Дүзҝүн һиҹаб

Дүзҝүн һиҹаб

Дүзҝүн һиҹаб

Бәшәр әһлинин ҝөзәл јарысы олан гадынларын заһири ҝөрүнүшү гызғын мүбаһисә вә сонсуз мүзакирә мөвзусу олмуш вә олараг галыр ки, орада јолдан өтәнләрин һамысы нүмунә ҝөстәрмәк истәјирләр – рүсвајчы дизајнерләрдән башлајыб мүхтәлиф субмәдәнијјәт нүмајәндәләринә гәдәр, бу да ки, әслинә бахсан, лап мәнтиги ҝөрүнүр.

Бунларын һамысы ону нәзәрә алараг едилир ки, инсанын палтарына ҝөрә онун һәјатындан чох шеји билмәк олар: сосиал (иҹтимаи) вәзијјәтини, һәјат тәрзини вә башлыҹасы – онун мәнәви дүнјасыны, һансы ки, әҝәрфикирләшсән, чохунда садәҹә олараг јохдур. Лакин һәр шеј һаггында гајдасы илә.

Бу мәгаләдә мән мөвҹуд олан палтар “тәҹһизатынын” бүтүн мүхтәлифлијинә тохунуб онун чүрүјүнү чыхартмаг истәмирәм, бунун јеринә тәкҹә билаваситә бизлә сизи, Ислам тәрәфдарларыны марагландыран шејә, мәһз – мүсәлман гадынын ҝејиминә, һиҹаба тохунмаға чалышаҹағам.

Мәлум ишдир ки, мөвзу көһнә автомобил кими бајағыдыр вә нөвбәти дәфә демәк ки, мүсәлман гадыны өртүлмәлидир – тәхминән ҝүнәшин сәһәр чыхыб ахшам батмасы һаггында данышмаг кимидир. Бәлкә дә беләдир, анҹаг ки бу һалда јох! Бизим динимиз – дибсиз биликләр гујусудур ки, орадан сонсуз олараг ҝөтүрмәк олар, адәти вә елә бил чохдан мәлум олан шејләрдә һәр дәфә өзүнчүн нәсә тәзә бир мәна ачараг.

Буна ҝөрә дә инди биз мүсәлман гадынын заһири ҝөрүнүшүнә ирәли сүрүлән әсас мејарлары мүзакирә етмәјә, јери ҝәлмишкән ејни заманда буна бу ҝүнкү реаллыглар, ҝерчәкликләр нөгтеји-нәзәриндән бахмаға чалышаҹағыг.

Беләликлә, ҝетдик!

1.Оврәтин там өртүрүлмәси

Бәлкә дә баҹыларымызын чохлары үчүн буну билмәк хошаҝәлмәз, аҹы, пис “хәбәр” олар ки, гадын үчүн оврәт ОНУН БҮТҮН БӘДӘНИДИР, сифәти вә әлләри мүстәсна олмаг шәрти илә. Ҝөрүнүр, о факт да даһа аз тәәҹҹүблү олмаз ки (јенә дә бәзиләри үчүн), гулагларымыз үзә, (сифәтә) һеч ҹүр аид дејил вә һеч вахт аид олмамышдыр, нә “нәнәләримизин вахтында”, нә дә һәтта Мүһәммәд Пејғәмбәрин ﷺ өзүнүн дөврләриндә. Сиз соруша биләрсиниз ки, нијә мән артыг мин дәфә дејиләни тәкрар едирәм. Ҹаваб верирәм: чүнки баҹыларымыздан ЛАП ЧОХЛАРЫ ја бунларын һамысыны билмир, ја да һансыса јалныз онлара мәлум олан сәбәбләрә ҝөрә билмәк истәмирләр. Фикирләширәм ки, чохларыныза белә мәнзәрә танышдыр - күчәдә он ики мүхтәлиф формалы өрпәклә өртүлмүш, лакин ајаглары чылпаг вә бојну ачыг гыз ҝөрүрсән. Һәмчинин тез-тез (әҝәр даһа да тез-тез олмаса) гадынларын мүәјјән һиссәсинин әл сәрһәдләри аз гала дирсәјә гәдәр узаныр, алын саһәсиндә исә бәзән сатгынҹасына түкләрин бир һиссәси габаға чыхыр, һансыларын ки, онларын саһиби олан гызын сифәтинин лагејд ифадәсинә бахдыгда, она һеч бир мүнасибәти јохдур.

Аллаһ-Тәаланын китабы Гурани-кәримдә дејилир:

(мәнасы): “Ја Пејғәмбәр! Зөвҹәләринә, гызларына вә мөминләрин галан өврәтләринә де ки, (онлары ҝизләдән) ҝениш чаршабларыны өртсүнләр. Белә олдугда онлары асан таныјар (ҹаријә вә әхлагсыз гадынлардан фәргләндирәр) вә тәһгир етмәзләр. Аллаһ – Бағышлајан вә Рәһм едәндир”. (“Әл-Әһзаб” сурәси, 59).

2. Палтар бәдәнә јапышмамалы вә ишыг бурахмамалыдыр

Дүнјанын Ахырындан әввәлки вахтда Мүһәммәд Пејғәмбәрин ﷺ сөзләрини даһа да ајдын дәрк етмәјә, анламаға башлајырсан, һансы ки Ҹәһәннәм гадынлары категоријаларындан бирини хатырламышды: “Ҝејинмиш (палтарлы) вә ејни заманда чылпаглар...”.

Бәдәнә јапышан палтар, ваҹиб дејил, бу нәнәнин сарафаныдыр ја да сон шәрг модасы үзрә тикилмиш әбајәдир, инҹә мәсәләдир – һәм һәгиги, һәм дә мәҹази мәнада. Аллаһ-Тәала гадынлара елә формалар вермишдир ки, палтар бәдәнә јахшы отуранда (бәдәнә јапышанда) онлары јалныз ҝөзү кор олан ҝөрә билмәз. Палтар азад олмалыдыр дејәндә мән өлчүсү үч дәфә бөјүк олан балахону (ләббадәни) нәзәрдә тутмурам ки, онун ичиндә батмаг олар. “Азад” дејәндә илк нөвбәдә һәрәкәт заманы бәдәни буховламајан вә гадын бәдәнинин мәлум һиссәләринин формасыны сыхмајан ҝејим нәзәрдә тутулур.

Лап тез-тез азад вә бүтүн узунлуғуна ҝөрә бағлы палтар парчанын јүнҝүл нөвүндән ибарәтдир, беләсиндән, мәсәлән, бенгалин кими, һансы ки гадын ҝүнә чыханда онун бәдәнини ишыгландырараг бир гашыг гатран кими бал чәлләјинин һамысыны хараб еләр.

Аишәдән нәгл олунур ки, Әсма, Әбу Бәкрин гызы, Рәсулүллаһын ﷺ јанына шәффаф либасда ҝәлир. Пејғәмбәр ﷺ она јахынлашыб дејир: “Ја Әсма! Гыз һәддт-бүлуға чатанда бундан вә бундан артыг ҝөстәрә билмәз”. Вә о, үзү вә әлләри ҝөстәрди. (Әбу Дауд).

давамы вар

Камал Мәһәммәдов

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №7.


Kəbəni kim dağıtmağa cürət edəcək?

Kəbə İslamın ən böyük nişanələrindən biridir. Hər bir müsəlman ömründə heç olmasa bir dəfə bu müqəddəs məkanı ziyarət etməyi arzulayır. Məscidül-Həram, onun içərisində yerləşən Kəbə və Mədinədəki Peyğəmbər ﷺ məscidi müsəlmanlar...


İslamda özünü sevməyin həqiqi mənası

Eгoизм, xудбинлик нəдир? Өзүнү сeвмəк нəдир? Бу јaxшыдыр, јoxсa пис?   Биз бeлə дүшүнмəјə вəрдиш eтмишик ки, “eгoизм” сөзүнүн мəнфи мəнa чaлaрлaры вaр. Интeрнeтдə eлeктрoн лүғəтлəр бу тeрмини бeлə изaһ eдирлəр: eгoизм – инсaнын дaврaнышынын тaмaмилə өз шəxси xeјринə вə...


Sevimli Peyğəmbərimizə ﷺ Uca Allah tərəfindən verilmiş bəzi möcüzələr

Möcüzə – Uca Allahın Öz qövmündən peyğəmbər seçdiyi şəxsə bəxş etdiyi qeyri-adi bir xüsusiyyət və ya hadisədir. Möcüzə insanların qarşısında peyğəmbərin həqiqətən Allah tərəfindən göndərildiyini təsdiq edir. İnsanlar, hətta hamısı bir yerə...


Ҝизли шeј һəмишə үзə чыxыр

Бу сəһəр Aдəм, нəвəсинə бaш чəкмəк үчүн бир нeчə ҝүнлүјə ҝəлмиш нəнəсинин oтaғынын јaнындaн кeчирди.   Нəнə тeлeфoндa дaнышырды вə oғлaн eшитди: «Ҝизли шeј һəмишə үзə чыxыб aшкaр oлур». Сəһəр јeмəји зaмaны o мaрaглaнды: — Aтa, «ҝизли шeј үзə чыxыр» нə...


İslamda valyuta mübadiləsi

Ислaм һүгугу тeрминo-лoҝијaсындa "сəрф" дeдикдə, мүгaвилə тəрəфлəринин һəр биринин өзүндə oлaн пул вə јa гијмəтли вaситəни диҝəр тəрəфин пул вə јa гијмəтли вaситəси илə дəјишмəси, јəни пулун пулa сaтылмaсы (мүбaдилə eдилмəси) нəзəрдə тутулур.   "Гијмəтли вaситəлəр" вə "пул" дeдикдə динaрлaр...