Нијә мүсәлман гадынларыны “јазыг, мәзлум” һесаб едирләр?

Нијә мүсәлман гадынларыны “јазыг, мәзлум” һесаб едирләр?

Нијә мүсәлман гадынларыны “јазыг, мәзлум” һесаб едирләр?
әввәли гәзетин өтән сајында

Иш

Мүасир дүнјада чох јахшы мәнсәб гурмуш вә өз саһәсиндә профессионал (пешәкар) олмуш чохлу мүсәлман гадынлар јашајыр. Ејни заманда чохлу мүсәлман гадынлар өз аиләләрини сахламаг үчүн ишләмәјә мәҹбурдурлар – бу, бир гајда олараг, кәнд јерләриндә вә ашағы иҹтимаи тәбәгәләр арасында баш верир.

Лакин мараглы бурасыдыр: Авропа гадыны ишләмәјә мәҹбурдур, һәтта әҝәр о, баҹармаса да, пешәсини севмәсә вә јахуд үмумијјәтлә өзүнү евдар гадын ролунда ҝөрсә дә. Авропа ҹәмијјәти гадынын ишләмәјиб јашаја билмәсини нәзәрә алмыр. Исламда исә гадынын сечмәк сәрбәстлији вар: ишләмәлидир ја јох вә мәһз нә гәдәр ишләмәлидир. Ондан башга, гадынын газандығы пул мүстәсна олараг она мәхсусдур, онлары аиләсинә, ушагларына вә әринә дә дејил, јалныз өзүнә хәрҹләмәјә там һүгугу вар. Аилә вә арвадын там тәминаты – мүстәсна олараг мүсәлман кишинин вәзифәсидир.

Никаһдан әввәлки мүнасибәтләр

Мәһз онларын мөвҹудлуғуну чохлары мөһкәм аиләнин рәһни һесаб едирләр. Анҹаг ки бу әсасда нә гәдәр аилә гурулмур вә сонра дағылыр? Ислам аиләси – мәсулијјәт зонасыдыр. Вә јалныз гадын үчүн дејил, даһа чох исә киши үчүндүр.

Үмумијјәтлә никаһдан габагкы мүнасибәтләр тәкҹә мүсәлман гызлара дејил, һәм дә ҝәнҹ оғланлара да гадағандыр. Һалбуки чох вахт киши ҹинсинә ҹәмијјәт олдугҹа јумшаг мүнасибәт бәсләјир.

Даһа бир “амма” да вар... Никаһдан әввәлки мүнасибәтләр үчүн мәсулијјәт чох вахт гадынын бојнуна дүшүр, хүсусилә о һалда ки, әҝәр ушаг дүнјаја ҝәлсә. Исламда белә шеј мүмкүн дејил, һәр бир көрпәнин атасы вә анасы вар.

Никаһ вә аилә

Тез-тез мүсәлман гадынлара о планда јазыглары ҝәлир ки, “онлары зорла әрә верирләр”. Әлбәттә, һәр бир мүсәлман аиләси гызынын нәзәрдә тутулан әрә верилмәсиндә (неҹә ки оғлунун евләнмәсиндә) фәал иштирак едәҹәкдир садәҹә олараг она ҝөрә ки, ҝәнҹләр чох вахт артыг, лүзумсуз емосијалар кечирир вә тәләсик издиваҹла (никаһла) өмүрләрини сындыра биләрләр.

Лакин мүасир мүсәлман гызлары да өзүнә “идеал әр” сечмәкдә фәал иштирак едир, вә онлар бу ишдә һәр бир Авропа гадынындан даһа чох прагматикдирләр. Әксәр һалларда әҝәр мүсәлман гадын әрә ҝетмәк истәјирсә, о, кишинин тәкҹә заһири ҝөрүнүшүнү дејил, һәм дә онун диндарлығыны, аиләсинин вәзијјәтини, доланаҹағыны, тәһсилини, онун аиләсиндә өзүнүн нәзәрдә тутулан һүгуг вә статусуну вә бир чох башга шејләри гијмәтләндирәҹәк, нәзәрә алаҹагдыр.

Чохлары ҝәләҹәк әринин зәрури вә арзуолунан мејарларынын елә сијаһысыны тәртиб едирләр ки, валидејнләр вә елчиләр бир нечә ил әрзиндә јарарлы намизәд сечмәјә чалышырлар. Чүнки Исламда аилә вә никаһ – тәкҹә ҝөзләрдә улдузлара гәдәр севҝи дејил, һәм дә киши вә гадын арасында мүгавиләдир.

Беләликлә, дүшүнмәк лазым дејил ки, мүсәлман гадыны – өз һүгуг вә азадлыгларында сон дәрәҹә мәһдуд олмуш вүҹуддур. Ондан башга, өз дининин ҝөстәришләрини јеринә јетирдијинә ҝөрә она јазыглары ҝәлмәсин. Чүнки мәһз Ислам она Авропа иҹтимаи модели индијә гәдәр чатмамыш һүгуг вә азадлыг заминләри верир. Мүсәлман гадынларын вәзијјәтини әһәмијјәтли дәрәҹәдә ағырлашдыра билән вә үмумијјәтлә Ислам дининә мәнфи тәсир ҝөстәрә билән әнәнәви вә мәдәни ифратчылыгларла, сөзсүз ки, мүбаризә апармаг лазымдыр.

Исламабад, Пакистан

2026-05-01 (Зул къагIида 1447 г.) №5.


Əgər Allah ﷻ məni sevirsə, niyə imtahanlara çəkir?

Bu, əslində İslamda ədalət anlayışının nə dərəcədə olması ilə bağlı bir sualdır. Mənə bu sualla üç fərqli insan, fərqli şəraitlərdə müraciət etmişdi. Onların yeganə ortaq cəhəti o idi ki, sorğu qoyanların hər biri ciddi mənəvi çətinliklərlə üzləşən gənc müsəlmanlar...


SUALLARINIZ

Əҝəр ит бир инсaны вə јa əти јeјилəн һeјвaны јaрaлaјыбсa, дишлəнилмиш јeр јeдди дəфə јујулмaлыдырмы? Шeјxүлислaм Зəкəријјə əл-Əнсaри өзүнүн "Шəрһ əл-Мəнһəҹ əт-Туллaб" китaбындa aшaғыдaкылaры гeјд eдир: "Инсaнын бəдəниндə, oв һeјвaнындa вə јa бaшгa бир шeјдə итин вə јa дoнузун дишлəмəси нəтиҹəсиндə...


Qurban kəsməyi necə düzgün yerinə yetirmək olar (qurban)

Qurban üçün yararlı olan ev heyvanları   Ev heyvanları içərisində qurban üçün dəvə, iri buynuzlu heyvanlar (mal-qara) və xırda buynuzlu heyvanlar (qoyun-keçi) kəsilir. Yəni, dörd məzhəbin rəyinə görə, ev heyvanları arasında yalnız bu...


Исламда гурбан кәсмә ајини

Гурбан кәсмә анлајышы   Гурбан кәсмә – Шәриәт тәрәфиндән нәзәрдә тутулмуш, мүсәлманын Аллаһ-Тәалаја јахынлашмаг вә Онун ризасына наил олмаг нијјәти илә мүәјјән вахтда кечирдији ајиндир. Бу мәрасимдә дәвә, ири вә хырда бујнузлу һејван кәсирләр.   Гурбан кәсмәнин ганунилији...


Ислaмдa һиссə-һиссə өдəнишлə aлыш-вeриш eтмəјə иҹaзə вeрилирми?

Һиссə-һиссə сaтыш (тəгситлə тиҹaрəт) — eлə бир тиҹaрəт нөвүдүр ки, бу зaмaн мүгaвилə бaғлaндығы aндa мaл aлыҹынын мүлкијјəтинə вə истифaдəсинə кeчир, мaлын дəјəринин өдəнилмəси исə јa тaм шəкилдə, јa дa һиссə-һиссə oлмaглa, əввəлҹəдəн рaзылaшдырылмыш вaxт интeрвaллaры илə тəxирə...