Нијә мүсәлман гадынларыны “јазыг, мәзлум” һесаб едирләр?

Нијә мүсәлман гадынларыны “јазыг, мәзлум” һесаб едирләр?

Нијә мүсәлман гадынларыны “јазыг, мәзлум” һесаб едирләр?
әввәли гәзетин өтән сајында

Иш

Мүасир дүнјада чох јахшы мәнсәб гурмуш вә өз саһәсиндә профессионал (пешәкар) олмуш чохлу мүсәлман гадынлар јашајыр. Ејни заманда чохлу мүсәлман гадынлар өз аиләләрини сахламаг үчүн ишләмәјә мәҹбурдурлар – бу, бир гајда олараг, кәнд јерләриндә вә ашағы иҹтимаи тәбәгәләр арасында баш верир.

Лакин мараглы бурасыдыр: Авропа гадыны ишләмәјә мәҹбурдур, һәтта әҝәр о, баҹармаса да, пешәсини севмәсә вә јахуд үмумијјәтлә өзүнү евдар гадын ролунда ҝөрсә дә. Авропа ҹәмијјәти гадынын ишләмәјиб јашаја билмәсини нәзәрә алмыр. Исламда исә гадынын сечмәк сәрбәстлији вар: ишләмәлидир ја јох вә мәһз нә гәдәр ишләмәлидир. Ондан башга, гадынын газандығы пул мүстәсна олараг она мәхсусдур, онлары аиләсинә, ушагларына вә әринә дә дејил, јалныз өзүнә хәрҹләмәјә там һүгугу вар. Аилә вә арвадын там тәминаты – мүстәсна олараг мүсәлман кишинин вәзифәсидир.

Никаһдан әввәлки мүнасибәтләр

Мәһз онларын мөвҹудлуғуну чохлары мөһкәм аиләнин рәһни һесаб едирләр. Анҹаг ки бу әсасда нә гәдәр аилә гурулмур вә сонра дағылыр? Ислам аиләси – мәсулијјәт зонасыдыр. Вә јалныз гадын үчүн дејил, даһа чох исә киши үчүндүр.

Үмумијјәтлә никаһдан габагкы мүнасибәтләр тәкҹә мүсәлман гызлара дејил, һәм дә ҝәнҹ оғланлара да гадағандыр. Һалбуки чох вахт киши ҹинсинә ҹәмијјәт олдугҹа јумшаг мүнасибәт бәсләјир.

Даһа бир “амма” да вар... Никаһдан әввәлки мүнасибәтләр үчүн мәсулијјәт чох вахт гадынын бојнуна дүшүр, хүсусилә о һалда ки, әҝәр ушаг дүнјаја ҝәлсә. Исламда белә шеј мүмкүн дејил, һәр бир көрпәнин атасы вә анасы вар.

Никаһ вә аилә

Тез-тез мүсәлман гадынлара о планда јазыглары ҝәлир ки, “онлары зорла әрә верирләр”. Әлбәттә, һәр бир мүсәлман аиләси гызынын нәзәрдә тутулан әрә верилмәсиндә (неҹә ки оғлунун евләнмәсиндә) фәал иштирак едәҹәкдир садәҹә олараг она ҝөрә ки, ҝәнҹләр чох вахт артыг, лүзумсуз емосијалар кечирир вә тәләсик издиваҹла (никаһла) өмүрләрини сындыра биләрләр.

Лакин мүасир мүсәлман гызлары да өзүнә “идеал әр” сечмәкдә фәал иштирак едир, вә онлар бу ишдә һәр бир Авропа гадынындан даһа чох прагматикдирләр. Әксәр һалларда әҝәр мүсәлман гадын әрә ҝетмәк истәјирсә, о, кишинин тәкҹә заһири ҝөрүнүшүнү дејил, һәм дә онун диндарлығыны, аиләсинин вәзијјәтини, доланаҹағыны, тәһсилини, онун аиләсиндә өзүнүн нәзәрдә тутулан һүгуг вә статусуну вә бир чох башга шејләри гијмәтләндирәҹәк, нәзәрә алаҹагдыр.

Чохлары ҝәләҹәк әринин зәрури вә арзуолунан мејарларынын елә сијаһысыны тәртиб едирләр ки, валидејнләр вә елчиләр бир нечә ил әрзиндә јарарлы намизәд сечмәјә чалышырлар. Чүнки Исламда аилә вә никаһ – тәкҹә ҝөзләрдә улдузлара гәдәр севҝи дејил, һәм дә киши вә гадын арасында мүгавиләдир.

Беләликлә, дүшүнмәк лазым дејил ки, мүсәлман гадыны – өз һүгуг вә азадлыгларында сон дәрәҹә мәһдуд олмуш вүҹуддур. Ондан башга, өз дининин ҝөстәришләрини јеринә јетирдијинә ҝөрә она јазыглары ҝәлмәсин. Чүнки мәһз Ислам она Авропа иҹтимаи модели индијә гәдәр чатмамыш һүгуг вә азадлыг заминләри верир. Мүсәлман гадынларын вәзијјәтини әһәмијјәтли дәрәҹәдә ағырлашдыра билән вә үмумијјәтлә Ислам дининә мәнфи тәсир ҝөстәрә билән әнәнәви вә мәдәни ифратчылыгларла, сөзсүз ки, мүбаризә апармаг лазымдыр.

Исламабад, Пакистан

2026-10-01 (Рабиул ахир 1448 г) №10.


Atalar, övladlar və daha çoxu: eyni evdə necə yola getmək olar?

Əsrlər boyu ənənəvi cəmiyyətdə bir neçə nəsil eyni dam altında yaşayır və bir-biri ilə yola gedirdi.   Oğul evləndikdən sonra həyat yoldaşını ata evinə gətirir, gəlin də böyük ailənin bir üzvünə çevrilirdi. Ərin valideynləri, nənə-babaları, kiçik...


Шeјx Əбу əл-Һəcəн Əли əш-Шaзили

Aллaһын oнa əмaнəт eтдији cиррлə инcaнлaры өзүнə ҹəлб eдəн aриф   Бəзи Aллaһ дocтлaры вaрдыр ки, oнлaрын тəcири јaлныз cөјлəдиклəри cөзлəрдəн дeјил, гəлблəриндə дaшыдыглaры мəнəви һaлдaн гaјнaглaныр. Шeјx Əбу əл-Һəcəн Əли əш-Шaзили дə бeлə бөјүк aрифлəрдəн бири кими тaнынмышдыр.   Əбу...


Иблисин мүxтəлиф симaлaри

Бу мəгaлəнин јaзылмaсынa интeрнeтдə ҝeниш јaјылaн бир видeo сəбəб oлуб. Видeoдa ҝөзəл бир гызын шeјтaндaн xилaс eдилмəси сəһнəси тəсвир eдилир. Иблиси тəмсил eдəн гoрxунҹ вə eјбəҹəр бир мəxлуг гызы јaxaлaмaғa вə oну ҹəһəннəм aлoвунa сүрүклəмəјə чaлышыр.   Илк бaxышдa һəр шeј мəнтигли...


Нијə aнa aтaдaн дaһa чox јaxшылығa лaјигдир?

(Давaмы. Бaшлaнғыҹы əввəлки нөмрəмиздə)   Имaм əл-Гуртуби өзүнүн “Əл-Ҹaми фи Əһкaм əл-Гурaн” китaбындa бу бaрəдə бeлə јaзыр:   “Бу һəдис ҝөстəрир ки, aнaјa гaршы сeвҝи вə мəрһəмəт aтaјa гaршы oлaн сeвҝи вə мəрһəмəтдəн үч гaт дaһa ҝүҹлү oлмaлыдыр. Чүнки Пeјғəмбəр ﷺ...


SUALLARINIZ

Бoшaнмaдaн coнрa гaјынaтa ҝəлинə, гaјынaнa иcə күрəкəнə мəһрəм oлaрaг гaлырмы? Никaһ бaғлaндыгдaн coнрa гaјынaтa ҝəлинə, гaјынaнa иcə күрəкəнə мəһрəм oлур. Гaјынaтa вə јa гaјынaнaнын дoғмa, јaxуд cүд вaлидeјни oлмacынын бу мəcəлəјə тəcири јoxдур. Һəмчинин никaһын дaвaм eдиб-eтмəмəcиндəн acылы...