Нијә мүсәлман гадынларыны “јазыг, мәзлум” һесаб едирләр?

Нијә мүсәлман гадынларыны “јазыг, мәзлум” һесаб едирләр?

Нијә мүсәлман гадынларыны “јазыг, мәзлум” һесаб едирләр?
әввәли гәзетин өтән сајында

Иш

Мүасир дүнјада чох јахшы мәнсәб гурмуш вә өз саһәсиндә профессионал (пешәкар) олмуш чохлу мүсәлман гадынлар јашајыр. Ејни заманда чохлу мүсәлман гадынлар өз аиләләрини сахламаг үчүн ишләмәјә мәҹбурдурлар – бу, бир гајда олараг, кәнд јерләриндә вә ашағы иҹтимаи тәбәгәләр арасында баш верир.

Лакин мараглы бурасыдыр: Авропа гадыны ишләмәјә мәҹбурдур, һәтта әҝәр о, баҹармаса да, пешәсини севмәсә вә јахуд үмумијјәтлә өзүнү евдар гадын ролунда ҝөрсә дә. Авропа ҹәмијјәти гадынын ишләмәјиб јашаја билмәсини нәзәрә алмыр. Исламда исә гадынын сечмәк сәрбәстлији вар: ишләмәлидир ја јох вә мәһз нә гәдәр ишләмәлидир. Ондан башга, гадынын газандығы пул мүстәсна олараг она мәхсусдур, онлары аиләсинә, ушагларына вә әринә дә дејил, јалныз өзүнә хәрҹләмәјә там һүгугу вар. Аилә вә арвадын там тәминаты – мүстәсна олараг мүсәлман кишинин вәзифәсидир.

Никаһдан әввәлки мүнасибәтләр

Мәһз онларын мөвҹудлуғуну чохлары мөһкәм аиләнин рәһни һесаб едирләр. Анҹаг ки бу әсасда нә гәдәр аилә гурулмур вә сонра дағылыр? Ислам аиләси – мәсулијјәт зонасыдыр. Вә јалныз гадын үчүн дејил, даһа чох исә киши үчүндүр.

Үмумијјәтлә никаһдан габагкы мүнасибәтләр тәкҹә мүсәлман гызлара дејил, һәм дә ҝәнҹ оғланлара да гадағандыр. Һалбуки чох вахт киши ҹинсинә ҹәмијјәт олдугҹа јумшаг мүнасибәт бәсләјир.

Даһа бир “амма” да вар... Никаһдан әввәлки мүнасибәтләр үчүн мәсулијјәт чох вахт гадынын бојнуна дүшүр, хүсусилә о һалда ки, әҝәр ушаг дүнјаја ҝәлсә. Исламда белә шеј мүмкүн дејил, һәр бир көрпәнин атасы вә анасы вар.

Никаһ вә аилә

Тез-тез мүсәлман гадынлара о планда јазыглары ҝәлир ки, “онлары зорла әрә верирләр”. Әлбәттә, һәр бир мүсәлман аиләси гызынын нәзәрдә тутулан әрә верилмәсиндә (неҹә ки оғлунун евләнмәсиндә) фәал иштирак едәҹәкдир садәҹә олараг она ҝөрә ки, ҝәнҹләр чох вахт артыг, лүзумсуз емосијалар кечирир вә тәләсик издиваҹла (никаһла) өмүрләрини сындыра биләрләр.

Лакин мүасир мүсәлман гызлары да өзүнә “идеал әр” сечмәкдә фәал иштирак едир, вә онлар бу ишдә һәр бир Авропа гадынындан даһа чох прагматикдирләр. Әксәр һалларда әҝәр мүсәлман гадын әрә ҝетмәк истәјирсә, о, кишинин тәкҹә заһири ҝөрүнүшүнү дејил, һәм дә онун диндарлығыны, аиләсинин вәзијјәтини, доланаҹағыны, тәһсилини, онун аиләсиндә өзүнүн нәзәрдә тутулан һүгуг вә статусуну вә бир чох башга шејләри гијмәтләндирәҹәк, нәзәрә алаҹагдыр.

Чохлары ҝәләҹәк әринин зәрури вә арзуолунан мејарларынын елә сијаһысыны тәртиб едирләр ки, валидејнләр вә елчиләр бир нечә ил әрзиндә јарарлы намизәд сечмәјә чалышырлар. Чүнки Исламда аилә вә никаһ – тәкҹә ҝөзләрдә улдузлара гәдәр севҝи дејил, һәм дә киши вә гадын арасында мүгавиләдир.

Беләликлә, дүшүнмәк лазым дејил ки, мүсәлман гадыны – өз һүгуг вә азадлыгларында сон дәрәҹә мәһдуд олмуш вүҹуддур. Ондан башга, өз дининин ҝөстәришләрини јеринә јетирдијинә ҝөрә она јазыглары ҝәлмәсин. Чүнки мәһз Ислам она Авропа иҹтимаи модели индијә гәдәр чатмамыш һүгуг вә азадлыг заминләри верир. Мүсәлман гадынларын вәзијјәтини әһәмијјәтли дәрәҹәдә ағырлашдыра билән вә үмумијјәтлә Ислам дининә мәнфи тәсир ҝөстәрә билән әнәнәви вә мәдәни ифратчылыгларла, сөзсүз ки, мүбаризә апармаг лазымдыр.

Исламабад, Пакистан

2026-07-01 (МухIаррам 1448 г.) №7.


Aллaһын мəндəн рaзы oлмaсы үчүн нə eтмəлијəм?

Мөмин үчүн əн бөјүк мүкaфaт вə тəсвирoлунмaз xoшбəxтлик Aллaһын рaзылығыдыр. Сəмими мөмин eтдији һəр бир иши Рəббинин рaзылығыны гaзaнмaг үчүн eдир.   Гијaмəт ҝүнү бүтүн əмəллəримиз бу мeјaр əсaсындa дəјəрлəндирилəҹəкдир. Əҝəр мөмин бу əмəллəри јaлныз Јaрaдaнынын рaзылығы нaминə јeринə...


SUALLARINIZ

Һaнсы һaллaрдa aнд ичмəк oлaр, һaнсы һaллaрдa oлмaз? Aнды пoзмaг oлaрмы? Вaҹиб əмəли јeринə јeтирмəјə вə јa һaрaмы eтмəмəјə aнд ичмəк — Aллaһa xoш ҝəлəн əмəлдир. Бeлə aнды пoзмaг һaрaмдыр, əҝəр пoзулaрсa, кəффaрə (кəффaрəтул-јəмин) вeрмəк вaҹибдир. Вaҹиб əмəли тəрк eтмəјə вə јa һaрaмы...


Quran –Muhəmməd ﷺ peyğəmbərin ən böyük möcüzəsidir

(Dаvаmı. Bаşlаnğıcı әvvәlki nömrәmizdә).   Əl-Xuzari “Nurul Yəqin” kitabında Peyğəmbər Məhəmmədin ﷺ qatı düşmənlərini sadalayarkən belə yazır: “Onların arasında Əbu Cəhlin əmisi Vəlid ibn Muğirə də vardı. O, Qüreyş arasında çox hörmət edilən və...


Muhəmməd Peyğəmbərin ﷺ gözəl əxlaqı haqqında qısaca

Allahın Elçisi ﷺ Uca Allaha hamıdan çox dua edər və Ona hamıdan çox acizanə şəkildə yalvarardı. O, bağışlamağı bacarar və həmişə yaxşılıq etməyi əmr edərdi. Cahillərlə (nadanlarla) heç vaxt mübahisə etməzdi. Hər şeydə ədalətli olmağı, yoxsullara və ehtiyac sahiblərinə kömək etməyi, qohumluq...


Евдә сөз саһиби кимдир?

Евиниздә сөз саһиби кимдир? Бәлкә дә бу, евиниздә роллары мүәјјәнләшдирмәк үчүн ән ујғун сөз дејил, анҹаг мәһз о, бәзән реал вәзијјәти вә ҝүҹ балансыны ән јахшы шәкилдә әкс етдирир.   Чох вахт кичик ушаг валидејнләринә әмр верир, онларын јеринә һәр шеји һәлл едир, һалбуки валидејнләр сәһәр...