Аварагасул ﷺ такъия ва чалма
Аварагасул ﷺ такъия ва чалма
Аллагьасул Расулас ﷺ ботIрода лъолаан хъахIаб такъия. Такъиялда тIасан чалмаги жемун букIунаан. Чалма къалаан такъия гьечIого, гIицIаб бетIералдаса тIасанги. Гьесие рокьулаан Йеменалдаса рачIарал тIагърал, гьениса рачIарал рукIунаан щулияб ххамил гьабурал, хъахIал.
Цо-цо нухалъ Аварагас ﷺ жиндирго тIагъурги бахъун, гьеб лъолаан как балелъул цебе сутрат хIисабалда, гьедин гьабиялдалъун гIадамал цересан хьвадичIого рукIине. Гьебги гьабулаан цоги лъезе жо батичIеб мехалда ва гьабизе бегьи бихьизабизелъун.
Цо-цо нухалъ, чалма кодобе щвечIони, Аварагас ﷺ нодоялдагун бетIералда жемулаан кинаб бугониги ххам. Ибну ГIаббасидасан бицун буго (цо-цо нухалъ) Авараг ﷺ минбаралде вахунаанин бетIер сверун гъункараб ххамил кесекги жемунилан абун (Бухари).
ГIумар-асхIабасдасан бицунеб буго: «Аллагьасул Расулас ﷺ бетIер сверун чалма жемулаан, цинги гьелъул рагIаллъабиги рукIунаан нахъасан кIиябго гъажалда гьоркьоса гIодоре дализарун», - абун (Тирмизи).
Гьел даларал рагIаллъалабазул халалъи букIунаан гIункIрукьалъул халалъи бугел. Гьединаб халалъи гьабизе суннатаблъунги ккола.
Гьесул ﷺ букIана «Ас-СахIаб» абун цIар бугеб чалма. Хадубккун гьеб ГIалие кьунги букIана. Гьебги ретIун ГIали вачIиндал, Аварагас ﷺ абуна: «Нилъехъе ГIали вачIана ботIрода сахIабги лъун», - абун. Гьелъул магIна ккола накIкI абураб.
ГIалица бицун букIана Аварагас ﷺ жинда чалма къанила, цинги гьелъул рагIаллъаби гъажалда тIадеги разарунилан абун.
ГIалица абуна: «Бадруялъул гъазаваталъул ва ХIунайналда рагъулел къояз Аллагьас ﷻ дие кумек гьабуна, гьеб чалмаялда сверун лъугьун свер-сведулел рукIарал малаикзабаздалъун», - абун.
Имам ТIабаранияс бицун буго, щибаб нухалъ бакIалъул вазирлъун яги цевехъанлъун щив вугониги толелъул, Аллагьасул Расулас ﷺ жиндирго вакиласул ботIрода сверун чалма жемулаанин, цинги гьелъул рагIаллъабиги, нахъасан, гIинда аскIосан кваранаб гъажалде риччалаанин абун.
Жабир-асхIабас бицана: «Макка бахъараб къоялъ Аллагьасул Расул ﷺ шагьаралде лъугьиндал, гьесул ботIрода букIана чIегIераб кьералъул чалма», - абун (Муслим).
Анас-асхIабасдасан бачIараб риваяталда буго: «Макка бахъараб къоялъ шагьаралде лъугьиндал Аварагасул ﷺ ботӀрода букӀана цӀунулеб тӀагъур (шлем)», - абун (Бухари).
ХӀадис-гIелмуялъул гIалимзаби рекъараб пикру буго гьеб кӀиябго. ГIалимзабаз чIезабуна гьеб къоялъ Аварагасул ﷺ ботIрода букIанин шлемги гьелда тIасан жемараб чӀегӀераб чалмаги абун.
Чалмаялъул халалъи-гIеблъи кинаб букIарабали мухIканго лъалеб гьечIо. Цо-цояз абула анкьго гIункIрукьалъул халалъи букIанин (2,5-3 метр), амма цIикIкIун лъалев Аллагь ﷻ вуго.