Ифратдан гачын!
Аз елә адамлара раст ҝәлмәк олар ки, хүсуси олараг валидејн олмағы өјрәнир, бунун үчүн дәстәләрә бирләшир вә буна аид әдәбијјат охујурлар. Өз әксәријјәтиндә адамлар баҹардығы кими, буну өз аиләсиндә вә ја танышларда ҝөрдүкләри кими валидејнлик едирләр. Тәәссүф ки, инстинктив, гејри-шүури, педагожи биликләр олмајан бу валидејнлик һәмишә уғурлу олмур вә тез-тез типик, сәҹијјәви тәрбијә сәһвләри илә мүшајиәт олунур. Онларын даһа чох јајыланларындан данышаг.
Һәддиндән артыг гәјјумлуг
Һәддиндән артыг гәјјумлуг, һимајә ушағын һәр ҹүр сәрбәстлијини сыхмагла сәҹијјәләнир. Ону гајғы илә әһатә етмәк арзусујла валидејнләр өз өвладына һәтта јемәк вә ҝејинмәк кими садә шејләри дә етибар етмәјиб онун јеринә һәр шеји етмәјә чалышырлар.
Белә тәрбијәнин һеч бир фајдасы јохдур, чүнки һәтта көрпәләрин дә мүәјјән сәрбәстлијә еһтијаҹы вар.
Валидејнләр јадда сахламалыдырлар ки, чағанын дүнјаја ҝәлдији лап илк ҝүнләрдән ҝәләҹәк бөјүк адамын хасијјәт вә шәхсијјәти формалашмаға башлајыр. Ону сәрбәстликдә мәһдудлашдырараг валидејнләр һәјата өјрәшмәмиш инфантил шәхсијјәтин инкишафына јол верирләр. Белә тәрбијәнин нәтиҹәсини биз бу ҝүн тәәссүфлә ҝөрүрүк. Евләнмә јашында олан ҝәнҹләрин әксәр һиссәси өзләрини мәсулијјәтсиз апарыр, ишләмәјә сәј ҝөстәрмир вә валидејнләринин онларын ән мүһүм проблемләрини һәлл едәҹәјини ҝөзләјирләр. Аилә тәрбијәсинин бу сәһви бүтүн ҹәмијјәтимизин әсил мүсибәтинә чеврилмишдир.
Инфантилизмдән (организмин физики вә психик ҹәһәтдән инкишафҹа ҝери галмасы; ушаглыг дөврүнә хас олан хүсусијјәтләрин јашлы адамларда галмасы) башга һәддиндән артыг һимајә ушагда невроз (әсәб системи хәстәлији) вә пассивлик (фәалијјәтсизлик, лагејдлик, әталәт) инкишафынын сәбәби ола биләр ки, бу да онун шәхсијјәти үчүн аз дағыдыҹы дејилдир.
Артыг, лазымсыз әркөјүнлүк
Тәрбијәдә диҝәр ифрат ҹәһәт ушаға һәр шејә иҹазә вермәкдә вә өвладынын һәр назыны, шылтаглығыны јеринә јетирмәкдә тәзаһүр едән артыг, ҝәрәксиз әркөјүнлүкдүр.
Белә руһда тәрбијә олунан ушаг нәјәсә наил олмаға һәвәсдән, сәбәбдән мәһрум олмуш худбин (егоист) вә анҹаг өзүнү севән адама чеврилир, чүнки истәдији һәр шеји шәхси сәји, зәһмәти олмадан алмаға вәрдиш олур.
Бөјүк һәјатда валидејнләрин белә әркөјүн өвлады өз истәкләринин һәјат имканлары илә ујғун ҝәлмәдији ҹидди проблемлә растлашаҹагдыр. Анҹаг сәрбәст олараг ону һәлл едә билмәјәҹәкдир, чүнки ушаглыгдан бүтүн чәтинликләри онун әвәзинә башгалары рәф етмишләр.
Һәддиндән артыг тәләбкарлыг
Һәддиндән артыг тәләбкарлыг да һәмчинин валидејнлијин јајылмыш сәһвидир. Бу онунла бағлыдыр ки, биз һамымыз өвладымызы идеал, там һәр шеји баҹаран вә билән ҝөрмәк истәјирик. Лакин һәр инсан фәрдидир, вә бириләримизин баҹарығы о бирисиләриндәки кими олмаја биләр. Буну баша дүшмәк истәмәјән вә өвладларындан һәддиндән артыг чох шеј тәләб едән валидејнләр фактики олараг онлары шәхси ирадәсинин гулуна чевирирләр.
Һәддиндән артыг нәзарәт вә тәләбкарлыг мүһитиндә бөјүјән ушаглар адамајовушмаз, кобуд, гарадинмәз, аҹыглы вә јаланчы, һәм дә башга адамлара етибар етмәјән, инанмајан олурлар.
Тәрбијәдә ардыҹыллыгсыз
Тәрбијәдә ардыҹыллыгсыз – бурахдығымыз даһа бир ҹидди сәһвләрдән биридир. Тез-тез бу ондан баш верир ки, валидејнләр психоложи јүкә давам ҝәтирмир вә өзләринин тәрбијә гәрарларында мөһкәмлик ҝөстәрмәк әвәзинә зәифлик едиб тәслим олурлар. Белә һалда мүсбәт тәрбијә тәсири ҝөзләнилмир, чүнки валидејнләрин ајдын вә ардыҹыл һәрәкәтләриндә өвладын еһтијаҹы вар.
Ардыҹыллыгсыз ушағы өмүр јолларында долама ҝетмәјә вә мәсулијјәтдән гачмаға өјрәшдирир.
Ҝөрдүјүнүз кими, тәрбијәдә проблемләр валидејнләр ифрата јол верәндә мејдана чыхыр, истәр бу ҹиддилик олсун, истәрсә дә әркөјүнлүк.
Һәр шеј гајдасында, гәдәриндә јахшыдыр, буна ҝөрә дә, өз өвладыны лајигли вә баҹарыглы инсан кими бөјүтмәји арзулајараг, валидејнләр тәрбијәдә орта мөвге тутмалыдырлар.
