Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ гIумруялдаса...

Аварагасул ﷺ гIумруялдаса...

Аварагасул ﷺ гIумруялдаса...

Аварагасул гьижраялъул хIакъалъулъ бицани бокьилаан. Щиб ургъун букIараб мушрикиназ авараг чIвазелъун ва хIасил щиб ккараб? 

 

 Аварагас ﷺ бусурбабазе Мадинаялде гочине изну кьедал, гьез байбихьана Макка тезе. Гьенив хутIана цохIо авараг ﷺ, Абубакар, ГIали ва мушрикуназ зулмуялда ккун чIезаруралги загIипалги бусурбаби. Абубакар ва ГIали хутIана аварагасул ﷺ амруялдалъун.

Хъизан-лъималгун цадахъ киналго бусурбаби Мадинаялде къокъине лъугьиндал, мушрикиназда бичIчIана гьезие цIуни щвараблъи ва аварагасги ﷺ Макка тезе букIин. Ва гьесул рахъалдасан хIинкъи цIикIкIине букIин. Гьелъ гьел ургъана щибдай гьабилаян ва хIукму ккана щибаб тухумалдаса лебалав, къуватав гIолохъанчиги вачун, гьезухъе хвалчабиги хучдулги кьун, киналго цадахъ аварагасде ﷺ тIадеги кIанцIун, гьев чIвазе. Гьесул би киназдего бикьун, ГIабдулманафил лъималалазда рецIел босизе кIвечIого букIине. Гьенир гIахьаллъаразда гьоркьов вукIана Наждалъул херав чиясул сураталда шайтIанги, гьелъие гьеб пикру рекIее гIуна ва гьелгун рекъана. Аллагьасул къадар батIияб букIана. Аварагасе ﷺ Аллагьасдасан гьев жиндихъ гIемер балагьун чIун вукIараб изну щвана Мадинаялде гьижра гьабун ине. Гьеб рохалил хабар гьес Абубакар-асхIабасда бицана ва кIиясго къотIиги гьабуна къаси балъго Маккаялдаса къватIиреги рахъун, шагьар тун къватIир данделъизе.

Аварагасухъе ﷺ вачIана ЖабрагIил малаик ва абуна: «Гьаб сордоялъ къаси мун дурго бусада вегуге», - ян. Аварагас ﷺ ГIалида амру гьабула жиндир бусада вегаян, ХIазрамавталдаса бачIараб гIурччинаб плашалда гъоркь вахчеян. Къурайшиязул чанго гIолилав вукIана аварагасул ﷺ рукъги сверун ккун, гьев чIвазейилан чорокал ниятазда.

Авараг ﷺ абуни къватIиве вахъуна ва хъат цIураб ракь гьезде тирщула Къуръаналдаса «Ясин» сураталъул аятги цIалулаго. Гьелдалъун гьел Аллагьас гъапуллъизарула ва аварагги ﷺ щибго квалкал ккечIого къватIиве уна. Авараг ﷺ шагьар тун къватIиве ун вукIин лъайдал мушрикинал гьев цIехон къватIире рахъана.

Аварагги ﷺ Абубакарги щола Савр абураб нохъоде ва гьенир рахчула. БачIун нусиречалъ гьениб бусен тIамула. Гьезул ГIабдуллагь ибн Урайкъатилгун къотIи букIана лъабго къойидаса Савр нохъода данделъизе. Къурайшиял гьеб нохъодул кIалтIе щведал, Абубакарица абула: «ЦоявгIаги гьанивехун балагьани, гьезда нилъ рихьилаха», - ян. Гьелъие жаваб гьабун аварагас ﷺ абула: «Щиб дуда ракIалде кколеб кIигоясул хIакъалъулъ, жидер лъабабилев Аллагьги вугев», - абун.

ГIумар бин Сухайра вукIана гьеб нохъода гIагарлъухъ Абубакарил гIи хьихьун. Гьес Маккаялдаса цIияб хабар гьезухъе щвезабулаан. Лъабго къоялдаса Аварагги ﷺ Абубакарги къватIире рахъана ГIабдуллагь бин Урайкъатица нухги бихьизабулаго. Къурайшияз жеги чIезе тун букIинчIо гьел ралагьи ва ратаразе нусго варани кьезе къотIиги гьабун букIана гьез.

 

МухIаммаднаби АхIмаев

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


ГIолохъанал гIалимзабигун дандчIвана ГIолилазул форум

Гьал къоязда Хасавюрт шагьаралда тӀобитӀараб, Саидбег Даитовасул цӀаралда бугеб къецалда бергьарал гӀолохъанал гӀалимзабазегун хӀафизазе гьоболлъи гьабуна Дагъистан республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандица. Данделъиялда шайих АхӀмад-афандица баркана щварал бергьенлъаби ва бицана диналъе...


Имам Маликилги ШафигIилги тIабигIат

Имам Малик ворхатав, берцинаб лагаялъул чи вукӀана. Гьев гӀахьаллъулел мажлисал гIодоре риччарал, лъаялъул цӀурал рукӀана. Байбихьуда имам Маликица лъазабулаан хӀадисазул кьучӀ: хIадисал рицунезул гӀадамазул гӀумру, асарал.   Имам Маликил 20 сон букӀана шаргӀалъул фатваби кьезе байбихьараб...


Къимат тIадегIанав

Щаклъи гьечIо, МухIаммад аварагасул ﷺ гIумру кигIан лъазабуниги нилъее дагьаб букIиналда. ХIакъикъаталда, Аварагасулъﷺ руго рикIкIен гьечIел лъикIлъаби. Гьединлъидал нилъеца, гьоркьоса къотIичIого, гьесда хурхарабщинаб жо лъазабизе ккола, хасго «аш-Шамаил МухIаммадия» абурал тIахьал...


Нужее баяналъе

«Салул гамайилан» сунда абулеб? – Вараниялда. Аварагзабазул рикIкIен рехсараб аят щиб? – Сура «ан-Ниса». Щиб сураялъулъ кIиго нухалъ басмала рехсараб? – Суратул «ан-Намлалда». Адам щиб къоялъ вижарав? – Рузман...


Иблисалъе вокьулев

БетIергьан Аллагьас ﷻ инсанасулъ рижун руго реццарал ва какарал тIабигIатал. Реццарал тIабигIатал Аллагьас ﷻ кьурав чиясда тIадаб буго гьезухъ шукру гьабизе, амма какарал тIабигIатал ругони, гьес кIвараб хIаракат гьабизе ккола гьел тIагIинаризе.   Бахиллъи, къарумлъи, барахщи – гьал...