гәдәр су гатыб бир нечә саата гојмаг олар. Јујуб тәмизләмәли, гурутмалы. Әҝәр иләр галыбса, онлары бензиндә исладылмыш әски илә тәмизләјир, сонра исә бајат (гурумуш) чөрәк тикәләри илә силирләр.

Дырнаглар үчүн лакдан ләкәләр

Парчаны ләкәси кағыз дәсмалын үстүнә јерләшдирмәли. Астарындан лак чыхартмаг үчүн маје илә бир нечә дәфә, ләкәләр итәнәҹән силиб тәмизләмәли. Јумалы.

Торпаг ләкәләрИ

Әшјаны сиркәли суда (1:1) ислатмалы. Јумалы.

Шам ләкәләрИ (әсас компонент – мум ја да парафин)

Јавашҹа күт бычагла мум галыгларыны ҝөтүрмәли (чејнәјиҹи резин һалында олдуғу кими). Парчаны кағыз дәсмалы гатлары арасында үтүләмәли. Бунунла бәрабәр парчаны астары јухары јерләшдирмәли. Инди исә – јумаға.

Јод ләкәләри

Сојуг суда ислатмалы вә ләкә итәнә гәдәр крахмал (нишаста) илә сүртүб тәмизләмәли. Јумалы. Әшјаны нашатыр спиртинин су мәһлулунда ислатмалы (бир стәкан суја 1 грам) вә јумалы. Һипосулфитин 10 фаизли мәһлулу. (фотографијада иһләдилир.

Пас ләкәләри

Кирләнмиш саһәјә тәнзифә (ҹунаја) јахуд кағыз салфетә бүкүлмүш лимон тикәси гојмалы. Гыздырылмыш үтү илә ону сыхмалы.

Туршу ләкәләри

Минерал туршулар (азот, сулфат, дуз туршулар) парчалары дағыдыр, хүсусилә иплик вә кәтан парчалары. Туршу илә зәдәләнмиш јерләри дәрһал чај содасы јахуд нашатыр спиртинин (бир стәкан суја 1 чај гашығы) мәһлулу илә ја да һеч олмаса су илә јумалыдыр.

Үзви туршулар (шәраб-даш, лимон, сиркә, туршәнҝ туршулары) тез су илә јујулуб тәмизләнир. Онлардан даһа чох тәҹавүзкары – гузугулағы (туршәнҝ) туршусудур. Сиркә туршусунун хүсусијјәти – асетат ипәјә вә бәзи парчаларын рәнҝ чаларларына зәрәрли тәсирдир. Әҝәр бу туршу тәмизләнмәјибсә, онда палтары сабунла јумаг олмаз, әкс һалда ләкәләр әмәлә ҝәлир.