Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ цIарал

Аварагасул ﷺ цIарал

Ахиралда вахъарав вугониги нилъер авараг ﷺ  ккола, Адам авараг хIащудаса гьавизегIанго авараглъун вукIарав. БетIергьанас ﷻ жив нужер БетIергьан вугищ абун заррабазда цIехараб къоялъ, тIоцебе «Мун вуго нижер БетIергьан», - абун жаваб гьабуравги ккола нилъер авараг ﷺ . Гьаб дунял-гIалам жиндие гIоло бижаравги вуго МухIаммад ﷺ .

Аварагасул ﷺ  «МухIаммад» абураб цIар хъван буго Аллагьасул ﷻ ханлъиялда гъоркь бугебщиналда, ГIаршалда, анкьабго зобалазда, Алжаналда ва гьениб жаниб киса-кибего. Малаикзабазги гьеб цIар кидаго такрар гьабулеб букIуна. Адам аварагасул какде ахIиялъулъги гьеб цIар хIалтIизабулеб букIун буго. Аллагьас ﷻ рагIи босарабги букIана Адамидаса байбихьун киналго аварагзабаз гьесда ﷺ  иман лъелин ва гьесие ﷺ  кумек гьабилин абун. Нилъер умматалде щвезегIан церехун рукIаразде рещтIарал тIахьазулъги МухIаммад ﷺ  авараг вахъине вукIиналъул, гьесул ﷺ  сипатазул, асхIабзабазул, халипзабазул умматалъул биценги букIана. 

Аварагасул ﷺ  цIаралдаса ккола «Гьуда» абураб. Гьелъул магIна буго битIаралде тIоритIел гьабулевин абураб. «МагIсум» - мунагьаздаса цIунарав, «Халифату» - Аллагьасул ракьалда вугев халифа. «Важигь» - къадруяв, «Василат» - Аллагьасде щвезарулев гьоркьохъан, «ал-ГIафувву» «ас-СафухIу» - (кIиялъулго магIна) тIаса лъугьунев, «ал-ГIатIуфу» - гурхIулев, ургъел-къварилъи гIахьал гьабулев, «Гьади» - битIаралде тIоритIулев, «Мукъаддис» - гIайибаздаса вацIцIадав, «Бургьан» - хIужа, «ал-ХIанифу» - цоги мекъал диназдасаги вуссун, вацIцIадго Аллагьасда ﷻ божулев.

«Халил» - (Аллагьасул ﷻ) гьудул, «Макин» - гучав, къвакIарав, «Сафвату» - тIаса вищарав, лъикIав, «Садикъ» - ритIухъав, «Масдукъ» - жив ритIухъ гьавулев, «СахIибу хIавзил мавруд» - къиямасеб къоялъ жинда тIаде чагIи рачIунеб хIавзалъул бетIергьан, «СахIибу макъамил махIмуд» - беццараб макъамалъул бетIергьан, «СахIибу ливаъ», - байрахъалъул бетIергьан, «СахIибул мужизат» - мужизаталъул (гIадаталдаса бахъараб иш лъугьинабиялъул) бетIергьан.

«МифтахIул жаннат» - Алжаналъул кIул, «Расулу ар-рахIмат» - рахIматалъул авараг, «Набию тавбати» - тавбугун вачIарав авараг, «Имамул хайри» - лъикIлъиялъул цевехъан, «Имамул муттакъин» - Аллагьасдаса ﷻ хIинкъаразул имам, «Имаму ан-набийин» - аварагзабазул имам, «Акраму а-наси» - гIадамазул бищун хирияв, «ХатIибул анбияъ» - аварагзабазул вагIзачи, «Хайрул барият» - халкъалъулго лъикIав, «Хиратуллагь» - Аллагьасул ﷻ тIаса вищарав.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Хварал нухда регIулев

«Хвел-хоб кIочараб, къойил холел гIадамазул хабар рагIаниги нилъго хвелин ракIалдецин кколареб гIажаибаб дунял бачIун буго». Гьединал пикрабазда вукIаго, ракIалде бачIана хварал чагIи чурулев чиясулгун гара-чIвари гьабизе лъикI букIинаанин абураб пикру. ЦIех-рех гьабулаго, гьединав чи...


Алжаналда рукIунел хIурулгIинзаби

Руччабазул гӀемер гьикъулеб суал буго Алжаналда рукIунел хIурулгIинзабазул хӀа-къалъулъ. ГӀемерисезе бокьуларо росас цоги лъади ячине, ахираталда гьесие щвезе рес бугей хIурулгIин гьей ятанигицин. Кинниги Аллагь гIадилав вуго.   РитӀухъаб гӀумру гьабурал, БетIергьан разияб хIалалъ хьвадарал...


Ургъел щай гьабулеб?

Гьаб заман буго ургъалаби гIемераб. Гьедин бугин абун, нилъ рукIине бегьуларо кидаго рахIатхун. Кинаб хIалалде кканиги, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ кумек гьабула. Гьес ﷻ нилъ рехун толаро. Гьес ﷻ нилъее кьун буго хирияб Къуръан ракIалъе сахлъи гьабулеб ва тун руго рикIкIен гIемерал насихIатал хьул...


Муфтиясги гIахьаллъи гьабуна

Дагъистан Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афанди гӀахьаллъана РФялъул президентасул Северияб Кавказалъул федералияб округалда вугев вакил Юрий Чайкал нухмалъиялда гъоркь тӀобитӀараб данделъиялда. Гьениб гьоркьор лъун рукIана миллатазда ва диназда гьоркьоб рекъел цӀуниялъул ва гьеб щула...


Тушбабаздехунги букIана гIафву

Аварагзабазул тIабигIа-таздасан ккола хIилму ва гурхIи. Аллагьас ﷻ Аварагасдехун абулеб буго: «Дуца гIадамаздехун гьабулеб гIамалалъулъ бигьаяб, хIеренаб нух тIаса бище ва жагьилал гIадамаздасаги вусса», ай гьез гьабуралда релълъараб ахIмакъаб гьабугейин ва гьезул рагIи-гIамал гIадахъги...