Аслияб гьумералде

КIочене бегьуларо

КIочене бегьуларо

21-абилеб гIасру. Дунял-гIаламго мехтараб, рахIат гIемерлъараб, гIаданлъиялъул къимат гьечIеб…

Кин гIумру гьабилеб гьаб гIасруялда? Кин гIезарилел ясал? Жакъа ясал - метер улбул, кин нуж гIолел ругел гьаб гIасруялда? Умумуз куцахъейищ? Сундулъ бугеб нужее лъикIлъи? Жакъа хIинкъизе бачIуна гIолеб гIелалда. Кин гьез гIумру гьабизе бугеб: я мацI гуро, я маданият гуро, я гIадат гуро гьезул. ГIицIго кодор телефоналги, хадур ралагьун ругел лъималги. Рокъоб квен гьабуларо, кинабго бичун босула.

Школазда рахьдал мацIалде кIвар кьоларо, рокъоб улбуз гьеб бицунаро. МагIарул мацI лъаларел магIарулал. ХIисаб гьабе, щиб гьез малъилеб, бицинеб метер жидерго лъималазда? МацI гьечIони, гьечIогури миллатги… Гьеб буго цояб рахъ, цогидаб рахъ буго рахIат гIемерлъи. Лъимал гIезарулел руго яслиязда. БитIун лъимералъе, хасго ясалъе къваригIараб мехалъ гьелъул лъимерлъи унеб буго чияр гIаданалда аскIоб. «Эбел хисуларо лъицаниги, эбелалъ хисула киналго» - ян гIадада гурелъул умумузул аби бугеб. Дир лъимал гIуна гьедин, хIалтIуде дунги хьвадун, кIодоэбелалда аскIор. Дие бокьилаан заман нахъбуссинабизе: гьезда аскIой йикIине. Дир руго васал, амма нижер хъизамалда йикIана ункъо яс.

Щаяли лъаларо, гьелда кидаго батулаан нижеда малъизе хIалтIи. Гьелъ хIалтIи гьабулагоги ниж кидаго аскIор рукIине кколаан. Нижер букIунароан гIодорчIун рукIине заман. Гьелъ ракIалде щвезарулаан ункъгIалалъул росасул рагIаби: «БакI хъирщунги чIезе тезе бегьуларин ясал», - ин абурал. ГьедигIанго кьварарайги йикIинчIо эбел, амма кIочонаро гьелъул рагIаби: «Ясал маркIачIул гIужалъ къватIире унаро», «Кидаго дуцаго гьабе кинабго: цо гьабуни лъугьинаро, кIиабилеб лъугьина, лъабабилеб тIубанго бажарила», Жакъа ругел гIолилал! Нужее гIадин рагьун кинабго кьун букIинчIо цониги заманалда: цIалиги, динги, рукIа-рахъинги. Амма гьарула нужеда кIочене тоге мацIги, гIадатги, гIамалги. Лъица щиб бицаниги, нилъер умумуз нилъее кьураб тарбия кIочене бегьуларо.

УМИЯТ ДАВЛЕТМУРЗАЕВА ДГИЯЛЪУЛ МУГIАЛИМ

2026-10-01 (РабигIул ахир 1448 с.) №19.


Эмен – лъимадуе шайих

Эмен. Гьеб буго цIакъ кIудияб магIнаялъул рагIи. Эмен ккола лъималазул тIалаб гьабулев, гьезие гIоло гIумру кьолев, лъималазул иманалъул ва яхI-намусалъул жавабчилъи тIаде босулев чи.   Нилъер диналда инсул къадруялъул гIемер рехсей буго Къуръан-хIадисалда. ГIабдуллагь ибну ГIамридаса...


Алжаналда вихьарав

Аварагасул ﷺ асхIабзаби ккола чIаго Авараг ﷺ вихьарал, гьесда ﷺ божарал ва исламалда хварал гIадамал. Гьез кумек гьабуна Аварагасе ﷺ ислам тIибитIизабизе, гьесул ﷺ каламги, гIамал-хасиятги, суннатги хадусел наслабазе цIунана. Хадур рачIарал бусурбабаз гьезул кIудияб адабги гьабуна. Гьел руго...


ТIаса ине гурин

НигIматалде гIадамал хехго ругьунлъула. Дагьалъ цере хIажалъиялда рукIун, Аллагьасдаса кумек гьарун, захIмалъаби рихьун, жидерго ахIвал-хIал хисиялъул анищазда хьулалда рукIана. Амма гьоркьоб заман уна, ТIадегIанав Аллагьас гьезие талихIги, сахлъиги, гIелмуги, адаб-хIурматги кьола, цинги...


ХIикматал махлукъатал

Гуренж   Гуренжал (пиявкаби) ккола цебегоялдаса нахъе медицинаялда хIалтIизарулел рухIчIаголъаби.   Гьез лъола 10-15 хоно, амма 1-5 гурони тIинчI бахъуларо. Цо гуренжалъ гIумруялда жаниб лъола 2-10 нухалда хоно. «Плоская пиявка» абураб тайпаялъ хоно биччан хадуб гьеб...


Къулгьу...

«Ал-Ихлас» сура гIуцIун буго ункъо къокъаб аяталдаса, амма Аллагьасул Расулас ﷺ бицана гьелъул кIудияб мустахIикълъиялъул: «Къул гьува Ллагьу ахIад» Къуръаналъул лъабабилеб бутIаялда бащалъула», - ян. (Муслим)   Байбихьуда гIажаиблъизе рес буго, бищун къокъал...