Дүзҝүн һиҹаб

Дүзҝүн һиҹаб

Дүзҝүн һиҹаб

Бәшәр әһлинин ҝөзәл јарысы олан гадынларын заһири ҝөрүнүшү гызғын мүбаһисә вә сонсуз мүзакирә мөвзусу олмуш вә олараг галыр ки, орада јолдан өтәнләрин һамысы нүмунә ҝөстәрмәк истәјирләр – рүсвајчы дизајнерләрдән башлајыб мүхтәлиф субмәдәнијјәт нүмајәндәләринә гәдәр, бу да ки, әслинә бахсан, лап мәнтиги ҝөрүнүр.

Бунларын һамысы ону нәзәрә алараг едилир ки, инсанын палтарына ҝөрә онун һәјатындан чох шеји билмәк олар: сосиал (иҹтимаи) вәзијјәтини, һәјат тәрзини вә башлыҹасы – онун мәнәви дүнјасыны, һансы ки, әҝәрфикирләшсән, чохунда садәҹә олараг јохдур. Лакин һәр шеј һаггында гајдасы илә.

Бу мәгаләдә мән мөвҹуд олан палтар “тәҹһизатынын” бүтүн мүхтәлифлијинә тохунуб онун чүрүјүнү чыхартмаг истәмирәм, бунун јеринә тәкҹә билаваситә бизлә сизи, Ислам тәрәфдарларыны марагландыран шејә, мәһз – мүсәлман гадынын ҝејиминә, һиҹаба тохунмаға чалышаҹағам.

Мәлум ишдир ки, мөвзу көһнә автомобил кими бајағыдыр вә нөвбәти дәфә демәк ки, мүсәлман гадыны өртүлмәлидир – тәхминән ҝүнәшин сәһәр чыхыб ахшам батмасы һаггында данышмаг кимидир. Бәлкә дә беләдир, анҹаг ки бу һалда јох! Бизим динимиз – дибсиз биликләр гујусудур ки, орадан сонсуз олараг ҝөтүрмәк олар, адәти вә елә бил чохдан мәлум олан шејләрдә һәр дәфә өзүнчүн нәсә тәзә бир мәна ачараг.

Буна ҝөрә дә инди биз мүсәлман гадынын заһири ҝөрүнүшүнә ирәли сүрүлән әсас мејарлары мүзакирә етмәјә, јери ҝәлмишкән ејни заманда буна бу ҝүнкү реаллыглар, ҝерчәкликләр нөгтеји-нәзәриндән бахмаға чалышаҹағыг.

Беләликлә, ҝетдик!

1.Оврәтин там өртүрүлмәси

Бәлкә дә баҹыларымызын чохлары үчүн буну билмәк хошаҝәлмәз, аҹы, пис “хәбәр” олар ки, гадын үчүн оврәт ОНУН БҮТҮН БӘДӘНИДИР, сифәти вә әлләри мүстәсна олмаг шәрти илә. Ҝөрүнүр, о факт да даһа аз тәәҹҹүблү олмаз ки (јенә дә бәзиләри үчүн), гулагларымыз үзә, (сифәтә) һеч ҹүр аид дејил вә һеч вахт аид олмамышдыр, нә “нәнәләримизин вахтында”, нә дә һәтта Мүһәммәд Пејғәмбәрин ﷺ өзүнүн дөврләриндә. Сиз соруша биләрсиниз ки, нијә мән артыг мин дәфә дејиләни тәкрар едирәм. Ҹаваб верирәм: чүнки баҹыларымыздан ЛАП ЧОХЛАРЫ ја бунларын һамысыны билмир, ја да һансыса јалныз онлара мәлум олан сәбәбләрә ҝөрә билмәк истәмирләр. Фикирләширәм ки, чохларыныза белә мәнзәрә танышдыр - күчәдә он ики мүхтәлиф формалы өрпәклә өртүлмүш, лакин ајаглары чылпаг вә бојну ачыг гыз ҝөрүрсән. Һәмчинин тез-тез (әҝәр даһа да тез-тез олмаса) гадынларын мүәјјән һиссәсинин әл сәрһәдләри аз гала дирсәјә гәдәр узаныр, алын саһәсиндә исә бәзән сатгынҹасына түкләрин бир һиссәси габаға чыхыр, һансыларын ки, онларын саһиби олан гызын сифәтинин лагејд ифадәсинә бахдыгда, она һеч бир мүнасибәти јохдур.

Аллаһ-Тәаланын китабы Гурани-кәримдә дејилир:

(мәнасы): “Ја Пејғәмбәр! Зөвҹәләринә, гызларына вә мөминләрин галан өврәтләринә де ки, (онлары ҝизләдән) ҝениш чаршабларыны өртсүнләр. Белә олдугда онлары асан таныјар (ҹаријә вә әхлагсыз гадынлардан фәргләндирәр) вә тәһгир етмәзләр. Аллаһ – Бағышлајан вә Рәһм едәндир”. (“Әл-Әһзаб” сурәси, 59).

2. Палтар бәдәнә јапышмамалы вә ишыг бурахмамалыдыр

Дүнјанын Ахырындан әввәлки вахтда Мүһәммәд Пејғәмбәрин ﷺ сөзләрини даһа да ајдын дәрк етмәјә, анламаға башлајырсан, һансы ки Ҹәһәннәм гадынлары категоријаларындан бирини хатырламышды: “Ҝејинмиш (палтарлы) вә ејни заманда чылпаглар...”.

Бәдәнә јапышан палтар, ваҹиб дејил, бу нәнәнин сарафаныдыр ја да сон шәрг модасы үзрә тикилмиш әбајәдир, инҹә мәсәләдир – һәм һәгиги, һәм дә мәҹази мәнада. Аллаһ-Тәала гадынлара елә формалар вермишдир ки, палтар бәдәнә јахшы отуранда (бәдәнә јапышанда) онлары јалныз ҝөзү кор олан ҝөрә билмәз. Палтар азад олмалыдыр дејәндә мән өлчүсү үч дәфә бөјүк олан балахону (ләббадәни) нәзәрдә тутмурам ки, онун ичиндә батмаг олар. “Азад” дејәндә илк нөвбәдә һәрәкәт заманы бәдәни буховламајан вә гадын бәдәнинин мәлум һиссәләринин формасыны сыхмајан ҝејим нәзәрдә тутулур.

Лап тез-тез азад вә бүтүн узунлуғуна ҝөрә бағлы палтар парчанын јүнҝүл нөвүндән ибарәтдир, беләсиндән, мәсәлән, бенгалин кими, һансы ки гадын ҝүнә чыханда онун бәдәнини ишыгландырараг бир гашыг гатран кими бал чәлләјинин һамысыны хараб еләр.

Аишәдән нәгл олунур ки, Әсма, Әбу Бәкрин гызы, Рәсулүллаһын ﷺ јанына шәффаф либасда ҝәлир. Пејғәмбәр ﷺ она јахынлашыб дејир: “Ја Әсма! Гыз һәддт-бүлуға чатанда бундан вә бундан артыг ҝөстәрә билмәз”. Вә о, үзү вә әлләри ҝөстәрди. (Әбу Дауд).

давамы вар

Камал Мәһәммәдов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 г.) №7.


Quran –Muhəmməd ﷺ peyğəmbərin ən böyük möcüzəsidir

(Dаvаmı. Bаşlаnğıcı әvvәlki nömrәmizdә).   Əl-Xuzari “Nurul Yəqin” kitabında Peyğəmbər Məhəmmədin ﷺ qatı düşmənlərini sadalayarkən belə yazır: “Onların arasında Əbu Cəhlin əmisi Vəlid ibn Muğirə də vardı. O, Qüreyş arasında çox hörmət edilən və...


SUALLARINIZ

Һaнсы һaллaрдa aнд ичмəк oлaр, һaнсы һaллaрдa oлмaз? Aнды пoзмaг oлaрмы? Вaҹиб əмəли јeринə јeтирмəјə вə јa һaрaмы eтмəмəјə aнд ичмəк — Aллaһa xoш ҝəлəн əмəлдир. Бeлə aнды пoзмaг һaрaмдыр, əҝəр пoзулaрсa, кəффaрə (кəффaрəтул-јəмин) вeрмəк вaҹибдир. Вaҹиб əмəли тəрк eтмəјə вə јa һaрaмы...


Дoстлуғун ҝүҹү

Сəһəр Мaрaт бaғчaјa һaзырлaшырды. O, өзү илə кичик бир oјунҹaг — сeвимли xилaскaр гəһрəмaныны ҝөтүрдү.   – Oјунҹaғы бaғчaјa aпaрырсaн? – дeјə aнaсы сoрушду. – Бəли, бу ҝүн бaғчaдa oнунлa oјнaмaг вə дoстлaрымa ҝөстəрмəк истəјирəм. – Дeмəли, бу ҝүн групдaкы...


Aллaһын мəндəн рaзы oлмaсы үчүн нə eтмəлијəм?

Мөмин үчүн əн бөјүк мүкaфaт вə тəсвирoлунмaз xoшбəxтлик Aллaһын рaзылығыдыр. Сəмими мөмин eтдији һəр бир иши Рəббинин рaзылығыны гaзaнмaг үчүн eдир.   Гијaмəт ҝүнү бүтүн əмəллəримиз бу мeјaр əсaсындa дəјəрлəндирилəҹəкдир. Əҝəр мөмин бу əмəллəри јaлныз Јaрaдaнынын рaзылығы нaминə јeринə...


Евдә сөз саһиби кимдир?

Евиниздә сөз саһиби кимдир? Бәлкә дә бу, евиниздә роллары мүәјјәнләшдирмәк үчүн ән ујғун сөз дејил, анҹаг мәһз о, бәзән реал вәзијјәти вә ҝүҹ балансыны ән јахшы шәкилдә әкс етдирир.   Чох вахт кичик ушаг валидејнләринә әмр верир, онларын јеринә һәр шеји һәлл едир, һалбуки валидејнләр сәһәр...