Дүзҝүн һиҹаб

Дүзҝүн һиҹаб

Дүзҝүн һиҹаб

Бәшәр әһлинин ҝөзәл јарысы олан гадынларын заһири ҝөрүнүшү гызғын мүбаһисә вә сонсуз мүзакирә мөвзусу олмуш вә олараг галыр ки, орада јолдан өтәнләрин һамысы нүмунә ҝөстәрмәк истәјирләр – рүсвајчы дизајнерләрдән башлајыб мүхтәлиф субмәдәнијјәт нүмајәндәләринә гәдәр, бу да ки, әслинә бахсан, лап мәнтиги ҝөрүнүр.

Бунларын һамысы ону нәзәрә алараг едилир ки, инсанын палтарына ҝөрә онун һәјатындан чох шеји билмәк олар: сосиал (иҹтимаи) вәзијјәтини, һәјат тәрзини вә башлыҹасы – онун мәнәви дүнјасыны, һансы ки, әҝәрфикирләшсән, чохунда садәҹә олараг јохдур. Лакин һәр шеј һаггында гајдасы илә.

Бу мәгаләдә мән мөвҹуд олан палтар “тәҹһизатынын” бүтүн мүхтәлифлијинә тохунуб онун чүрүјүнү чыхартмаг истәмирәм, бунун јеринә тәкҹә билаваситә бизлә сизи, Ислам тәрәфдарларыны марагландыран шејә, мәһз – мүсәлман гадынын ҝејиминә, һиҹаба тохунмаға чалышаҹағам.

Мәлум ишдир ки, мөвзу көһнә автомобил кими бајағыдыр вә нөвбәти дәфә демәк ки, мүсәлман гадыны өртүлмәлидир – тәхминән ҝүнәшин сәһәр чыхыб ахшам батмасы һаггында данышмаг кимидир. Бәлкә дә беләдир, анҹаг ки бу һалда јох! Бизим динимиз – дибсиз биликләр гујусудур ки, орадан сонсуз олараг ҝөтүрмәк олар, адәти вә елә бил чохдан мәлум олан шејләрдә һәр дәфә өзүнчүн нәсә тәзә бир мәна ачараг.

Буна ҝөрә дә инди биз мүсәлман гадынын заһири ҝөрүнүшүнә ирәли сүрүлән әсас мејарлары мүзакирә етмәјә, јери ҝәлмишкән ејни заманда буна бу ҝүнкү реаллыглар, ҝерчәкликләр нөгтеји-нәзәриндән бахмаға чалышаҹағыг.

Беләликлә, ҝетдик!

1.Оврәтин там өртүрүлмәси

Бәлкә дә баҹыларымызын чохлары үчүн буну билмәк хошаҝәлмәз, аҹы, пис “хәбәр” олар ки, гадын үчүн оврәт ОНУН БҮТҮН БӘДӘНИДИР, сифәти вә әлләри мүстәсна олмаг шәрти илә. Ҝөрүнүр, о факт да даһа аз тәәҹҹүблү олмаз ки (јенә дә бәзиләри үчүн), гулагларымыз үзә, (сифәтә) һеч ҹүр аид дејил вә һеч вахт аид олмамышдыр, нә “нәнәләримизин вахтында”, нә дә һәтта Мүһәммәд Пејғәмбәрин ﷺ өзүнүн дөврләриндә. Сиз соруша биләрсиниз ки, нијә мән артыг мин дәфә дејиләни тәкрар едирәм. Ҹаваб верирәм: чүнки баҹыларымыздан ЛАП ЧОХЛАРЫ ја бунларын һамысыны билмир, ја да һансыса јалныз онлара мәлум олан сәбәбләрә ҝөрә билмәк истәмирләр. Фикирләширәм ки, чохларыныза белә мәнзәрә танышдыр - күчәдә он ики мүхтәлиф формалы өрпәклә өртүлмүш, лакин ајаглары чылпаг вә бојну ачыг гыз ҝөрүрсән. Һәмчинин тез-тез (әҝәр даһа да тез-тез олмаса) гадынларын мүәјјән һиссәсинин әл сәрһәдләри аз гала дирсәјә гәдәр узаныр, алын саһәсиндә исә бәзән сатгынҹасына түкләрин бир һиссәси габаға чыхыр, һансыларын ки, онларын саһиби олан гызын сифәтинин лагејд ифадәсинә бахдыгда, она һеч бир мүнасибәти јохдур.

Аллаһ-Тәаланын китабы Гурани-кәримдә дејилир:

(мәнасы): “Ја Пејғәмбәр! Зөвҹәләринә, гызларына вә мөминләрин галан өврәтләринә де ки, (онлары ҝизләдән) ҝениш чаршабларыны өртсүнләр. Белә олдугда онлары асан таныјар (ҹаријә вә әхлагсыз гадынлардан фәргләндирәр) вә тәһгир етмәзләр. Аллаһ – Бағышлајан вә Рәһм едәндир”. (“Әл-Әһзаб” сурәси, 59).

2. Палтар бәдәнә јапышмамалы вә ишыг бурахмамалыдыр

Дүнјанын Ахырындан әввәлки вахтда Мүһәммәд Пејғәмбәрин ﷺ сөзләрини даһа да ајдын дәрк етмәјә, анламаға башлајырсан, һансы ки Ҹәһәннәм гадынлары категоријаларындан бирини хатырламышды: “Ҝејинмиш (палтарлы) вә ејни заманда чылпаглар...”.

Бәдәнә јапышан палтар, ваҹиб дејил, бу нәнәнин сарафаныдыр ја да сон шәрг модасы үзрә тикилмиш әбајәдир, инҹә мәсәләдир – һәм һәгиги, һәм дә мәҹази мәнада. Аллаһ-Тәала гадынлара елә формалар вермишдир ки, палтар бәдәнә јахшы отуранда (бәдәнә јапышанда) онлары јалныз ҝөзү кор олан ҝөрә билмәз. Палтар азад олмалыдыр дејәндә мән өлчүсү үч дәфә бөјүк олан балахону (ләббадәни) нәзәрдә тутмурам ки, онун ичиндә батмаг олар. “Азад” дејәндә илк нөвбәдә һәрәкәт заманы бәдәни буховламајан вә гадын бәдәнинин мәлум һиссәләринин формасыны сыхмајан ҝејим нәзәрдә тутулур.

Лап тез-тез азад вә бүтүн узунлуғуна ҝөрә бағлы палтар парчанын јүнҝүл нөвүндән ибарәтдир, беләсиндән, мәсәлән, бенгалин кими, һансы ки гадын ҝүнә чыханда онун бәдәнини ишыгландырараг бир гашыг гатран кими бал чәлләјинин һамысыны хараб еләр.

Аишәдән нәгл олунур ки, Әсма, Әбу Бәкрин гызы, Рәсулүллаһын ﷺ јанына шәффаф либасда ҝәлир. Пејғәмбәр ﷺ она јахынлашыб дејир: “Ја Әсма! Гыз һәддт-бүлуға чатанда бундан вә бундан артыг ҝөстәрә билмәз”. Вә о, үзү вә әлләри ҝөстәрди. (Әбу Дауд).

давамы вар

Камал Мәһәммәдов

2026-05-01 (Зул къагIида 1447 г.) №5.


Təbii fəlakət: Davamlılıq və insanlıq sınağı

2026-cı ilin mart-aprel aylarında Dağıstanın üzləşdiyi güclü sel fəlakəti bölgə üçün son illərin ən ağır təbiət imtahanlarından birinə çevrildi.   Bir çox şəhər və rayonlarda suyun səviyyəsinin qəfil yüksəlməsi yaşayış məhəllələrinin su altında qalmasına, nəqliyyatın iflic olmasına,...


Имaм, һaфиз, ҝөркəмли aлим Ҹəлaлəддин əс-Сүјути

(Давамы. Башланғыҹы әввәлки нөмрәмиздә).   Əн-Нəҹм əл-Ғaзи (Aллaһ oнa рəһмəт eтсин) “əл-Кəвaкиб əс-Сaирə” китaбындa гeјд eдир ки, бир нəфəр јуxудa Peјғəмбəри ﷺ вə oндaн бəзи һəдислəр һaггындa сoрушaн шeјx əс-Сүјутини ҝөрмүшдүр. Peјғəмбəр ﷺ исə oнa бeлə ҹaвaб вeрмишдир:...


Quranda qiraət fərqlərinin (qiraətlərin) yaranmasının ilkin tarixi

Qurani-Kərim Uca Allahın bənzəri olmayan möcüzəsidir və o, 23 il ərzində Muhəmməd Peyğəmbərə ﷺ nazil olmuşdur. Dünyada ona bənzər heç nə yoxdur və Uca Allah onu ilkin halında qoruyacağını Öz üzərinə götürmüşdür.   Bundan əlavə, Allah onun...


Qurbanın (qurban kəsmənin) mənşəyi haqqında

Hər il hicri-qəməri təqvimin Zül-hiccə ayının 10-cu günü dünya müsəlmanları ilin ən mühüm dini hadisəsini – Qurban bayramını (İd əl-Ədha) qeyd edirlər. Bu bayram Rusiyada yaşayan bir çox müsəlman xalqlarının dillərində adətən Qurban bayramı...


Чөрәк гырынтылары

Зарина мағазадан чыхыб халасынын јанына јолланды. Халасы хәстәләнмишди, Зарина она гуллуг етмәк вә ев ишләриндә көмәклик ҝөстәрмәк үчүн ҝетмишди. Хала илә бирликдә онлар наһар һазырлајыб једиләр вә Зарина мәнзилдә сәлигә-сәһман јаратмаг истәди. О, мәтбәхдән башламаг гәрарына ҝәлди. Тез габ-гаҹағы...