Аварагасул ﷺ берцинлъи
Аварагасул ﷺ берцинлъи
Аварагасул ﷺ берцинаб сипат-сураталъул бициналъ тIоритIел гьабула ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ гьесие гьединаб гьайбатаб сипат-сурат кьун букӀиналде. Гьединав камилав инсан вукIиналъ, гьесул хIакъалъулъ гIемерал тIахьалги хъвана гIалимзабаз. Гьесул сипат-сураталъго гӀадамазда гьев авараглъунги цевехъанлъунги вукIин вихьизавулев вукӀана. Гьесулъ батӀи-батӀиял халкъазул сипат-сурат букӀиналъ тIоритIел гьабула гьев тӀолабго халкъалъухъе витӀарав чапар вукIиналдеги.
«Мавагьибу Лладуния» абураб тӀехьалда буго: «Аварагасда ﷺ иман камилго лъей ккола, ТӀадегӀанав Аллагьас гьесда релълъарав чи я цебе ва хадуб вижичӀолъиялда ракӀчӀей», - ян.
Имам Къуртубияс абуна: «ТӀадегӀанав Аллагьас нилъеда гурхӀун Аварагасул ﷺ тӀубараб берцинлъи бихьизабичIо, нилъер беразда гьеб хӀехьезе кӀоларого букIиналъ», - ян. Аварагасул ﷺ букӀанин бищунго берцинаб черхиланги бицана гӀемерал гӀалимзабаз.
Имам Тирмизияс «аш-Шамаил МухIаммадия» абураб тӀехьалда Анас ибн Маликидасан хъван буго: «Авараг ﷺ вукӀинчӀо цӀакъго ворхатав яги къокъав ва цӀакъго хъахӀаб яги бецӀаб тӀомалъул. Гьесул рас букIана дагьабго кIургIараб», - ян.
Имам Байгьакъияс абуна Авараг ﷺ гьоркьохъеб халалъиялъул вукIанин абун.
Гьединго имам Байгьакъиясги ибн ГIасакирицаги абуна Авараг ﷺ гIадамалгун цадахъ хьвадулев мехалъ, хал гьабулев чиясда гьев бищунго ворхатавлъун вихьулев вукӀанин.
Авараг ﷺ кӀиго ворхатав чиясда аскIов чIарав мехалъ, гьездаса ворхатавлъун вихьулаан. Амма гӀадамаз Авараг ﷺ бищунго ворхатавлъун рикӀкӀунароан, гьоркьохъеб борхалъи бугевлъун рикӀкӀунаан. Аварагас ﷺ абуна: «Гьоркьохъеб борхалъиялда жаниб буго кинабго лъикӀлъи», - ян.
Абу РабигI ибн Сабиица «Хасаис» абураб тӀехьалда рехсана Аварагасул ﷺ кIигъуждул, мажлисалда цо чигун цадахъ гӀодов чӀедал, гӀодор чӀараздаса рорхаталлъун рихьулаанин абун.
Имам Шигьаб ХIафажияс абун буго: «ТӀадегӀанав Аллагьас Авараг ﷺ цогидаздаса ворхатавлъун гьавичIо берцинлъиялъулъ гIунгутIи букIинчIого букIине. Амма гIадамазул берзукь Авараг ﷺ ТIадегIанав Аллагьас ﷻ бищун ворхатавлъун гьавуна. Гьеб букIана Аллагьас ﷻ Аварагасе ﷺ кьураб мугIжизат», - ян.
Аварагасул ﷺ рукьби риццатал рукIана ва гьелъ бихьизабула Аварагасулъ ﷺ кутакаб къуват букIараблъи. Щайин абуни, Авараг ﷺ халкъалда гьоркьов бищун къуват бугев вукIана.
Авараг ﷺ вилъун унеб мехалда унаан хьвагIулеб хIисабалда, ай гьитIинаб магIардаса гIодове вачIунев гIадин. Гьеб хьвада-чӀвади рикӀкӀунаан бахӀарчиял ва къадруял гӀадамазул хьвадилъун.
Цо-цояз абизе бегьула гьединаб хьвади чӀухӀилъун рикӀкӀунин. Амма имам Къази ГIиязица абуна гьединаб хьвади чӀухӀилъун рикӀкӀунин ургъунго гьабулеб бугони, тIабигIияб бугони - рикӀкӀунарин. Имам Зуркъаниясги гьедин бугин рехсана жиндирго тIехьалда.
Авараг ﷺ кьаралъи тIад бугев вукӀинчӀо. Гьесул гьумер дагьаб гургинабккараб букIана.
ГӀалимзабаз чIезабуна Аварагасул ﷺ тIом чӀегӀераб букIанин абулев чи капурлъулин абун, гьесде гьереси гIунтIизабулеб букIиналъ.
Гьесул ясберал чӀегӀерал, берзул тIелхал халатал рукIана. ХIатта кколеб букIана гьел цоцада рекI-рекIунел ругиланцин. Кьунсрул цоцада хурхарал рукIинчIо, гьезда гьоркьоб букIана рас гьечIеб бакI.
Цо жоялде балагьулелъул, тӀолабго черх сверизабулаан, гIицIго бетӀер сверизабун толароан.
Гьесул ﷺ керен гIатIидаб букIана. БетӀер цӀакъго кӀудиябги гьитӀинабги букIинчIо, ай гьоркьохъеб букIана.
Гьев ккола ахирисев Аварагги ﷺ. Цо-цояз абула МухӀаммад аварагасда ﷺ хадуб ГӀиса авараг вачӀунин абун.
ГӀиса авараг МухIаммад ﷺ аварагасдаса цеве рещтIана ва авараглъиги цебе ккана. Гьелъ гьев хадув рещтIаниги ахирисевлъун кколаро. ГӀиса аварагас, зобалаздаса рещтӀиндал, Аварагасул ﷺ шаргIалда нахъвилъун Къуръаналдаса ва хIадисаздаса хIукму гьабизе буго.
Авараг ﷺ гIадамазул бищун сахаватав вукIана. ГӀадамазул гӀамал-хасият хис-хисулеб мехалда, Авараг ﷺ кидаго сахаватавлъун хутӀулаан. Щайгурелъул гьесул сахаватлъи рагьараб ракӀалдасан бачӀунеб букӀана, ххвел гьабиялдалъун гуреб. ГӀадамазул рекӀел хӀалалда рекъон инсанасул сахаватлъи хисулеб бугони, гьединав чи сахаватавлъун рикӀкӀунаро.
