Нијә мүсәлман гадынларыны “јазыг, мәзлум” һесаб едирләр?

Нијә мүсәлман гадынларыны “јазыг, мәзлум” һесаб едирләр?

Нијә мүсәлман гадынларыны “јазыг, мәзлум” һесаб едирләр?
әввәли гәзетин өтән сајында

Иш

Мүасир дүнјада чох јахшы мәнсәб гурмуш вә өз саһәсиндә профессионал (пешәкар) олмуш чохлу мүсәлман гадынлар јашајыр. Ејни заманда чохлу мүсәлман гадынлар өз аиләләрини сахламаг үчүн ишләмәјә мәҹбурдурлар – бу, бир гајда олараг, кәнд јерләриндә вә ашағы иҹтимаи тәбәгәләр арасында баш верир.

Лакин мараглы бурасыдыр: Авропа гадыны ишләмәјә мәҹбурдур, һәтта әҝәр о, баҹармаса да, пешәсини севмәсә вә јахуд үмумијјәтлә өзүнү евдар гадын ролунда ҝөрсә дә. Авропа ҹәмијјәти гадынын ишләмәјиб јашаја билмәсини нәзәрә алмыр. Исламда исә гадынын сечмәк сәрбәстлији вар: ишләмәлидир ја јох вә мәһз нә гәдәр ишләмәлидир. Ондан башга, гадынын газандығы пул мүстәсна олараг она мәхсусдур, онлары аиләсинә, ушагларына вә әринә дә дејил, јалныз өзүнә хәрҹләмәјә там һүгугу вар. Аилә вә арвадын там тәминаты – мүстәсна олараг мүсәлман кишинин вәзифәсидир.

Никаһдан әввәлки мүнасибәтләр

Мәһз онларын мөвҹудлуғуну чохлары мөһкәм аиләнин рәһни һесаб едирләр. Анҹаг ки бу әсасда нә гәдәр аилә гурулмур вә сонра дағылыр? Ислам аиләси – мәсулијјәт зонасыдыр. Вә јалныз гадын үчүн дејил, даһа чох исә киши үчүндүр.

Үмумијјәтлә никаһдан габагкы мүнасибәтләр тәкҹә мүсәлман гызлара дејил, һәм дә ҝәнҹ оғланлара да гадағандыр. Һалбуки чох вахт киши ҹинсинә ҹәмијјәт олдугҹа јумшаг мүнасибәт бәсләјир.

Даһа бир “амма” да вар... Никаһдан әввәлки мүнасибәтләр үчүн мәсулијјәт чох вахт гадынын бојнуна дүшүр, хүсусилә о һалда ки, әҝәр ушаг дүнјаја ҝәлсә. Исламда белә шеј мүмкүн дејил, һәр бир көрпәнин атасы вә анасы вар.

Никаһ вә аилә

Тез-тез мүсәлман гадынлара о планда јазыглары ҝәлир ки, “онлары зорла әрә верирләр”. Әлбәттә, һәр бир мүсәлман аиләси гызынын нәзәрдә тутулан әрә верилмәсиндә (неҹә ки оғлунун евләнмәсиндә) фәал иштирак едәҹәкдир садәҹә олараг она ҝөрә ки, ҝәнҹләр чох вахт артыг, лүзумсуз емосијалар кечирир вә тәләсик издиваҹла (никаһла) өмүрләрини сындыра биләрләр.

Лакин мүасир мүсәлман гызлары да өзүнә “идеал әр” сечмәкдә фәал иштирак едир, вә онлар бу ишдә һәр бир Авропа гадынындан даһа чох прагматикдирләр. Әксәр һалларда әҝәр мүсәлман гадын әрә ҝетмәк истәјирсә, о, кишинин тәкҹә заһири ҝөрүнүшүнү дејил, һәм дә онун диндарлығыны, аиләсинин вәзијјәтини, доланаҹағыны, тәһсилини, онун аиләсиндә өзүнүн нәзәрдә тутулан һүгуг вә статусуну вә бир чох башга шејләри гијмәтләндирәҹәк, нәзәрә алаҹагдыр.

Чохлары ҝәләҹәк әринин зәрури вә арзуолунан мејарларынын елә сијаһысыны тәртиб едирләр ки, валидејнләр вә елчиләр бир нечә ил әрзиндә јарарлы намизәд сечмәјә чалышырлар. Чүнки Исламда аилә вә никаһ – тәкҹә ҝөзләрдә улдузлара гәдәр севҝи дејил, һәм дә киши вә гадын арасында мүгавиләдир.

Беләликлә, дүшүнмәк лазым дејил ки, мүсәлман гадыны – өз һүгуг вә азадлыгларында сон дәрәҹә мәһдуд олмуш вүҹуддур. Ондан башга, өз дининин ҝөстәришләрини јеринә јетирдијинә ҝөрә она јазыглары ҝәлмәсин. Чүнки мәһз Ислам она Авропа иҹтимаи модели индијә гәдәр чатмамыш һүгуг вә азадлыг заминләри верир. Мүсәлман гадынларын вәзијјәтини әһәмијјәтли дәрәҹәдә ағырлашдыра билән вә үмумијјәтлә Ислам дининә мәнфи тәсир ҝөстәрә билән әнәнәви вә мәдәни ифратчылыгларла, сөзсүз ки, мүбаризә апармаг лазымдыр.

Исламабад, Пакистан

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


СИЗ БИР-БИРИНИЗӘ АРХАСЫНЫЗ

Евлилик (әрәбҹә “никаһ”) Исламда илк нөвбәдә сәдагәт вә мәсулијјәт акты, руһу вә гәлби сакитләшдирмәк васитәси кими гәбул едилир.   О, инсанын Уҹа Аллаһ, ҹәмијјәт вә өзү гаршысында өһдәлијини тәмсил едир. Ҹәмијјәтин рифаһына көмәк едир. Буна ҝөрә әр-арвадын евлиликләрини горумалары ваҹибдир. Аилә...


SEVİMLİ PEYĞƏMBƏRİMİZİN ﷺ XARAKTERİNİN BƏZİ CİZGİLƏRİ

1. Peyğəmbərin təmizkarlığı, yeməkdə və yuxuda mötədilliyi (bu barədə yuxarıda artıq bəhs edilmişdir).   2. Mərhəmət və şəfqət. Quranda buyurulduğu kimi, o, bütün aləmlərə rəhmət olaraq göndərilmişdir. Uca Allah Öz adlarından ikisini — Rauf və Rəhim (şəfqətli...


ALLAH ELÇİSİNİN ﷺ XARİCİ GÖRKƏMİ, UCA ƏXLAQI VƏ GÖZƏL XARAKTERİ

(Dаvаmı. Bаşlаnğıcı әvvәlki nömrәmizdә).   16. Peyğəmbərin ﷺ yeməkdə və yuxuda mötədilliyi (ölçülü olması).   Hər kəs bilir ki, yeməkdə ifratçılıq və həddindən artıq yuxu — hətta Quranda və hədislərdə pislənilməsəydi belə — insanı...


УШAГЛAР НƏ ВAXТ ГƏДДAРЛAШЫР: ҜҮНAҺКAР КИМДИР?

Әбу Һүрејрәдән рәвајәт олунур ки, Аллаһ Рәсулу ﷺ демишдир:«Һəр бир ушaг мүсəлмaн (фитрəтəн Ислaм үзрə) дoғулур, дaһa сoнрa вaлидeјнлəри oну јəһуди, xристиaн вə јa aтəшпəрəст eдир». (Имaм Əһмəд, 7712; Буxaри, 1375; Мүслим, 2658)   Бу ҝүнләрдә мән сосиал шәбәкәдә хәбәр...


İMAM, HAFİZ, GÖRKƏMLİ ALİM CƏLALƏDDİN ƏS-SÜYUTİ

İmam, hafiz, mühəddis, fəqih və görkəmli alim Cəlaləddin əs-Süyuti — tam adı ilə Cəlaləddin Əbu əl-Fəzl Əbdürrəhman ibn Kamaləddin ibn Əbu Bəkr ibn Muhəmməd əl-Xuzeyri əs-Süyuti əl-Misri əş-Şafii (Allah ona rəhmət etsin) hicrətin 849-cu ilində, Rəcəb ayının bazar...