Барышыг

Ибраһим евә ҝириб портфелини долабчаја гојду. Күчәдә елә исти иди ки, оғлан дәрһал фи-кирләшди: инди бир стәкан сојуг су нә јахшы оларды, даһа јахшысы - ики.

О, ванна отағына ҝирди, әлләрини јуду, сәфалы сәрин су илә үзүнү тәмизләди вә мәтбәхә ҝетди. Ана наһар һазырлајырды. Ибраһим салам верди, стәкан ҝөтүрүб графиндән өзүнә су төкдү. Неҹә дә јахшыдыр, фикирләшди о, аҹҝөзлүклә сују удараг. Истидән о, һеч јемәк истәмәсә дә, һәр һалда шәффаф гапагдан таваја бахды. Гуру мејвәли плов. О саат јемәк истәди. Бир дә пирог ҝөрдү Ибраһим, ишләјән духовкаја нәзәр салараг. О, коридора (дәһлизә) чыхды в зала јолланды.

Орада ата телефон вә дәфтәрлә отуруб нәсә һесаблајырды. Ибраһим билирди ки, ата ишдә чох һесаблајырды. Оғлан гәрара ҝәлмишди ки, бөјүјәндә бизнеслә мәшғул олаҹаг вә о да чох һесабламалы олаҹагдыр. Һесабламағы исә Ибраһим севирди, вә ријазијјатдан онун һәмишә мөһкәм беши варды. Ибраһим атасы илә саламлашды. -Вәәлејкум әс-салам, - ҹаваб верди ата. Ата өз һесабламаларындан ајрылыб Ибраһимә бахды вә деди: -Мәктәбдә ишләрин неҹәдир? -Мәктәбдә һәр шеј әладыр. Әл-һәмдү ли-Ллаһ, - ҹаваб верди Ибраһим. О, дәрһал нәјисә хатырлады, нәфәс алыб әлавә етди: -Һәјәтимиздә исә о гәдәр дә...

-Һәјәтдә нә баш вериб ки? – сорушду ата.

-Мән инди мәктәбдән ҝәләндә, - изаһ етди Ибраһим, - ики оғланын неҹә далашдыгларыны ҝөрдүм.

-Бәс сән нә етдин? – сорушду ата. -Мән нә етмәлијдим ки? – тәәҹҹүбләнди Ибраһим.

– Далашан ки мән дејилдим. Мән јанларындан кечиб евә ҝәлдим. -Бәс сән онлары сахламаға, ајырмаға чалышмадын? – сорушду ата.

– Демәдинми онлара дајансынлар?

-Јох, - Ибраһим чијинләрини чәкди. – Мән онлары һәтта танымырам да. Бир вә ја ики дәфә бизим күчә гапымыздан чыханда онлары ҝөрмүшәм, вә бирини дә, дејәсән, мәсҹиддә ҝөрмүшәм. Һәтта онларын адларыны билмирәм. Биз ки бу евә бу јахынларда көчмүшүк.

-Бу, о гәдәр дә ваҹиб дејилдир, Ибраһим, сән онларын адларыны билирсән јохса јох, - деди ата.

– Әҝәр мүсәлманлар ҝөзүмүзүн габағында мүбаһисә едир ја да далашырларса, онда биз буну сахламалы вә онлары барышдырмаға чалышмалыјыг.

-Онлары барышдырмаға? – тәкрарән сорушду Ибраһим. -Әлбәттә, тәсдигләди ата.

– Чүнки адамлары барышдырмаг – бу, чох јахшы, чох лајигли ишдир. Бу барәдә һәм Гуранда, һәм дә Сүннәдә дејилир. Мәсәлән, Алллаһтәала демишдир: “Һәгигәтән, мөминләр – гардашдырлар. Буна ҝөрә дә гардашларын араларыны дүзәлдин”. Ибраһим нәфәс алды. -Мән исә буну билмирдим. Мән фикирләшдим ки, әҝәр онлар далашыбларса, демәли, бу, онларын ишидир, мән нијә гарышым ки, әҝәр онлары танымырамса.

-Инди сән билирсән ки, белә һалларда неҹә һәрәкәт етмәлидир, - деди ата.

– Мүмкүн гәдәр мүсәлманлары барышдырмаг лазымдыр. Ибраһим бир аз фикирләшиб сонра сорушду: -Бу, бөјүкләрә дә аиддирми? Јәни ки, бөјүкләр ҝөрсәләр ки, башга бөјүкләр мүбаһисә едибләр, онлар да онлары барышдырмалыдырлармы? -Әлбәттә, - башыны илә билдирди ата. - Биз һамымыз мәһз белә һәрәкәт етмәјә чалышырыг. Әҝәр биз билсәк ки, кимсә күсүшүб, биз бу адамлары барышдырмаға, онлара ихтилафы һәлл етмәјә вә јенидән дост олуб өзләрини гардаш кими апармаға көмәк етмәјә чалышырыг.

-Демәли, бу, чох ваҹибдир? – сорушду Ибраһим. -Әлбәттә, - башы илә ишарә етди ата. – Чүнки инсанлар күсүшәндә, далашанда бир-бири илә үнсијјәт сахламағы кәсирләр, бу, чох писдир. Ахы, разылаш, бу саат сөјүшдүјүн адама дост вә гардаш кими мүнасибәт бәсләмәк чәтиндир.

-Әлбәттә ки... – разылашды Ибраһим. -Һәр шеј гајдасына дүшәндә вә сән адамла барышанда вә достлуг бәрпа олунанда исә һәр шеј јерини алыр, вә инсанлар арасында әлагәләр јенидән Аллаһын ҝөстәрдији кими олур. Ибраһим башыны тәрпәтди. -Мән баша дүшдүм. Инди, әҝәр ҝөрсәм ки, кимсә далашыб вә ја күсүшүб, мән онлара барышмагда көмәк етмәјә чалышарам. -Бах, бу, әладыр, - тәрифләди ону ата.

– Үмид едирәм ки, о оғланларын мүбаһисәси узанмаз вә онлар тезликлә барышарлар.

-Бәлкә дә онлар артыг барышыблар, - ҝүман етди Ибраһим. -Инша-Аллаһ, - деди ата. Ибраһим бир аз да фикирләшиб деди:

--Ахы, бу һәр заман баш тутмур... -Нә? – дәгигләшдирди ата. -Јәни, адамлары барышдырмаг, - баша салды Ибраһим. - Мәнә елә ҝәлир ки, бәзән бу, чох чәтиндир. -Разыјам, - башы илә билдирди ата.

– Бәзән бу, һеч үмумијјәтлә алынмыр. Анҹаг бу о демәк дејилдир ки, биз чалышмамалыјыг. Бәзән мүбаһисә доғрудан да ҹидди олур вә адамлара барышмаг вә бирбиринә аҹыгланмамаг үчүн вахт лазым олур. Амма күсүшәнләри барышдырмаға чалышан шәхс бунун үчүн бөјүк мүкафат алыр. Ана онлары наһар етмәјә чағырды, вә Ибраһим атасынын ардынҹа мәтбәхә ҝетди. Наһар јемәјиндән сонра оғлан дәрсләрини өјрәнмәјә јолланды. Ахшам исә, ана ону мағазаја ҝөндәрәндә. Ибраһим евдән чыханда һәмән о оғланлары ҝөрдү.

Онлар бир јердә скамјада әјләшиб нәдәнсә данышырдылар. “Јахшы гуртаран һәр шеј јахшыдыр”, - фикирләшди Ибраһим, күчә гапысыны ачараг. Бөјүк Аллаһ-тәала бујурмушдур: “Һәгигәтән, мөинләр – гардашдырлар. Буна ҝөрә дә гардашларын араларыны дүзәлдин” (“әл-Һуҹурат” (“Отаглар”) сурәси, ајә 10).

МӘДИНӘ ИСАЈЕВА