Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ цIарал

Аварагасул ﷺ цIарал

Ахиралда вахъарав вугониги нилъер авараг ﷺ  ккола, Адам авараг хIащудаса гьавизегIанго авараглъун вукIарав. БетIергьанас ﷻ жив нужер БетIергьан вугищ абун заррабазда цIехараб къоялъ, тIоцебе «Мун вуго нижер БетIергьан», - абун жаваб гьабуравги ккола нилъер авараг ﷺ . Гьаб дунял-гIалам жиндие гIоло бижаравги вуго МухIаммад ﷺ .

Аварагасул ﷺ  «МухIаммад» абураб цIар хъван буго Аллагьасул ﷻ ханлъиялда гъоркь бугебщиналда, ГIаршалда, анкьабго зобалазда, Алжаналда ва гьениб жаниб киса-кибего. Малаикзабазги гьеб цIар кидаго такрар гьабулеб букIуна. Адам аварагасул какде ахIиялъулъги гьеб цIар хIалтIизабулеб букIун буго. Аллагьас ﷻ рагIи босарабги букIана Адамидаса байбихьун киналго аварагзабаз гьесда ﷺ  иман лъелин ва гьесие ﷺ  кумек гьабилин абун. Нилъер умматалде щвезегIан церехун рукIаразде рещтIарал тIахьазулъги МухIаммад ﷺ  авараг вахъине вукIиналъул, гьесул ﷺ  сипатазул, асхIабзабазул, халипзабазул умматалъул биценги букIана. 

Аварагасул ﷺ  цIаралдаса ккола «Гьуда» абураб. Гьелъул магIна буго битIаралде тIоритIел гьабулевин абураб. «МагIсум» - мунагьаздаса цIунарав, «Халифату» - Аллагьасул ракьалда вугев халифа. «Важигь» - къадруяв, «Василат» - Аллагьасде щвезарулев гьоркьохъан, «ал-ГIафувву» «ас-СафухIу» - (кIиялъулго магIна) тIаса лъугьунев, «ал-ГIатIуфу» - гурхIулев, ургъел-къварилъи гIахьал гьабулев, «Гьади» - битIаралде тIоритIулев, «Мукъаддис» - гIайибаздаса вацIцIадав, «Бургьан» - хIужа, «ал-ХIанифу» - цоги мекъал диназдасаги вуссун, вацIцIадго Аллагьасда ﷻ божулев.

«Халил» - (Аллагьасул ﷻ) гьудул, «Макин» - гучав, къвакIарав, «Сафвату» - тIаса вищарав, лъикIав, «Садикъ» - ритIухъав, «Масдукъ» - жив ритIухъ гьавулев, «СахIибу хIавзил мавруд» - къиямасеб къоялъ жинда тIаде чагIи рачIунеб хIавзалъул бетIергьан, «СахIибу макъамил махIмуд» - беццараб макъамалъул бетIергьан, «СахIибу ливаъ», - байрахъалъул бетIергьан, «СахIибул мужизат» - мужизаталъул (гIадаталдаса бахъараб иш лъугьинабиялъул) бетIергьан.

«МифтахIул жаннат» - Алжаналъул кIул, «Расулу ар-рахIмат» - рахIматалъул авараг, «Набию тавбати» - тавбугун вачIарав авараг, «Имамул хайри» - лъикIлъиялъул цевехъан, «Имамул муттакъин» - Аллагьасдаса ﷻ хIинкъаразул имам, «Имаму ан-набийин» - аварагзабазул имам, «Акраму а-наси» - гIадамазул бищун хирияв, «ХатIибул анбияъ» - аварагзабазул вагIзачи, «Хайрул барият» - халкъалъулго лъикIав, «Хиратуллагь» - Аллагьасул ﷻ тIаса вищарав.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


ГIажаибаб мугIжизат

Къуръан ккола жибго бищун кIудияб мугIжизат. Ва щибаб нухалъ гьеб лъазабидал гIажаиблъизеги гьарула. Гьелда жаниб географиялъулги хIикматал руго.   Аллагьас ﷻ Къуръаналда абуна: وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُون   МагIна:...


Муфти дандчIвана Сулеймангун

Дагъистаналъул муфти, шайих АхӀмад-афандица, ГӀиса аварагасул цIаралда бугеб централда къабул гьавуна Гъарабудахкент районалъул Параул росулъа гӀараб каллиграфиялъул устар Аширлаев Сулейман. Гьес сайгъат гьабуна хирияб Къуръаналъул жинцаго квералъ хъвараб, цогидаздаса батӀияб нусха. ГӀага-шагарго...


Авараг ﷺ лъай – гьев вокьи

Аллагьасул Аварагасде ﷺ бугеб рокьиялъ гьесул асхIабзабазул ракIазулъ хасаб бакI кколаан. Гьеб рокьи гьез загьир гьабулаан рагIудалъун ва пишабаздалъун гуребги Аварагасул ﷺ къадру цIунулел, гьесул лъикIлъаби рицунел, гьесул тIокIаб гIамал-хасият беццулел шигIрабаздалъунги.   АсхIабзабазда...


«Инсаналъ» къотIи гьабуна

«Инсан» фондалъул генералияв директор щвана РФялъул президентасда цебе бугеб Дагъистан Республикаялъул вакиллъиялде ва гьенив дандчӀвана республикаялъул вакиласул ишал тӀуралев Нагиев Руслангун ва гьесул гьалмагъзабигун. Данделъиялда бицана цадахъ рекъон хӀалтӀиялъул бугеб кIваралъул, цадахъ...


Сахаватав инсан

Нижер росулъа сахаватав инсан Чарандал вас ГIамиргIалица жиндирго инсул букIараб мина къачIазеги къачIан кьуна росдал мадрасалъе. Киналго росдал гIадамал кутакалда рохун ва разиго руго ГIамиргIалица гьабураб гьеб баракат цIикIкIараб ишалдаса. Гьанже рес рекъана мадрасаялда лъимал ва чIахIиял...