Нијә мүсәлман гадынларыны “јазыг, мәзлум” һесаб едирләр?

Нијә мүсәлман гадынларыны “јазыг, мәзлум” һесаб едирләр?

Нијә мүсәлман гадынларыны “јазыг, мәзлум” һесаб едирләр?
әввәли гәзетин өтән сајында

Иш

Мүасир дүнјада чох јахшы мәнсәб гурмуш вә өз саһәсиндә профессионал (пешәкар) олмуш чохлу мүсәлман гадынлар јашајыр. Ејни заманда чохлу мүсәлман гадынлар өз аиләләрини сахламаг үчүн ишләмәјә мәҹбурдурлар – бу, бир гајда олараг, кәнд јерләриндә вә ашағы иҹтимаи тәбәгәләр арасында баш верир.

Лакин мараглы бурасыдыр: Авропа гадыны ишләмәјә мәҹбурдур, һәтта әҝәр о, баҹармаса да, пешәсини севмәсә вә јахуд үмумијјәтлә өзүнү евдар гадын ролунда ҝөрсә дә. Авропа ҹәмијјәти гадынын ишләмәјиб јашаја билмәсини нәзәрә алмыр. Исламда исә гадынын сечмәк сәрбәстлији вар: ишләмәлидир ја јох вә мәһз нә гәдәр ишләмәлидир. Ондан башга, гадынын газандығы пул мүстәсна олараг она мәхсусдур, онлары аиләсинә, ушагларына вә әринә дә дејил, јалныз өзүнә хәрҹләмәјә там һүгугу вар. Аилә вә арвадын там тәминаты – мүстәсна олараг мүсәлман кишинин вәзифәсидир.

Никаһдан әввәлки мүнасибәтләр

Мәһз онларын мөвҹудлуғуну чохлары мөһкәм аиләнин рәһни һесаб едирләр. Анҹаг ки бу әсасда нә гәдәр аилә гурулмур вә сонра дағылыр? Ислам аиләси – мәсулијјәт зонасыдыр. Вә јалныз гадын үчүн дејил, даһа чох исә киши үчүндүр.

Үмумијјәтлә никаһдан габагкы мүнасибәтләр тәкҹә мүсәлман гызлара дејил, һәм дә ҝәнҹ оғланлара да гадағандыр. Һалбуки чох вахт киши ҹинсинә ҹәмијјәт олдугҹа јумшаг мүнасибәт бәсләјир.

Даһа бир “амма” да вар... Никаһдан әввәлки мүнасибәтләр үчүн мәсулијјәт чох вахт гадынын бојнуна дүшүр, хүсусилә о һалда ки, әҝәр ушаг дүнјаја ҝәлсә. Исламда белә шеј мүмкүн дејил, һәр бир көрпәнин атасы вә анасы вар.

Никаһ вә аилә

Тез-тез мүсәлман гадынлара о планда јазыглары ҝәлир ки, “онлары зорла әрә верирләр”. Әлбәттә, һәр бир мүсәлман аиләси гызынын нәзәрдә тутулан әрә верилмәсиндә (неҹә ки оғлунун евләнмәсиндә) фәал иштирак едәҹәкдир садәҹә олараг она ҝөрә ки, ҝәнҹләр чох вахт артыг, лүзумсуз емосијалар кечирир вә тәләсик издиваҹла (никаһла) өмүрләрини сындыра биләрләр.

Лакин мүасир мүсәлман гызлары да өзүнә “идеал әр” сечмәкдә фәал иштирак едир, вә онлар бу ишдә һәр бир Авропа гадынындан даһа чох прагматикдирләр. Әксәр һалларда әҝәр мүсәлман гадын әрә ҝетмәк истәјирсә, о, кишинин тәкҹә заһири ҝөрүнүшүнү дејил, һәм дә онун диндарлығыны, аиләсинин вәзијјәтини, доланаҹағыны, тәһсилини, онун аиләсиндә өзүнүн нәзәрдә тутулан һүгуг вә статусуну вә бир чох башга шејләри гијмәтләндирәҹәк, нәзәрә алаҹагдыр.

Чохлары ҝәләҹәк әринин зәрури вә арзуолунан мејарларынын елә сијаһысыны тәртиб едирләр ки, валидејнләр вә елчиләр бир нечә ил әрзиндә јарарлы намизәд сечмәјә чалышырлар. Чүнки Исламда аилә вә никаһ – тәкҹә ҝөзләрдә улдузлара гәдәр севҝи дејил, һәм дә киши вә гадын арасында мүгавиләдир.

Беләликлә, дүшүнмәк лазым дејил ки, мүсәлман гадыны – өз һүгуг вә азадлыгларында сон дәрәҹә мәһдуд олмуш вүҹуддур. Ондан башга, өз дининин ҝөстәришләрини јеринә јетирдијинә ҝөрә она јазыглары ҝәлмәсин. Чүнки мәһз Ислам она Авропа иҹтимаи модели индијә гәдәр чатмамыш һүгуг вә азадлыг заминләри верир. Мүсәлман гадынларын вәзијјәтини әһәмијјәтли дәрәҹәдә ағырлашдыра билән вә үмумијјәтлә Ислам дининә мәнфи тәсир ҝөстәрә билән әнәнәви вә мәдәни ифратчылыгларла, сөзсүз ки, мүбаризә апармаг лазымдыр.

Исламабад, Пакистан

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №7.


İslamda özünü sevməyin həqiqi mənası

Eгoизм, xудбинлик нəдир? Өзүнү сeвмəк нəдир? Бу јaxшыдыр, јoxсa пис?   Биз бeлə дүшүнмəјə вəрдиш eтмишик ки, “eгoизм” сөзүнүн мəнфи мəнa чaлaрлaры вaр. Интeрнeтдə eлeктрoн лүғəтлəр бу тeрмини бeлə изaһ eдирлəр: eгoизм – инсaнын дaврaнышынын тaмaмилə өз шəxси xeјринə вə...


SUALLARINIZ

Өз кəндиндə мəсҹид јoxдурсa, гoншу кəндə исə мəшғулијјəт (чoбaн ишлəдији үчүн) сəбəбиндəн ҝeтмəк гəтијјəн мүмкүн дeјилсə, ҹүмə нaмaзыны тəрк eтмəк oлaрмы? Имaм Ибн Һəҹəр əл-Һeјтəми «Туһфəтул-Муһтaҹ» əсəриндə јaзыр: “Киши ҹүмə нaмaзыны јaлныз ҹүмə нaмaзынын гылындығы јeрдə oлдуғу...


Рəбиүл-Əввəл aјы – бəшəријјəтин ниҹaты

Һəр биримиз билирик ки, Рəбиүл-Əввəл Aллaһын eлчилəринин сoнунҹусу, бүтүн пeјғəмбəрлəрин мөһүрү oлaн Мəһəммəд Пeјғəмбəрин ﷺ бу дүнјaјa тəшриф бујурдуғу aјдыр.   Əлбəттə, бизим үчүн бөјүк сeвинҹдир ки, биз oнун үммəтиндəник, oнун Aллaһ-Тəaлaнын динини бизə нeҹə чaтдырдығыны, нə илə ҝəлдијини...


Sevimli Peyğəmbərimizə ﷺ Uca Allah tərəfindən verilmiş bəzi möcüzələr

Möcüzə – Uca Allahın Öz qövmündən peyğəmbər seçdiyi şəxsə bəxş etdiyi qeyri-adi bir xüsusiyyət və ya hadisədir. Möcüzə insanların qarşısında peyğəmbərin həqiqətən Allah tərəfindən göndərildiyini təsdiq edir. İnsanlar, hətta hamısı bir yerə...


Kəbəni kim dağıtmağa cürət edəcək?

Kəbə İslamın ən böyük nişanələrindən biridir. Hər bir müsəlman ömründə heç olmasa bir dəfə bu müqəddəs məkanı ziyarət etməyi arzulayır. Məscidül-Həram, onun içərisində yerləşən Kəbə və Mədinədəki Peyğəmbər ﷺ məscidi müsəlmanlar...