Аслияб гьумералде

Хехал мунагьал

Хехал мунагьал

Нилъ жанир гьаб заман ккола информация хехго тIибитIизабизе рес бугеб. Гьелдаго цадахъ цо-цо мунагьалги хехго тIиритIулел руго. Мисалалъе босани, мацI, гъибат гьаби, нахъасан кIалъай, рогьо бай гIадинал. Чиясул гIайибал ва цере рехсарал гьел мунагьал хехго тIиритIулел руго социалиял гьинал сабаблъун. Гьебги чиясда Аллагьас битIараб нигIмат хIалтIизабизе лъангутIиялъ букIинарищха. Кин бугониги, кIванагIан цIуни гьабизе хIаракат бахъани, хIасил ккечIого букIинаро.

Ибрагьимихъе ТIадегIанав Аллагьас рещтIарал тIанчазда хъван буго: «Жиндир заманаялъ гIакъилав чиясе рекъола цIодорго вукIине, жиндирго ишаздеги вуссун, мацI цIунун, жиндирго рагIабазул ва пишаялъул пикру гьабулев чияс жиндего кколареб жоялъулъ кIалъай гьабуларо», - ян.

Гьединго абуна, цо чиясул гIунгIутIаби дуца къватIир чIвазаруге, нагагьлъун гьаруни, Аллагьас мун балагьалъукье ккезавула ва дов чиясдаса тIасаги лъугьунаян. МацI гьаби цIакъ кIудияб мунагь буго. Гьелъие ТIадегIанав Аллагьас кIудияб хIинкъи кьуна. МацI гьабун гIадамазда гьоркьов хьвадулев чиясда ТIадегIанав Аллагьас кIиго хьит жужахIалъул ретIуна жинцаги гIадалнах гьалдезабулеб.

Сагьлу бин ГIабдуллагь Тустурияс абуна: «Жиндего кколареб жоялъулъ кIалъалев чиясулъ ритIухълъи букIунаро», - ян.

Гьанир ГIали асхIабасул рагIаби рачинчIогоги бегьуларо: «ГIадамазул бищун квешал ккола гьезул квешалщинал жал ракIарулел чи, гьезул лъикIал гIамалалги кIочон тун. Гьев релълъуна тIутIалда, жибги чорокаб бакIалда гурони чIолареб». Жеги абула, гIакъилав чиясул мацI ракIалда жаниб букIунин, ахIмакъав чиясул ракI - мацIалда нахъа букIунин. Гъибат гьаби, нахъасан кIалъай - гьебги ккола чIахIиял мунагьаздасан.

ГIабдуллагь бин ГIаббасица абуна: «Дудаса цо чи ватIалъидал гьесие бокьулеб жо бице гьесдасан, дудасанго бицине бокьулареб жо дуцаги те», - ян. Жеги абуна цо чиясул гIайибал рехсезе бокьидал дуралго ракIалдещвезареян. ГIемер кIалъаялъулъ, къваригIел гьечIеб калам бициналъулъ щибниги хайир гьечIо.

Аллагьасул вали Абу ХIатимица абуна: «Хайир щолеб даран ккола Аллагь рехсей ва хайир кколареб даран ккола гIадамал рехсей», - абун.

Юнус бин ГIабидица абуна: «КъваригIел гьечIеб жоялъулъ кIалъачIого чIей хирияб буго цо къоялъ кIал кквеялдаса», - ян.

МухIаммад бин ГIажланица абуна: «КIалъай буго ункъо жоялъулъ: Аллагь рехсей, Къуръан цIали ва гIелму цIехей яги дунялалъул къваригIараб жоялъулъ кIалъай», - ян.

Имам АвзагIияс абуна: «Муъминчияс калам дагь гьабула ва гIамалал гIемер гьарула, мунапикъас калам гIемер гьабула, амма гIамал дагь гьабула», - ян. ТIадегIанав Аллагьас нилъее тавпикъ кьеги кьурал нигIматал ритIун хIалтIизаризе. Амин!

ШАМИЛ МУХIАММАДОВ

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Тохав чиясул нух

Абу-Гьурайратидасан Бухарияс бицараб хIадисалда аварагас ﷺ абулеб буго: «Аллагьас ﷻ абуна, щив чи вугониги дир валиясе зарал гьабун (жинца гьев тушманлъун ккун, гьесда ццим бахъун), дица гьев чиясда рагъ лъазабула», - ян. Жинда Аллагь ﷻ гурхIаяв Факигьанияс абуна: «Щив чи вугониги...


Бусурбабазул тарихчи ва географ

ГIизудин ибну Шаддад ХӀалаби гьавуна Сириялъул ХIалеппоялда бугеб ХӀалаб шагьаралда, 1217 соналъул лъабабилеб зулхӀижа моцIалъ, гьижрияб 613 соналда. Тарихалъул ва географиялъул рахъалъ жиндирго хIалтIабазул кумекалдалъун ибну Шаддад вахъана жиндир гIасруялъул машгьурал тарихчагӀазул...


Сахаватав инсан

Нижер росулъа сахаватав инсан Чарандал вас ГIамиргIалица жиндирго инсул букIараб мина къачIазеги къачIан кьуна росдал мадрасалъе. Киналго росдал гIадамал кутакалда рохун ва разиго руго ГIамиргIалица гьабураб гьеб баракат цIикIкIараб ишалдаса. Гьанже рес рекъана мадрасаялда лъимал ва чIахIиял...


Щай рахъунел?

Мавлид ахIулеб заманалда бусурбабазда гьоркьоб машгьураб гIадат буго, МухIаммад авараг ﷺ гьавураб лахIзаталъул ахIулелъул, киналго тIаде рахъунеб. Гьебги гьабула Аллагьасул Расул вокьиялъул, рохелалъул, гьесие гьабулеб адаб-хIурматалъул гIаламат хIисабалда.   Гьеб гIадат къабул гьабурал...


ХIикматал махлукъатал

КIвахIачал   КIвахIалал абун цIар лъурал хIайванал руго цIакъ хьвади хIинцал жал. Гьез кванала гъотIол тIамхал. Цаби рукIуна бащадал ва цо формаялъул. Цересел хIатIал нахъисездаса халатал руго. Рас буго чахьалдаса мугъзаде сверун бижараб. ЛъикI бихьула, махI бачине кIола, амма гIинда бакIаб...