Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ цIарал

Аварагасул ﷺ цIарал

Аварагасул цIараздасан буго «ан-Набию ва ррасулу» абурабги. Абула гьеб кIиялъулъго гIалимзабазда гьоркьоб хилаф бугин, цо магIнайищ гьезул бугеб яги кIиго батIаябищ бугебин абун. Цояз абуна кIиялъулго магIна цо бугин. Цогидаз абуна «ан-Набию» цIар бугин аварагас ﷺ жинцаго гьабизе кколелдалъун вахIюги рещтIун, таклиф жинда гьабуравин абураб. «Расул» бугин жинца гьабизе кколелдалъунги цогидазухъе щвезабизе бугелдалъунги вахIюялдалъун таклиф гьабуравин абураб.

 

 

Аварагасда ﷺ абула «Набиюл малахIим» абунги. «МалахIим» рагIиялъул магIна ккола рагъ абураб. Гьеб цIаралъул магIнаги бачIуна, нилъер авараг ﷺ вугин гъазаватал гьарун, халкъ битIараб нухде ахIулевин абураб. Цоги буго аварагасул ﷺ «Мукъиму суннати» абураб цIар. Гьелъул магIна ккола Аллагьасул ﷻ нух, шаргI, суннат ракьалда билълъанхъизабулев абураб.

Буго «ГIабдуллагь», ай Аллагьасул ﷻ лагъ абурабги цIар. БетIергьанас ﷻ гьеб цIар аварагасда ﷺ тана бищунго хириял гьесул макъамал баян гьарураб бакIалда. Хан-авараглъунищ вукIине бокьилеб яги лагъ-авараглъунищ абун Бичасул Расуласе ﷺ тIаса бищизе ихтияр кьедал, гьес ﷺ къабул гьабураб букIана лагъ-авараглъун вукIине бокьи.

Гьесул ﷺ цIараздасан буго «Мазмаз» абурабги. Гьеб цIаралъул магIна Бану-Исраилаздаса бусурбанлъарав цо гIалимчиясдасан бицана, «лъикIаб, лъикIаб» абураб магIна бугин абун.

Цоги буго «БаракълитI» абунги - «хIакъалдаги батIулалдаги гьоркьоб батIалъи гьабулев» абураб магIна жиндир бугеб.

«ХIамтIая» абурабги буго. Абу-ГIамрица бицана цо нухалъ жинца ягьудиязул бусурманлъарав чиясда гьикъанила гьеб рагIул магIнаялъул хIакъалъулъ. Гьес абунила  «Аллагьас ﷻ хIарам гьабуралдаса цIунулев ва хIалал гьабуралда рекъолев» абураб магIна бугин гьелъулин абун.

Гьесул ﷺ буго «УхIида» абурабги цIар. Аварагас ﷺ абуна: «Къуръаналда дида цIар МухIаммад абун буго, Инжилалда – АхIмад, Тавраталда – УхIида. «УхIида» абун цIарги дида тана дица умматалдаса жужахIалъул цIа нахъчIвазе букIиналъе гIоло», - ян.

«Къасимун», ай «ЛъикIлъаби рикьулев». «Сайид» – бетIер, хан, цевехъан. «Нур» – нур, канлъи абураб магIна.

«Сиражу» ва «МисбахIу». КIиялъулго магIна буго чирахъ абураб. «Мунирун» – нур базабулев. «Нажму» – цIва. «Къамарун» – моцI. «Шамсун» – бакъ. «СагIид» – талихIаллъун гьарулев. «МасгIуд» – талихIав. «Рашид» – битIаралде тIоритIулев. «Хабиру» – балъгоябги, тIатарабги лъалев. «Музаккиру» – битIараб, хIакъаб малъулев, гьеб ракIалде щвезабулев. «Мубаллигъу» – БетIергьанас ﷻ тIадкъараб авараглъи жинца ﷺ махлукъаталъухъе щвезабулев. «Муяссиру» – умматалъе бигьалъаби гьарулев. «Мубаширу» – мутIигIазе рохел бицунев. «Мунзиру» – гIасиязе хIинкъи кьолев.

Аллагьас ﷻ нилъ гьареги аварагасул ﷺ нух ккураздасан ва гьесул ﷺ шафагIат щолездасан! Амин!

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-03-15 (Шаввал 1447 с.) №6.


Наркотиказде данде

ЛъаратIа районалда, диниял хIаракатчагIазул квербакъиялдалъун, тIобитIана школлъималазе наркотиказда данде къеркьеялъул бицунеб дарс. Гьединаб мурадгун Гъараколоб росдал школалде рачIун рукIана ДРялъул муфтияталъул ЛъаратIа районалда бугеб лъай кьеялъул управлениялъул ва «Инсан»...


Нужее баяналъе

  «ХIавамим» абурал сураби чан ругел? – Анкьго руго. Щал гьел кколел? – «Гъафир», «Фуссилат», «Шура», «Зухруф», «Духан», «Жасият», «АхIкъаф». Щай гьезие...


Аварагас ﷺ гьижра гьаби

Гьижраялъул бицунелъул нилъеда лъазе ккола гьеб цIакъ захIматаб иш букIараблъи. Маккаялдаса Мадинаялде гIага-шагарго буго 450 километр. ХIежалде щведал нилъ Мадинаялдаса Маккаялде уна машинабаздаги рекIун ва нухда бала 7-8 сагIат, кутакалда сваказеги свакала. Гьанже хIисаб гьабе, багIарараб...


КӀал биччаялъул байрам

Ассаламу гIалайкум ва рахIматуллагьи ва баракатугьу!   ХIурматиял диналъул вацал ва яцал! РакӀ-ракӀалъ баркула нужеда тӀаде щвараб баракатаб кӀал биччаялъул байрам: кӀал кквеялъул, как баялъул, ракӀбацӀцӀадаб тавбуялъул ва рухӀияб рахъалъ хисиялъул цӀураб хирияб рамазан моцӀ лъугӀулеб...


Цолъиялъулъ букIуна баракат

Шамил районалъул Гъоркьа Бакълъухъ росдал жамагIатгун дандчIвана ДРялъул муфтиясул заместитель Насрула Абубакаров, миллияб политикаялъул рахъалъ министерствоялъул ва районалъул администрациялъул вакилзаби. Гьениб бицана цоцазе кумек гьабизе, цадахъ рекъон вацлъиялда рукIине ва хасго гьаб рамазан...