Мән ана оланда

Мән ана оланда

Елә бил ки, садә һәгигәтдир – јахшы валидејн олмаг. Бизләрдән чохларымыз ону о һәҹмдә дәрк едирләрми ки, сабаһ нәнә вә ја баба кими креслода әјләшиб раһатҹа нәфәс версин: “Мән әлимдән ҝәләнин һамысыны етдим”?

Ола билсин ки, биринҹи нөвбәли мәсәлә ҝәләҹәк валидејнләрин өзләрини белә һисс едиб мазғала атылмаға һазыр олдуглары јаш олмалыдыр. Статистика сүбут едир ки, биринҹи ушағы доған гадынлар һәр ил даһа чох 30 јаша јахынлашырлар. Лакин бунлар јалныз гуру рәгәмләрдир, һәјат исә һәмишә даһа да мараглыдыр.

Биз инамла дејә биләрикми ки, ушаг доғмаг үчүн идеал јаш һәдди вар вә она һамы истиснасыз олараг риајәт етмәлидир? Көмәјә јенә алимләр ҝәлирләр, онлар дејирләр ки, сағламлығынын писләшмәси еһтималына ҝөрә гадын 30 јашына гәдәр доғса јахшыдыр, чүнки белә вәзијјәт бу вә ја диҝәр позулмалары олан ушағын дүнјаја ҝәлмәси шансыны чохалдыр. Лакин практика ҝөстәрир ки, ҝәләҹәк валидејнин тәкҹә физики (ҹисмани) ҝөстәриҹиләри ваҹиб дејил, бәзән онун психоложи һазырлығы, мәнәви-әхлаги мөһкәмлији вә дөзүмү даһа бөјүк әһәмијјәт кәсб едир. Бунун нә дәхли вар, сорушарсыныз сиз. Һәр шеј садәдир. Тәбабәтин мүәјјән етдији вахтда илк ушағы доғмајан гадын адәт һалыны алмыш вәрдишләрини вә һәјат тәрзини әсасындан дәјишмәли олаҹағы илә риск едир. Мәһз бу, мәним фикримә ҝөрә, биринҹи вә ҹидди сәддир ки, ону кечәндән сонра гадын өз өвладларыны лајигли инсанлар кими тәрбијәләндирә биләр.

Кимәсә бу факт әһәмијјәтсиз ҝөрүнә биләр. Анҹаг сиз өзүнүзә белә вәзијјәти тәсәввүр един...

Јашыныз артыг 30-дан кечиб, сиз бир шәхсијјәт кими формалашмыш, јахшы карјера еләмиш, бәлкә дә, һәтта әринизлә бирҝә мәнзил дә алыб ону өз зөвгүнүзә ујғун сәлигәјә салмысыныз; мүнтәзәм олараг ҝөрүшдүјүнүз достлар даирәсини мүәјјән етмисиниз. Сиз дүканлары ҝәзир, пулу јалныз өзүнүзә хәрҹләјир, истәдијиниз вахт јатмаға ҝедир, истираһәт ҝүнләрини исә чарпајыда вә ја пончик чејнәјәрәк телевизорун өнүндә кечирә билирсиниз: “Мән ки лајигәм!”. Бу сијаһыны чох узатмаг олар. Анҹаг бир анда һәр шеј дәјишир... Сиз артыг өзүнүзә мәхсус олмурсунуз, бүтүн вахтынызы балаҹа ағлајан топа алыр, сиз онунчүн – бүтөв бир дүнјасыныз! Вә бирдән сиз баша дүшүрсүнүз ки, сизин һәјатыныз “тәкрара” гојулуб, сиз һәр ҝүн өз өвладынызын әтрафында фырланырсыныз, сиз һәтта сачынызы дарамағы унудурсунуз; дүкана чыхмаг Золушка үчүн бал (рәгс ҝеҹәси) кимидир, исти-исти ичилән чај исә һәмин о, ҹәннәт нәшәси кими ҝәлир. Вә ән бөјүк итки сизин үчүн пул вә ја, ән јахшы һалда, вахт олмадығындан алмадығыныз палтар дејил, ушағынызын камераја чәкмәјә маҹал тапмадығыныз илк аддымы олаҹагдыр.

Бәли, һәјатынызын ритмини, аһәнҝини дәјишмәк, вәрдишләри дәјишмәк сизин үчүн чох чәтин олаҹагдыр. Сизә гәрибә ҝәләҹәкдир ки, бу неҹә олур ки, оғлунуз вә ја гызыныз сизи биринҹи кәлмәдән баша дүшмүр, исти үтүдә вә јахуд мәишәт кимјасы олан тахчада онлар тәһлүкә ҝөрмүрләр. Ушаг үчүн севҝи илә һазырладығыныз сыјыг (каша) еләҹә севҝи илә мәтбәхин диварларына сүртүләндә һөвсәләниз ушагда гырылаҹагдыр. Ушаг әскиләриндән, санҹыдан, ағламагдан јорулуб, ҝеҹә јарысына јахын көрпәнизи јатырдыб, башынызы јастыға гојуб телефон екранында сәһәрә нечә саат галдығыны ҝөрәндә, һәр шеј тәзәдән башлананда сиз һәлә нечә дәфә ҝөз јашларына гәрг олаҹагсыныз. Бир јердә гәрар тутмајан балаҹа адам үчүн ҝүндүз мүәјјән етдијниз сакитлик саатында әсәби һалда әски илә мәтбәхдән ванна отағына гачаркән әр үчүн тәләсик биширилмиш макаронлардан бир гашыг ала биләндә сизин өзүнүзә чох јазығыныз ҝәләҹәкдир.

Анҹаг ән кәдәрлиси ирәлидә олаҹагдыр: нәһајәт сиз сонсуз ана хошбәхтлијини баша дүшәндә дөзүлмәз бир сурәтдә истәрсиниз ки, өвладыныз тез бөјүсүн, сиз горхмаға башлајаҹагсыныз ки, ону мәктәбә, института вермәјә, карјерасында онун наилијјәтләрини ҝөрмәјә, онун тојунда севинмәјә вә нәвәләри севә-севә бәсләмәјә маҹал тапмазсыныз Бу, паспортунуз ону дәјишдирмәји сизә хатырладанда олаҹагдыр.

Радиода верилишләр апардығым вахтлар психологдан ушаг доғулмасы үчүн идеал вахт һаггында сорушмаг имканым вар иди. “Бу, икибашлы ағаҹдыр”, - ҹаваб верди о, мәним узун мүддәт сәсләнән дүшүнҹәләримдән сонра ки, ҹаван ана ҝүҹлү олар, анҹаг лазыми һәјат тәҹрүбәси олмаја биләр, белә тәҹрүбәси олан јашлы анаја исә тәзә гајда илә јашамаг чәтин олар. Сонра белә бир фикир ҝәлди ки, ҹавабын һамыны гане едә билән идеал варианты садәҹә олараг Јараданын ирадәси, ихтијары олдуғуну баша дүшмәкдир. Ону јада салмаг кифајәтдир ки, Хәдиҹә бинт Һүвејлид Аллаһын Истәклисинә гырх јашындан сонра өвлад доғмушдур, мөминләрин анасы Аишә исә Рәсулүллаһын бүтүн зөвҹәләриндән ҹаван олса да, өвлады олмамышдыр.

Буна ҝөрә дә, Аллаһ-тәала сизә һансы јашынызда өвлад версә дә, бу мәрһәмәтә ҝөрә шүкр един вә јадда сахлајын ки, өвладлар – әманәтдир, демәли, фикринизи буну неҹә горујуб сахламаға ҹәм един.

Гој Аллаһ бизә өвладларымыз үчүн јахшы валидејнләр олмаға јардым етсин!

2026-06-01 (Зул къагIида 1447 г.) №6.


Qurandakı qiraət fərqlərinin tarixinə dair (Qiraətlərin ön tarixçəsi)

(Dаvаmı. Bаşlаnğıcı әvvәlki nömrәmizdә).   Diqqətəlayiq haldır ki, bu on imamın bir çoxu səhabələri şəxsən görən və qiraəti birbaşa onlardan öyrənən tabiinlər nəslinə mənsub idilər.   Aşağıda Quranın on kanonik qiraət imamının adlarını təqdim edirik: Nafi...


Һәҹҹ үчүн пулу неҹә јығмалы?

Чox кeчмəдəн бүтүн дүнјaнын һaвa лимaнлaры минлəрлə xoшбəxт мүсəлмaнлa дoлaҹaг – ҝүнəшдəн гaрaлмыш, ҝөзлəри мисилсиз сeвинҹдəн јaшaрмыш, дoдaглaрындa тəмиз зəмзəм сујунун дaды вə гəлбиндə һeјрəтaмиз бир һүзурлa.   Һəр ил биз һəјaтлaрынын əн мүһүм сəфəринə — Мəккəјə һəҹҹ зијaрəтинə јoлa дүшəн...


Һaмилəлик – сoнсуз севҝинин јолудур

Һaмилəлик гaдын һəјaтынын əн һeјрəтaмиз вə eјни зaмaндa əн чəтин дөврлəриндəн биридир. Тиббин бүтүн нaилијјəтлəринə, мүaсир ҹиһaзлaрa вə рaһaтлығa бaxмaјaрaг, бу јoлу сoнaдəк јүнҝүллəшдирмəк гeјри-мүмкүндүр. Бу, гaдын бəдəнинин, зəкaсынын вə руһунун јeни бир һəјaт јaрaтмaг үчүн вaһид ритмдə...


SUALLARINIZ

Yağış zamanı damdan axan su ilə dəstəmaz almaq olarmı? Axı damda quş zılı (quşların nəcisi) ola bilər. “Haşiyəta Qalyubi və Umayra” kitabında yazılmışdır: “Hətta suda su quşu olmayan quşların nəcisi olsa belə, az miqdarda olması bağışlanılır (əfv olunur)”. Müəyyən...


Автомобил сүканы архасына әјләшәркән сүрүҹү нәји билмәлидир?

Аллаһ-Тәала Јер үзүнү вә инсанлары она ҝөрә јарадыб ки, орада јашасынлар. Јарадан инсанлара јер үзүндә неҹә јашамағы изаһ едиб вә елан едиб ки, Аллаһын әмрләринә табе олмајанлар нә бу, нә дә о дүнјанын сәадәтини ҝөрмәјәҹәкләр.   Уҹа Аллаһ вә Онун Пејғәмбәринин инсанлара һәјатын бүтүн...