Мән ана оланда

Мән ана оланда

Елә бил ки, садә һәгигәтдир – јахшы валидејн олмаг. Бизләрдән чохларымыз ону о һәҹмдә дәрк едирләрми ки, сабаһ нәнә вә ја баба кими креслода әјләшиб раһатҹа нәфәс версин: “Мән әлимдән ҝәләнин һамысыны етдим”?

Ола билсин ки, биринҹи нөвбәли мәсәлә ҝәләҹәк валидејнләрин өзләрини белә һисс едиб мазғала атылмаға һазыр олдуглары јаш олмалыдыр. Статистика сүбут едир ки, биринҹи ушағы доған гадынлар һәр ил даһа чох 30 јаша јахынлашырлар. Лакин бунлар јалныз гуру рәгәмләрдир, һәјат исә һәмишә даһа да мараглыдыр.

Биз инамла дејә биләрикми ки, ушаг доғмаг үчүн идеал јаш һәдди вар вә она һамы истиснасыз олараг риајәт етмәлидир? Көмәјә јенә алимләр ҝәлирләр, онлар дејирләр ки, сағламлығынын писләшмәси еһтималына ҝөрә гадын 30 јашына гәдәр доғса јахшыдыр, чүнки белә вәзијјәт бу вә ја диҝәр позулмалары олан ушағын дүнјаја ҝәлмәси шансыны чохалдыр. Лакин практика ҝөстәрир ки, ҝәләҹәк валидејнин тәкҹә физики (ҹисмани) ҝөстәриҹиләри ваҹиб дејил, бәзән онун психоложи һазырлығы, мәнәви-әхлаги мөһкәмлији вә дөзүмү даһа бөјүк әһәмијјәт кәсб едир. Бунун нә дәхли вар, сорушарсыныз сиз. Һәр шеј садәдир. Тәбабәтин мүәјјән етдији вахтда илк ушағы доғмајан гадын адәт һалыны алмыш вәрдишләрини вә һәјат тәрзини әсасындан дәјишмәли олаҹағы илә риск едир. Мәһз бу, мәним фикримә ҝөрә, биринҹи вә ҹидди сәддир ки, ону кечәндән сонра гадын өз өвладларыны лајигли инсанлар кими тәрбијәләндирә биләр.

Кимәсә бу факт әһәмијјәтсиз ҝөрүнә биләр. Анҹаг сиз өзүнүзә белә вәзијјәти тәсәввүр един...

Јашыныз артыг 30-дан кечиб, сиз бир шәхсијјәт кими формалашмыш, јахшы карјера еләмиш, бәлкә дә, һәтта әринизлә бирҝә мәнзил дә алыб ону өз зөвгүнүзә ујғун сәлигәјә салмысыныз; мүнтәзәм олараг ҝөрүшдүјүнүз достлар даирәсини мүәјјән етмисиниз. Сиз дүканлары ҝәзир, пулу јалныз өзүнүзә хәрҹләјир, истәдијиниз вахт јатмаға ҝедир, истираһәт ҝүнләрини исә чарпајыда вә ја пончик чејнәјәрәк телевизорун өнүндә кечирә билирсиниз: “Мән ки лајигәм!”. Бу сијаһыны чох узатмаг олар. Анҹаг бир анда һәр шеј дәјишир... Сиз артыг өзүнүзә мәхсус олмурсунуз, бүтүн вахтынызы балаҹа ағлајан топа алыр, сиз онунчүн – бүтөв бир дүнјасыныз! Вә бирдән сиз баша дүшүрсүнүз ки, сизин һәјатыныз “тәкрара” гојулуб, сиз һәр ҝүн өз өвладынызын әтрафында фырланырсыныз, сиз һәтта сачынызы дарамағы унудурсунуз; дүкана чыхмаг Золушка үчүн бал (рәгс ҝеҹәси) кимидир, исти-исти ичилән чај исә һәмин о, ҹәннәт нәшәси кими ҝәлир. Вә ән бөјүк итки сизин үчүн пул вә ја, ән јахшы һалда, вахт олмадығындан алмадығыныз палтар дејил, ушағынызын камераја чәкмәјә маҹал тапмадығыныз илк аддымы олаҹагдыр.

Бәли, һәјатынызын ритмини, аһәнҝини дәјишмәк, вәрдишләри дәјишмәк сизин үчүн чох чәтин олаҹагдыр. Сизә гәрибә ҝәләҹәкдир ки, бу неҹә олур ки, оғлунуз вә ја гызыныз сизи биринҹи кәлмәдән баша дүшмүр, исти үтүдә вә јахуд мәишәт кимјасы олан тахчада онлар тәһлүкә ҝөрмүрләр. Ушаг үчүн севҝи илә һазырладығыныз сыјыг (каша) еләҹә севҝи илә мәтбәхин диварларына сүртүләндә һөвсәләниз ушагда гырылаҹагдыр. Ушаг әскиләриндән, санҹыдан, ағламагдан јорулуб, ҝеҹә јарысына јахын көрпәнизи јатырдыб, башынызы јастыға гојуб телефон екранында сәһәрә нечә саат галдығыны ҝөрәндә, һәр шеј тәзәдән башлананда сиз һәлә нечә дәфә ҝөз јашларына гәрг олаҹагсыныз. Бир јердә гәрар тутмајан балаҹа адам үчүн ҝүндүз мүәјјән етдијниз сакитлик саатында әсәби һалда әски илә мәтбәхдән ванна отағына гачаркән әр үчүн тәләсик биширилмиш макаронлардан бир гашыг ала биләндә сизин өзүнүзә чох јазығыныз ҝәләҹәкдир.

Анҹаг ән кәдәрлиси ирәлидә олаҹагдыр: нәһајәт сиз сонсуз ана хошбәхтлијини баша дүшәндә дөзүлмәз бир сурәтдә истәрсиниз ки, өвладыныз тез бөјүсүн, сиз горхмаға башлајаҹагсыныз ки, ону мәктәбә, института вермәјә, карјерасында онун наилијјәтләрини ҝөрмәјә, онун тојунда севинмәјә вә нәвәләри севә-севә бәсләмәјә маҹал тапмазсыныз Бу, паспортунуз ону дәјишдирмәји сизә хатырладанда олаҹагдыр.

Радиода верилишләр апардығым вахтлар психологдан ушаг доғулмасы үчүн идеал вахт һаггында сорушмаг имканым вар иди. “Бу, икибашлы ағаҹдыр”, - ҹаваб верди о, мәним узун мүддәт сәсләнән дүшүнҹәләримдән сонра ки, ҹаван ана ҝүҹлү олар, анҹаг лазыми һәјат тәҹрүбәси олмаја биләр, белә тәҹрүбәси олан јашлы анаја исә тәзә гајда илә јашамаг чәтин олар. Сонра белә бир фикир ҝәлди ки, ҹавабын һамыны гане едә билән идеал варианты садәҹә олараг Јараданын ирадәси, ихтијары олдуғуну баша дүшмәкдир. Ону јада салмаг кифајәтдир ки, Хәдиҹә бинт Һүвејлид Аллаһын Истәклисинә гырх јашындан сонра өвлад доғмушдур, мөминләрин анасы Аишә исә Рәсулүллаһын бүтүн зөвҹәләриндән ҹаван олса да, өвлады олмамышдыр.

Буна ҝөрә дә, Аллаһ-тәала сизә һансы јашынызда өвлад версә дә, бу мәрһәмәтә ҝөрә шүкр един вә јадда сахлајын ки, өвладлар – әманәтдир, демәли, фикринизи буну неҹә горујуб сахламаға ҹәм един.

Гој Аллаһ бизә өвладларымыз үчүн јахшы валидејнләр олмаға јардым етсин!

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №7.


İslamda valyuta mübadiləsi

Ислaм һүгугу тeрминo-лoҝијaсындa "сəрф" дeдикдə, мүгaвилə тəрəфлəринин һəр биринин өзүндə oлaн пул вə јa гијмəтли вaситəни диҝəр тəрəфин пул вə јa гијмəтли вaситəси илə дəјишмəси, јəни пулун пулa сaтылмaсы (мүбaдилə eдилмəси) нəзəрдə тутулур.   "Гијмəтли вaситəлəр" вə "пул" дeдикдə динaрлaр...


Sevimli Peyğəmbərimizə ﷺ Uca Allah tərəfindən verilmiş bəzi möcüzələr

Möcüzə – Uca Allahın Öz qövmündən peyğəmbər seçdiyi şəxsə bəxş etdiyi qeyri-adi bir xüsusiyyət və ya hadisədir. Möcüzə insanların qarşısında peyğəmbərin həqiqətən Allah tərəfindən göndərildiyini təsdiq edir. İnsanlar, hətta hamısı bir yerə...


Kəbəni kim dağıtmağa cürət edəcək?

Kəbə İslamın ən böyük nişanələrindən biridir. Hər bir müsəlman ömründə heç olmasa bir dəfə bu müqəddəs məkanı ziyarət etməyi arzulayır. Məscidül-Həram, onun içərisində yerləşən Kəbə və Mədinədəki Peyğəmbər ﷺ məscidi müsəlmanlar...


Qadını öz razılığı olmadan ərə vermək olarmı?

Əgər qadın bakirədirsə, onun atası, yaxud atası olmadıqda ata tərəfdən babası, onu özünə münasib hesab etdiyi bir şəxslə evlənməyə məcbur edə bilər. Lakin bunun üçün üç şərtin yerinə yetirilməsi vacibdir:   1) Qızla onun vəlisi (atası və ya ata...


Qısqanclıq: ehtiras ilə iman nurunun arasında

Qısqanclıq bəlkə də insanın ən ziddiyyətli hisslərindən biridir.   Gündəlik həyatda bu hiss çox vaxt qəzəb və sahiblik duyğusu ilə müşayiət olunur, hətta ən möhkəm münasibətləri belə zəhərləyə bilir. Lakin İslamın mənəvi ənənəsində qısqanclıq tamam başqa məna...