Һәлимә әс-Сәдијә

Һәлимә әс-Сәдијә

ПЕЈҒӘМБӘРИН ГАДЫН СӘҺАБӘЛӘРИ

әввәли гәзетин өтән сајында

Пејғәмбәрин дајәси

Сонра биз јола чыхдыг. Мән өз диши ешшәјимә отурдум вә ону (көрпәни) өзүмлә алдым. Вә, Аллаһа анд олсун, мән карванла елә тез ҝетдим ки, неҹә ки бәзи ешшәкләр ҝедә биләрди. Һәтта рәфигәләрим мәнә гышгырырдылар:

-Әбу Зүәјб гызы, әши, бизи ҝөзлә. Бу нәдир, сәнин миндијин һәмән диши ешшәкдир? Мән онлара ҹаваб верирдим:

-Әлбәттә, Аллаһа анд олсун, бу о өзүдүр ки вар. Онлар дејирдиләр:

-Аллаһа анд ичирик, о, фөвгәладәдир! Сонра биз бану сәд тајфасынын торпағында олан евимизә ҝәлиб чатдыг. Аллаһа анд олсун, мән о торпагдан барсызын билмәмишдим. Вә биз онунла (ушагла) ораја ҝәлиб чатанда мәним гојунларым ахшам евә тох гајыдырдылар, вә онларда чохлу сүд варды. Биз сағыб ичирдик, һәмин вахтда адамлардан һеч ким бир дамла да олса сүд сағмырдылар, онларын (гојунларын) јелининдә һеч нә јох иди. Вә буну ҝөрәнләр, бизим гәбиләдән һәтта өз нахырчыларына демәјә башладылар: “Вај һалыныза! Әбу Зүәјб гызынын нахырчысы һарада отарырса, орада отарын!”. Анҹаг онларын гојунлары аҹ вә бир дамҹы да олса сүдсүз гајыдырдылар, мәнимкиләр исә – тох, вә онларда сүд дә чох иди. Вә биз Аллаһдан чохлу хејир алмагда давам едирдик. Ики ил кечди, вә мән ону (ушағы) дөшдән кәсдим. О, неҹә бөјүјүрдү, башга ушаглар белә бөјүмүрдүләр. Һәлә ики јашы јох иди ки, артыг о, мөһкәм оғлан олмушду.

Биз онунла онун анасынын јанына ҝәлдик вә бунунла белә чох истәјирдик ки, о бизимлә галсын, чүнки биз онда бәрәкәт ҝөрүрдүк. Мән онун анасыјла данышыб дедим: “О бәркијинҹә сән ону биздә гојсајдын, јохса мән ондан өтрү горхурам, Мәккә хәстәликләриндән горхурам”. Вә ушағы бизә гајтарана гәдәр биз ону дилә тутурдуг. Вә, анд олсун Аллаһа, биз ҝәләндән бир нечә ај кечәндән сонра о, өз гардашы илә евләримизин далында гузуларын јанында иди. Бирдән онун гардашы јүјүрүб ҝәлди, мәнә вә атаја деди: “Мәним гурејши гардашымдыр, ону ики нәфәр ағ палтарда јахаладылар. Онлар ону јерә узадыб гарныны кәсдиләр. Онлар ону вурурлар (дөјүрләр)!”. Мән ата илә бирликдә онун јанына јүјүрүб ҝәлдик, вә биз ҝөрдүк ки, о рәнҝи дәјишмиш һалда дајаныб.

Мән ону гуҹагладым, атасы да гуҹаглады. Биз дедик: “Сәнә нә олуб, оғлум?”. О, ҹаваб верди: “Јаныма ики нәфәр ағ палтарда ҝәлди. Онлар мәни јерә узадыб гарнымы кәсдиләр. Онлар нәсә ахтарырдылар, мән билмирәм нә”. Биз онунла алачығымыза гајытдыг. Онун атасы мәнә деди: “Һәлимә, горхурам ки, бу оғлан хәстәләниб. Бу, нәзәрә чарпынҹа ону гоһумларына вер”. Биз ону ҝөтүрүб анасынын јанына ҝәтирдик. О (анасы) деди: -Сән нә үчүн ҝәлмисән, дајә? Ахы, сән чох истәјирдин ки, о сиздә галсын. Мән ҹаваб вердим: -Аллаһ артыг оғлу бөјүдүб, мән нә еләмәлијдимсә, һамысыны јеринә јетирмишәм. Вә мән горхурам ки, онунла нәсә баш вермәсин, вә өзүн истәдијин кими ону сәнә верирәм. О, деди: -Бу, белә дејил. Мәнә доғрусуну де. Мән һәр шеји данышмајынҹа о мәндән әл чәкмәди. О, деди: -Сәнә нә олуб, горхурсан ки, шејтан она зәрәр вурар? Мән ҹаваб вердим:

-Бәли.

-Хејр, Аллаһа анд олсун. Шејтан она гаршы һеч нә баҹармаз. Мәним оғлум ајрыҹадыр. Истәјирсән, онун һаггында сәнә данышым?

-Әлбәттә, - дедим мән. -Мән онунла һамилә оланда јухуда ҝөрдүм ки, мәндән ишыг (нур) чыхды, һансы ки Суријада Бүсрә сарајларыны ишыгландырды. Вә мән ону ҝәздирәндә, Аллаһа анд олсун, мән бундан јүнҝүл вә садә һамиләлик ҝөрмәмишдим. Мән ону доғанда, о әлләрини јерә дирәјиб башыны ҝөјә галдырды. Гој ону галсын, ҝет вә ағыллы ол”. Рәсулүллаһ ﷺ өзүнүн дајәси Һәлимә әс-Сәдијәјә әлиачыглыг ҝөстәрир вә баҹардығы гәдәр она һәдијјәләр верирди. Бану сәд тајфасындан шејх данышырды: “Һәлимә бинт Абдуллаһ Мәккәјә Аллаһ Елчисинин ﷺ јанына ҝәлир. О вахт о, артыг Хәдиҹәјә евләнмишди. Һәлимә она гураглыгдан вә һејван тәләфатындан шикајәт едир. Онда Рәсулүллаһ ﷺ Хәдиҹә илә данышыр, вә о (Хәдиҹә) Һәлимәјә гырх гојун вә гадынларын кәҹавәдә сәјаһәти үчүн јарарлы диши дәвә верир.

Вә Һәлимә евинә ҝедир. Пејғәмбәрин ﷺ бәрәкәти (хејри) Һәлимә вә онун аиләси үчүн чох иди. Ибн Кәсир демишди: “Нәзәрдә тутулур ки, Һәлимә әс-Сәдијә вә аиләси илә онун бәрәкәти о, кичик оланда олуб, сонра бәрәкәт Һәвәзин тајфасына гајыдыр, о заман ки, онларла дөјүшдән сонра Пејғәмбәр ﷺ онлары әсир ҝөтүрүр. Бу, Мәккәнин ачылышындан бир ај кечәндән сонра олмушдур. Онларын онунла әмиздирилмә васитәси илә гоһумлуг бағлылығы варды, вә о, онлары бурахыр, онлара јазығы (рәһми) ҝәлир вә онлара илтифат едир (көмәклик ҝөстәрир)”. Һәлимә әс-Сәдијә Мәдинәдә вәфат етмиш вә әл-Баги гәбристанлығында дәфн олунмушдур. Материал “Пејғәмбәрин гадын сәһабәләри” адлы китабдан ҝөтүрүлмүшдүр

2026-05-01 (Зул къагIида 1447 г.) №5.


Сән јахшы анасан – зәриф, инҹә чијинләринә дағлары јүкләмә

Гадынларын хүсуси зәифлији вар: һәр ҝүнү өлмәјиб сағ галма, јашама марафонуна чевирмәк.   Сәһәр дурмаг, сәһәр јемәји, ону-буну јығышдырмаг, һазырламаг, мәктәб, дәрнәкләр, шам јемәји, палтар јумаг, еви сәһмана салмаг...вә бунларын һамысы о һислә едилир ки, даһа чох, даһа јахшы, даһа дүзҝүн...


Имaм, һaфиз, ҝөркəмли aлим Ҹəлaлəддин əс-Сүјути

(Давамы. Башланғыҹы әввәлки нөмрәмиздә).   Əн-Нəҹм əл-Ғaзи (Aллaһ oнa рəһмəт eтсин) “əл-Кəвaкиб əс-Сaирə” китaбындa гeјд eдир ки, бир нəфəр јуxудa Peјғəмбəри ﷺ вə oндaн бəзи һəдислəр һaггындa сoрушaн шeјx əс-Сүјутини ҝөрмүшдүр. Peјғəмбəр ﷺ исə oнa бeлə ҹaвaб вeрмишдир:...


Qurbanın (qurban kəsmənin) mənşəyi haqqında

Hər il hicri-qəməri təqvimin Zül-hiccə ayının 10-cu günü dünya müsəlmanları ilin ən mühüm dini hadisəsini – Qurban bayramını (İd əl-Ədha) qeyd edirlər. Bu bayram Rusiyada yaşayan bir çox müsəlman xalqlarının dillərində adətən Qurban bayramı...


Əgər Allah ﷻ məni sevirsə, niyə imtahanlara çəkir?

Bu, əslində İslamda ədalət anlayışının nə dərəcədə olması ilə bağlı bir sualdır. Mənə bu sualla üç fərqli insan, fərqli şəraitlərdə müraciət etmişdi. Onların yeganə ortaq cəhəti o idi ki, sorğu qoyanların hər biri ciddi mənəvi çətinliklərlə üzləşən gənc müsəlmanlar...


Ислaмдa һиссə-һиссə өдəнишлə aлыш-вeриш eтмəјə иҹaзə вeрилирми?

Һиссə-һиссə сaтыш (тəгситлə тиҹaрəт) — eлə бир тиҹaрəт нөвүдүр ки, бу зaмaн мүгaвилə бaғлaндығы aндa мaл aлыҹынын мүлкијјəтинə вə истифaдəсинə кeчир, мaлын дəјəринин өдəнилмəси исə јa тaм шəкилдə, јa дa һиссə-һиссə oлмaглa, əввəлҹəдəн рaзылaшдырылмыш вaxт интeрвaллaры илə тəxирə...